Główna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ciąża i Poród Dieta i Odchudzanie Wypożyczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualności BANERY REKLAMA Prywatność Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
Pływalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
Wędkarstwo
Wyciągi narciarskie
Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie spędzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mieście
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: O ikonie słów kilka

Mandylion

„….spasyj nas ja lysz ty odyn spasujesz ne zważajuczy na wse.”
„…..i wybacz nam jak tylko ty jeden wybaczasz nie zważając na nic.”

Ikona na Podkarpaciu jest obecna od początku zaludnienia tych terenów przez ludność ruską, czyli praktycznie od początku historii tej części Polski (oprócz gór gdzie masowy napływ ludność datuje się na drugą połowę wieku XIV). Wpływy wschodniego cesarstwa są obecne na każdym kroku, chrzest jaki przyjął św. Włodzimierz kniaź (książę) Rusi Kijowskiej w miesicie Cherson (dzisiejszym Sewastopolu) w roku 988 , były brzemienne w skutkach. Przyjmując chrzest od Bizancjum zgadzał się na to by kultura wschody przenikała głębiej kulturę Rusi. Święty Cyryl dał o wiek wcześniej podwaliny do zapisu języka słowiańskiego tworząc alfabet tzw. głagolicę (starocerkiewno słowiański) używany w cerkwi prawosławnej do dziś jako język liturgiczny. Ruś szła już osobnym torem rozwoju kultury języka oraz religii od zachodniej Polski.

Ikona - greckie słowo eikón, od którego pochodzi termin ikona, oznacza obraz. Ikona jest ważnym elementem w cerkwi utożsamia się ją z obecnością Boga żywego na Ziemi jakim była obecność Zbawiciela Jezusa Chrystusa. W niej to spotyka się Boga żywego dzięki natchnieniu Ducha Św. który przenika deskę i trafia do człowieka, ikona jest bramą, miejscem spotkania człowieka z Bogiem osobowym. Każda ikona jest kopią swego pierwowzoru, odstępstwo od wzoru herezją, do takich wniosków doszedł wspólny kościół w VIII wieku zażegnując tym czas ikonoklazmu czyli walki z ikoną, wielkie zasługi odniósł w tym św. Jan z Damaszku.

Rok 1054 r. ważny rok, następuje rozdział cerkwi wschodniej i kościoła rzymskiego, wzajemna ekskomunika, do dziś istnieje podział który powstał wtedy. Obie kultury rozwijają się inaczej wschód bardziej zachowawczo traktuje swoją tradycje, zachód jest bardziej elastyczny. Rok 1596 r Unia Brzeska połączenie cerkwi prawosławnej z kościołem rzymsko katolickim, na tereny Podkarpacia przychodzi dopiero za około sto lat, analogiczna unia powstała na Zakarpaciu w Użgorodzie w roku 1699. XX wiek to powrót części grekokatolików na prawosławie.

Jak kształtowała się rola ikony na przestrzeni tylu wieków?
Ikona ciągle pozostała bez zmian, zawsze była tą ucieczką dla prostych ludzi, miejscem gdzie świat ziemski nie wydawał się już tak ważny, czy to dla greko-katolika czy prawosławnego. Największe w Bieszczadach Polskich sanktuarium maryjne w Łopience przyjmowało pielgrzymów każdej nacji Słowaków, Polaków. Rusinów z każdego szczepu (Bojków. Łemków, Hucułów) dziś oryginał ikony można zobaczyć w Polańczyku. Cerkiew w Łopience wyremontowano, wisi w niej kopia ikony Matki Bożej Łopieńskiej i powrócono do starej tradycji odpustów, na którym spotykają się różne wyznania.

Ihor Kałyneć
Ikony
(tłum. Olga Petyk)

Z ukwieconego i złotego tła
wychylali się święci moi przodkowie,
poprawili szaty czerwone
niewymuszenie i lekko.
I było mi z nimi dziwnie swojsko,
i otaczała mię czerstwość, jak jesień,
bo pachniało domem dalekim
i drewnianą cerkwią
bo święci spoglądali uroczyście
na świat gorąco-żółty
oczyma bizantyjskimi
ale malarzy z Żółkwi.

Ikonopisanie – ikonę się pisze kolorem, słowem, wyrazem twarzy, ułożeniem rąk każde pociągnięcie pędzla jest zapisem modlitwy ikonopisca. Kopia ikony która wykonuje ikonpisiec jest odbiciem i kontynuacją pierwowzoru. W układzie jakim jest wzór artysta ma wytyczone ściśle granice jakich ma się trzymać. Ograniczoności jest dla artysty polem do popisu, tak by mógł wyjść na wyżyny swoich umiejętności. Do wykonania ikony używa się naturalnych „darów bożych” deska drewniana, klejone płótno, grunt złożony z kredy i kleju kostnego, farby składają się z barwnika wytworzonego głównie z wypalanych glinek, bądź wywarów roślinnych zmieszanym z żółtkiem kurzym, które utrwala farbę na gruncie, wszystko jest naturalne i nie ma w nim chemii nienaturalnej/syntetycznej - czyli ludzkiego mieszania. Przez długie wieki ikon się nie kupowało tylko prosiło w monastyrze o łaskę posiadania ich w nowej diasporze (parafii). Ikony po wykonaniu, odbierała uroczysta procesja w zamian nie płacąc pieniędzmi tylko ofiarując „co łaska„ (czasem było to małe stado bydła, kilka korców zboża itp.). Obecnie ikony można zakupić za pieniądze, powinny być one nie poświęcone, poświęcone można tylko ofiarowywać.

Św. Włodzimierz Kijowski

Każdy szczegół najdrobniejszy ma znaczenie postaram się kilka elementów opisać:
- wąskie usta - są pozbawione zmysłowości, namiętności czy też łakomstwa
- oczy - patrzą w inny świat, Boski Świat, odbicie jego jest w nich
- zmarszczka na czole świadczy o zamyśleniu, kontemplacji natury Bożej
- ręce - błogosławią wiernych lub wskazują na zdarzenie zachodzące w ikonie, bądź też trzymają atrybut związany z świętą osobą
- złoty - kolor najwyższy boży
- purpura – kolor władcy Boga w Niebie
- czerwień - kolor zmartwychwstania, radości, także kolor męczeństwa
- biały – kolor boskiego światła, prostoty, czystości
- niebieski - kolor innego świata, jest to także kolor Maryi która łączy w sobie oba światy ziemski i boski
- brąz - kolor ziemskości, wszystkiego co przemija
- zieleń - kolor nadziei, odrodzenia życia
- czarny - kolor zła, śmierci
Czytać ikonę to umieć zrozumieć co każdy kolor znaczy, gest, wyraz twarzy itd. „Czuć” ikonę tylko wtedy kiedy wierzymy.
Najbliżej pisano ikony w Posadzie Rybotyckiej od XVIII w. dużo z tych ikon znajduje się w Muzeum w Świdniku oraz w cerkwiach słowackich. Obecnie istnieje w Sanoku oficjalna pracownia ikon im. Św. Łukasza.

Ikonostas czyli przegroda między tym światem gdzie są ludzie (nawa w cerkwi), a tamtym światem (prezbiterium gdzie następuje największą ze świętości). W Karpatach i okolicach ich wykształcił się charakterystyczny styl tzw. ikonostas karpacki. Zawierał w sobie on szereg ikon o różnej tematyce ikony Np. ikony namiestne, prazdniki (ikony świąteczne) itd. ułożone w ściśle określonym porządku. Ciekawostką jest tu cerkiew w Posadzie Rybotyckiej na Pogórzu Przemyskim z XV wieku, gdzie jest zachowana polichromia na ścianie prezbiterium z kawałkami ikonostasu, więc ikonostas w postaci przegrody wykształcił się gdzieś XVI-XVII wieku w obecnym kształcie, początkiem prawdopodobnie mogła być belka tęczowa, którą stopniowo powiększano o kolejne ikony. Kolejną ciekawostką jest cerkiew bieszczadzka w Górzance, w której powstał ikonostas rzeźbiony w drewnie w XIX w. wykonany wbrew przepisom kanonicznym. Ówczesny Władyka greckokatolicki z Przemyśla przy wizytacji parafii kazał zmienić ikonostas na tradycyjny, ale resztki zostały zachowane przez parafian i ocalały do pożogi wojny, można je obejrzeć w przedsionku cerkwi obecnie kościoła rzym-kat.

Dzisiejszy ikonostas jest bardzo pięknie opisany na stronie
www.orthodoxworld.ru

W okresie międzywojennym XX wieku wszystkie najcenniejsze ikony od XIV w. pozbierano z rejonu Karpat i okolic umieszczając je w Muzeum Lwowskim gdzie pozostają do dziś.
Wstrząs jaki ludność Ukraińska/Ruska przeżyła w czasie 1939-1947 można określić jako katastrofę narodową odebrano ludziom wszystko ziemię, przodków, majątek życia. Pozostały cerkwie z kompletnymi ikonostasami, które grabiono lub niszczono, to co ocalało jest w Muzeum Sanockim (największy zbiór ikon w Polsce) oraz Muzeum w Łańcucie i Przemyślu. Ocalałe w całości cerkwie w stosunku do ilość sprzed wojny to pojedyncze perełki, mające kompletne wyposażenie np. Komańcza, Brylińce, Radróż.
Większość cerkwi jest drewniana co razem z krajobrazem wytwarza klimat charakterystyczny dla naszego regionu.

Po drugiej stronie granicy, żyją ludzie jak żyli, dzwon cerkwi dalej odmierza czas, batiuszka wychodzi do wiernych z monstrancją do wiernych przez carskie wrota, śpiewem modli się...

Gospodi izbwai nas ot bied! Panie wybaw nas od nieszczęść!

Św. Jerzy

Autorem tekstu oraz fotografii jest: Wojtek Wojtaszek - www.ikony.icons.prv.pl

Więcej zdjęć znajdziecie tutaj

Pantokrator

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki wąskotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemyśl
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zgłoś/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie słów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyciągi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w Łańcucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Ogłoszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | Pływalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | Wędkarstwo | Wyciągi narciarskie | Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.007 secs