Główna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ciąża i Poród Dieta i Odchudzanie Wypożyczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualności BANERY REKLAMA Prywatność Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
Pływalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
Wędkarstwo
Wyciągi narciarskie
Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie spędzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mieście
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: Gmina Lutowiska

Gmina Lutowiska jest gminą wiejską, leżącą w najbardziej wysuniętej na wschód części województwa podkarpackiego. Obszar gminy (charakteryzujący się również najniższym w Polsce wskaźnikiem zaludnienia) obejmuje te partie Bieszczadów, które są najbardziej atrakcyjne pod względem przyrodniczym i turystycznym. Około 50% jej granic to granice państwa z Ukrainą i Słowacją. Jest to jedna z największych obszarowo gmin w Polsce (476km2) , przy jednocześnie najniższej gęstości zaludnienia (4,5 osoby na km2). W celu ochrony krajobrazu oraz unikalnych gatunków fauny i flory utworzono tu Bieszczadzki Park Narodowy, który jest częścią Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie". Na terenie gminy istnieje też Park Krajobrazowy Doliny Sanu. Specyficzne położenie terenów gminy i ich wielka atrakcyjność turystyczna sprawiły, że w ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój gospodarstw agroturystycznycb. Gościnni gospodarze zapraszają wszystkich, nawet najbardziej wymagających turystów. Oprócz wspaniałego powietrza, zdrowej żywności i pięknych krajobrazów, oferują też wiele dodatkowych atrakcji. Na terenie parków występuje około 700 gatunków roślin, z których najbardziej interesującą grupą są gatunki wschodniokarpackie. Występują tu wszystkie pietra roślinności bieszczadzkiej oraz wszyscy przedstawiciele puszczańskiej fauny, tworząc dość liczne populacje. Spotykamy tu duże ssaki: jeleń szlachetny, łoś, żubr, dzik, niedźwiedź brunatny, wilk, ryś, borsuk, wydra oraz duże drapieżne ptaki: orzeł przedni, orlik grubodziobaty, orlik krzykliwy, puchacz, puszczyk uralski itp. Licznie reprezentowana jest też fauna małych ssaków. W zakolach Sanu położonych jest pięć rezerwatów przyrody. Na terenie gminy znajduje się 27 unikalnych pomników przyrody.
Doskonały lokalny mikroklimat stwarza warunki ku temu, by gmina Lutowiska stawała się z roku na rok coraz bardziej atrakcyjnym miejscem dla szeroko pojętej turystyki oraz wypoczynku.
O atrakcyjności turystycznej tych terenów świadczy również ciekawe wydarzenie, do jakiego doszło w 2000 r. Grupa obywateli Ukrainy - byłych mieszkańców Lutowisk, przesiedlona do ZSRR w latach pięćdziesiątych, wskazała na dawnym wzgórzu cerkiewnym w Lutowiskach miejsce ukrycia dzwonów z tutejszej cerkwi. Wykopano dwa dobrze zachowane dzwony, jeden o wadze 500 kg, drugi -100 kg.

  1. Położenie
  2. Historia gminy
  3. Atrakcje turystyczne
  4. Turystyka rowerowa i piesza
1. Położenie

Gmina Lutowiska jest najbardziej wysunięta na południowy wschód częścią kraju. Jest jedną z największych gmin, gdyż zajmuje powierzchnię 476 km2 a jednocześnie ma najniższy wskaźnik zaludnienia. Obszar gminy odejmuje partie Bieszczad najbardziej atrakcyjne pod względem przyrodniczym i turystycznym. Znajdują się tu wszystkie formy ochrony: Bieszczadzki Park Narodowy, Park Krajobrazowy Doliny Sanu , strefa chronionego Krajobrazu z licznymi rezerwatami i pomnikami przyrody. Jest to również część Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie".
Doskonały mikroklimat lokalny stwarza dogodne warunki wypoczynku oraz umożliwia uprawianie różnych form turystyki.



2. Historia Gminy Lutowiska

Nazwa Lutowisk wywodzi się od ruskiego stówa „litowyszcze", oznaczającego miejsce letnich wypasów. Wieś założono w XVI w. na prawie wołoskim, w dobrach należących ówcześnie do Stndnickich. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1580 r. Wieś położona była na skrzyżowaniu uczęszczanych szlaków handlowych: z Sanoka ku Przełęczy Tucholskiej i Siedmiogrodowi oraz z Przemyśla przez przełącz Beskid lub Użocką ku Użhorodowi. Na wschód prowadził też lokalny szlak przezTurkę do Drohobycza. Taka lokalizacja zachęcała do założenia miasta. Na początku XVIII w. dzięki staraniom Ludwika Urbańskiego, Lutowiska otrzymały prawa miejskie. W 1742 r. miasto otrzymało od króla Augusta III prawo odbywania dziesięciu jarmarków rocznie (dla porównania - Sanok i Lesko miały tylko po dwa jarmarki). W XIX w. lutowiskie jarmarki były słynne w całej środkowej Europie. Handlowano głównie wołami wypasanymi na połoninach. Było to siwe, długorogie bydło, tzw. węgierskie, chętnie kupowane nawet przez kupców z zachodniej Europy. W czasie jarmarku całe Lutowiska zatłoczone były bydłem, jednorazowo trafiało tu kilka tysięcy sztuk. Centrum ówczesnych Lutowisk stanowiły dwa sąsiadujące ze sobą rynki, wokół których skupiały się drewniane domy, należące przeważnie do Żydów, którzy stanowili większość mieszkańców miasteczka. Lutowiska utraciły prawa miejskie w 1919 r., mimo to aż do II wojny światowej stanowiły jednak znaczące centrum handlowe i administracyjne regionu. W czasie spisu ludności w 1921 r. stwierdzono istnienie 261 domów zamieszkanych przez 2125 osób. W1939 r. osada liczyła już ok. 3500 mieszkańców. W czerwcu 1942 r. gestapowcy przybyli z Ustrzyk Dolnych rozstrzelali ok. 650 miejscowych Żydów. Spalili też synagogę i domy żydowskie, czyli praktycznie całą drewnianą zabudowę Lutowisk. W latach 1945-51 Lutowiska były w granicach ZSRR i w tym okresie nosiły nazwę Szewczenko. Pierwotną nazwę Lutowiska przywrócona dopiero w 1957 roku. Pod koniec 1951 r. podczas tzw. równania granicy Szewczenko wróciło do Polski. Ludność dotychczas tu zamieszkającą wysiedlono a na jej miejsce przesiedlono mieszkańców z Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. W 1951 roku Lutowiska stały się siedzibą gminy.
Osadnictwo ludności na terenie obecnej gminy rozpoczęło się już w XV wieku, większość wsi powstała w XVI wieku. Najazdy obcych wojsk, głód i epidemie w XVII wieku spowodowały częściowe wyludnienie terenu. Natomiast wiek XVIII był okresem ponownego zasiedlania opuszczonych wsi, ożywienia gospodarczego oraz kształtowania się trwałej struktury narodowej i religijnej ludności, składającej się z polskiej szlachty, grekokatolickich Rusinów oraz Żydów. Od roku 1939 rzeka San stała się granicą dzielącą tereny obecnej gminy na obszary okupowane przez wojska niemieckie i sowieckie. W lewobrzeżnej części Niemcy rozpoczęli represje wobec ludności żydowskiej zakończone całkowitą jej eksterminacją. Po koncentracji w tym rejonie sił UPA w 1941 roku nasilił się terror wobec ludności polskiej, którego nie przerwało wkroczenie we wrześniu 1944 roku wojsk sowieckich, w walkach zniszczeniu uległy liczne wsie. Biegnąca Sanem nowa granica pomiędzy Polską a ZSRR ponownie podzieliła teren obecnej gminy. W strefie radzieckiej rozpoczęła się przymusowa kolektywizacja wsi i wprowadzanie prawosławia, oporni wysiedlani byli na Syberię a miejscowość Lutowiska przemianowano na „Szewczenkowo”. Po stronie polskiej górskie tereny aż do Cisnej kontrolowane były przez oddziały UPA. Już w 1944 roku w ramach „repatriacji” rozpoczęły się wysiedlenia ludności ukraińskiej do ZSRR (od 1946 r. przymusowe). W ramach akcji „Wisła” w 1947 roku nastąpiła kolejna faza wysiedleń, która doprowadziła do całkowitego wyludnienia terenu. Cała zabudowa została zniszczona, rozległe tereny dawnych wsi ponownie objęła we władanie przyroda. Po tzw. „ wyrównywaniu granic” w 1951 roku Lutowiska powróciły do Polski a na teren gminy przybyli wysiedleni mieszkańcy Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. Rozpoczęło się ponowne zasiedlanie Bieszczadów- pomimo to z 28 istniejących przed wojną na terenie obecnej gminy Lutowiska wsi- 22 jest obecnie zamieszkałych.



3. Atrakcje turystyczne

Walory turystyczne Gminy podnoszą występujące tu zabytki:
• kościół murowany w stylu neogotyckim wybudowany w latach 1911-1914 mieszczący się w Lutowiskach
• cerkwie w miejscowościach Smolnik, Chmiel, Dwernik,
• ruiny cerkwi w miejscowościach: Krywe, Berehy Górne, Hulskie,
• zabytkowe cmentarze w miejscowościach: Lutowiska, Smolnik, Caryńskie, Hulskie, Dźwiniacz Górny, Beniowa, Bukowiec, Sianki, Wołosate,
• kirkut żydowski w Lutowiskach.

Kirkut w Lutowiskach
Założony w II pół. XVIII w. jest drugim co do wielkości po Lesku cmentarzem w tej okolicy.
Choć młodszy od leskiego, jest niemniej interesujący. Zachowało się na nim ponad 1000 nagrobków, z których najstarszy nosi datę 5 X 1796 r., a najmłodszy 29 II 1940 r. Materiałem większości macew jest miejscowy piaskowiec fliszowy. Jest on dość nietrwały. Wiele płyt uległo już częściowemu lub całkowitemu zniszczeniu, stan innych nie jest najlepszy. Pochowanie zmarłego jest obowiązkiem wynikającym z biblijnych przykazań. Zwyczaj stawiania nagrobka, oznaczającego miejsce pochówku motywowany jest tradycją. U Żydów polskich typowy nagrobek to stela - macewa. Zazwyczaj stawia się ją w pierwszą rocznicę zgonu i towarzyszy temu skromna uroczystość. Nagrobki, często bardzo ozdobne, są oryginalnymi wytworami żydowskiej sztuki ludowej. Płaskorzeźby na macewach przedstawiają najczęściej:
- jelenie i lwy (na nagrobkach męskich),
- gołębie (na nagrobkach kobiecych),
- świeczniki (na nagrobkach kobiecych, związane są z odmawianym przez panią domu
błogosławieństwem nad świecami na rozpoczęcie szabatu)
- korony (na nagrobkach męskich, wyrażają ogólną pochwałę - „korona dobrego imienia")
- dzbanki (na nagrobkach męskich potomków pokolenia Lewiego, czyli lewitów, którzy obmywają ręce kapłanom przed błogosławieństwem podczas nabożeństw)
- dłonie w geście błogosławieństwa (na nagrobkach męskich potomków Aarona, czyli
kapłanów).
Jest też obfitość wszelkiego rodzaju ornamentów roślinnych. Językiem wszystkich epitafiów lutowiskiego cmentarza jest hebrajski -język święty. Teksty zawierają personalia zmarłych, daty śmierci i pochwały, często obszerne. Niemal każdy tekst rozpoczyna się skrótem n"p - 'tu pogrzebany/pogrzebana', a kończy się skrótem h"bj nt - "niech będzie dusza jego/jej zawiązana w woreczku żywych". Kirkut jest jedyną pamiątką po licznej społeczności żydowskiej zamieszkującej Lutowiska od końca XVIII w. do zagłady w czerwcu 1942 r. Niemcy zniszczyli wówczas prawie całą drewnianą zabudowę miasteczka i spalili synagogę.



4. Szlaki rowerowa i piesza

Jedna z większych atrakcji turystycznych gminy Lutowiska to bardzo ciekawy szlak rowerowy o długości 106 km. W połączeniu z 8 sąsiednimi gminami szlaki rowerowe tworzą sieć „GRENWAYS BIESZCZADY". Trasa rowerowa przeznaczona jest dla osób, chcących aktywnie wypocząć na rowerze górskim czy trekkingowym podczas urlopu lub wypoczynku sobotnio-niedzielnego. W czasie przejażdżki, oprócz zwiedzania ciekawych terenów i podziwiania krajobrazu, obejrzeć też można wiele zabytków.
Na terenie gminy Lutowiska istnieje szereg pieszych szlaków turystycznych. Na uwagę zasługuje międzynarodowy szlak turystyczny oznaczony kolorem czerwonym, prowadzący po najpiękniejszych zakątkach gminy. Wszystkie szlaki są szczegółowo opisane w różnego rodzaju przewodnikach bieszczadzkich i informatorach. Dodatkowych informacji można uzyskać w Ośrodku Informacyjno-Edukacyjnym BPN w Lutowiskach, tel. (0-13) 461-01-66. Inną formą rekreacji i aktywnego wypoczynku są istniejące na terenie gminy ścieżki historyczno-dydaktyczno-przyrodnicze.
Ważne numery telefonów:
• Komisariat Policji w Lutowiskach, tel. (013) 461-00-07
• GOPR - stacja rejonowa w Ustrzykach Górnych, tel. (013) 461-06-06
• GOPR - centrala Grupy w Sanoku, tel. (013) 463-22-04
• GOPR - Posterunek na Połoninie Wetlińskiej, tel. 0-608 483 017
• Ośrodek Zdrowia w Lutowiskach, tel. (013) 461-00-22
Ważne informacje dla turystów
Cały obszar gminy znajduje się w strefie nadgranicznej - wybierając się w góry, należy zabrać z sobą dokumenty tożsamości, w związku z możliwością kontroli przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Dotyczy to również kierowców poruszających się po terenie Bieszczadów, zwłaszcza na terenach gmin Czarna i Lutowiska. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe apeluje: bezwzględnie konieczne jest informowanie w miejscach pobytu o planowanych trasach wędrówek i przewidywanej porze powrotu.
GOPR stanowi jeden z segmentów centrum powiadamiania ratownicznego, którego numer alarmowy w całej Europie jest jednakowy (112). Telefonując pod nr centrali GOPR w Sanoku lub Ustrzykach Górnych, można nie tylko zgłosić zaginięcie bądź wzywać pomocy, lecz również zasięgnąć informacji o stanie pogody na planowanej trasie, możliwych zagrożeniach itp. Dla posiadaczy telefonów komórkowych można podać nr posterunku GOPR, znajdującego się na Połoninie Wetlińskiej: 0-608 483 017.



.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki wąskotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemyśl
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zgłoś/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie słów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyciągi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w Łańcucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Ogłoszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | Pływalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | Wędkarstwo | Wyciągi narciarskie | Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.013 secs