Główna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ciąża i Poród Dieta i Odchudzanie Wypożyczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualności BANERY REKLAMA Prywatność Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
Pływalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
Wędkarstwo
Wyciągi narciarskie
Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie spędzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mieście
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: Powiat Brzozowski

Powiat brzozowski leży w środkowej części województwa podkarpackiego, w obrębie Pogórza Dynowskiego, na obszarze pomiędzy rzekami San, Stobnica i Wisłok. Od północy sąsiaduje z powiatami rzeszowskim i strzyżowskim, od wschodu z powiatem przemyskim, od południa z powiatem sanockim, zaś od zachodu z powiatem krośnieńskim. Miasto to znajduje się na trasie wiodącej z centrum kraju w Bieszczady, 50 km na południe od Rzeszowa i 20 km na północ od Sanoka. Na terenie powiatu znajdują się bogate złoża leczniczych wód solankowych. Odbywa się produkcja wód mineralnych magnezowo-wapniowych (BRZOZÓW-ZDRÓJ PLUS). Powiat ma do zaoferowania wiele walorów turystycznych, zwłaszcza w dziedzinie turystyki kwalifikowanej. Liczne zabytki znajdują się na "Szlaku architektury drewnianej". Przebiegają tu oznakowane szlaki piesze i ścieżki rowerowe. Duże walory wędkarskie oferują rzeki San i Wisłok, liczne potoki pstrągowe, a także kilkadziesiąt hektarów stawów w wyrobiskach żwirowych w Krzemiennej i Temeszowie (gm. Dydnia).


Dziękujemy Starostwu Powiatowemu w Brzozowie za przekazanie materiałów i informacji. Zapraszamy na oficjalną stronę Powiatu: www.PowiatBrzozow.pl
  1. Geografia
  2. Historia Brzozowa
  3. Znane postacie regionu
  4. Zabytki Brzozowa
  5. Zabytki w Gminach Powiatu Brzozowskiego
  6. Przyroda
  7. Agroturystyka, Noclegi
1. Geografia
Powiat brzozowski położony jest na Pogórzu Dynowskim (teren między Wisłokiem, a Sanem). Od strony południowej Pogórze to łączy się z zapadliskiem kotlin podkarpackich zwanych Dołami Jasielsko - Sanockimi. Ciągnące się pasma wzgórz poprzedzielane są rzekami i potokami. Im bardziej na południe, wzniesienia stają się coraz bardziej ostre i strome, sięgające niejednokrotnie 500 i więcej metrów n.p.m. Do najwyższych wzniesień zaliczyć można Grabówkę (524m n.p.m.), Wroczeń (501m n.p.m.), Kopacz (536m n.p.m.). Region brzozowski wykazuje skomplikowaną budowę geologiczną, powstałą wskutek dość silnych ruchów tektonicznych, które miały miejsce w starszym trzeciorzędzie podczas fałdowań alpejskich. Obszar ten zbudowany jest ze skał, należących do zespołu naprzemianległych warstw łupków ilastych i marglistych, mułowców, piaskowców oraz zlepieńców. W związku z budową geologiczną podkreślić należy, że występują tutaj złoża ropy naftowej i gazu ziemnego oraz nieliczne źródła mineralne o róznych właściwościach leczniczych. Region brzozowski należy do zlewiska rzeki San (444 km), zamykającej od wschodu jego granice. Rzeka ta płynie w poprzek wszystkich występujących tam pasm, tworząc kilka przełomów. Centralnie położone w regionie brzozowskim pasma wzgórz oddzielone są płaską doliną Stobnicy ciągnącą się od Lalina - przez Grabownicę Starzeńską, Humniska, Brzozów, Starą Wieś, Blizne, Domaradz, Lutczę - po Strzyżów, gdzie wpada do Wisłoka. W latach 1959-61 Stobnica została uregulowana, koryto poszerzone, większość zaś doliny rzecznej zmeliorowana. Długość rzeki wynosi 41 km. Powierzchnia dorzecza Stobnicy wynosi 331 km2. Inne ważniejsze rzeki to: Rosielna - 11 km i Morwawa - 15 km. Od strony zachodniej granicę omawianego obszaru zamyka rzeka Wisłok, płynąca przez Haczów w kierunku północno-zachodnim. Stosunkowo mała odporność podłoża była powodem, iż wymienione rzeki wyżłobiły doliny, a następnie wypełniły je ilasto-piaszczystymi osadami. Obniżenia te posiadają naturalne warunki do budowy szlaków komunikacyjnych. Wzdłuż Stobnicy przez Brzozów przebiega szosa, łącząca Rzeszów z Sanokiem i Bieszczadami. Doliną rzeki San biegnie szosa, łącząca Przemyśl - przez Dynów - z Brzozowem i Sanokiem. Nieopodal Wisłoka ciągnie się droga z Brzozowa i Haczowa do Krosna. W regionie brzozowskim wyróżnia się dwa piętra klimatyczne: umiarkowanie ciepłe, którego średnia wieloletnia temperatura waha się w granicach od 6 stopni do 8 stopni C Zimą średnia temperatura spada od -3 stopni do -4 stopni C, natomiast średnia temperatura lipca waha się od 17 stopni do 18 stopni C. Wiatry wykazują stosunkowo małą siłę i najczęściej są umiarkowane o sile 5-10 m/sek. Przeważnie wieją z kierunku południowo-zachodniego i południowego. Przeciętna roczna ilość opadów wynosi od 750 do 800 mm. Okres trwania pokrywy śnieżnej kształtuje się w granicach od 60 do 150 dni.Warunki glebowe oraz stosunki klimatyczne, których zasadniczą cechą jest klimat przejściowy od morskiego do kontynentalnego z zaznaczoną piętrowością, w znacznej mierze decydują o świecie roślinnym i o jego postaci. W lasach powiatu brzozowskiego w bardzo dużych ilościach występują : jodła , sosna i świerk. Innymi występującymi tutaj gatunkami drzew są: buk, brzoza, grab, dąb, jawor, modrzew, topola, olcha. Brzegi rzek w znacznej mierze są porośnięte wierzbami. Poszycie leśne stanowią: maliny, borówki, czernice, poziomki. Na terenie całego podgórzańskiego kompleksu leśnego, w okresie letnim, w małych ilościach występują grzyby. W lasach żyją dość liczne gatunki ptaków: gile, sowy, sójki, drozdy, zięby, jastrzębie, wrony, dzięcioły, przepiórki, bażanty. Natomiast na terenach zamieszkałych możemy spotkać: słowiki, jaskółki, wróble, szpaki, szczygły, sikorki, sroki, gawrony oraz kawki. Świat zwierzęcy ssaków zamieszkujących lasy, pola Brzozowa i okolic reprezentują: sarny, jelenie, dziki, lisy, zające, borsuki, kuny, gronostaje, wiewiórki, łaski, myszy polne, popielice. Na terenach podmokłych w dolinach rzek żyją żaby, a na skalistych zboczach występują zaskrońce i stosunkowo rzadko spotykane żmije. W rzekach spotkać można: jelce, leszcze, okonie, płotki, szczupaki, ukleje, wierzbówki, węgorze i raki. Osobliwością regionu brzozowskiego są dwa rezerwaty cisów, występujące w okolicach Malinówki i Jabłonicy Polskiej.


2. Historia Brzozowa
Brzozów swymi korzeniami sięga XIV wieku. 2 grudnia 1359 roku król Kazimierz Wielki nadał dokument lokacyjny wsi na terenie lasu Brzozowe nad Stobnicą, Stefanowi - synowi Wojosta z Sobniowa. W 1384 roku Brzozów wraz pobliskim Domaradzem oddany został we władanie biskupów przemyskich. Wtedy to nastąpił rozkwit gospodarczy i kulturalny grodu znad Stobnicy. Już po tym wydarzeniu, biskupstwo wybudowało nieopodal miasto o tej samej nazwie. Z biegiem czasu nazwę "pierwszego Brzozowa" zmieniono na Starą Wieś. Budowa nowego miasta była spowodowana corocznymi wylewami rzeki oraz potrzebą obronnego położenia na wzgórzu. Kiedy biskupi przejęli miasto, Brzozów otrzymał swój własny herb, na którym widniała głowa Jana Chrzciciela na misie, która spoczywała na koronie brzozy. Na pieczęci widniały również napisy: miłość, cierpliwość, ludzkość. Jedne z pierwszych zapisków o Brzozowie wspominają o Suburbium Brzozowa. Jednym z jego przedmieści była Porkówka (obecnie Borkówka). W historii Brzozowa ważną rolę odegrało jego położenie na szlaku handlowym: z Węgier do Lwowa oraz z Sanoka do Rzeszowa. Stąd wzięły się nazwy wyjazdów: brama Lwowska i brama Węgierska. W rozwój Brzozowa mieli swój wkład biskupi, którzy wybudowawszy drewniany pałacyk uczynili Brzozów swą rezydencją. Biskup Piotr Chrząstkowski spędził w tym pałacu większość życia i tam zmarł. Jego następca Achacy Grochowski otoczył rezydencje wałami i fosami. Jego zasługą był ciąg rowów i wałów obronnych, chroniących Brzozów przed najazdami. Biskupi przemyscy okazali się doskonałymi strategami gospodarczymi, gdyż za ich rządów Brzozów wkroczył w niespotykany rozkwit gospodarczy. Wysokość podatków płaconych przez mieszkańców znajdowała się na trzecim miejscu na ziemi sanockiej. W tych czasach w grodzie żyło 46 rzemieślników. W latach 1514 - 1528 powstał szpital ufundowany przez radnych brzozowskich. Obok szpitala istniał kościółek szpitalny pod wezwaniem św. Zofii. W 1594 roku pożar strawił świątynię, lecz już w 1597 roku na miejscu zgliszczy odbudowano kościółek. Jednakże los nie był przychylny dla budynku. W roku 1657 najazd księcia siedmiogrodzkiego - Jana II Rakoczego zrównał z ziemią tę budowlę. Odbudowany kościół był od tej pory pod wezwaniem św. Zofii i św. Barbary. Nie ma żadnych wzmianek o losach szkoły brzozowskiej jednak miejscowa ludność znana była z dość wysokiego poziomu oświaty. Prawdopodobnie szkoła istniała przy miejscowej parafii. O jej zasługach może świadczyć 26 studentów z Brzozowa, zapisanych na Uniwersytecie Jagiellońskim. Znany był Walenty z Brzozowa, który pisał poezję i komponował muzykę w XVI wieku. W pierwszej połowie XVI wieku za sprawą biskupa Jana Karnkowskiego powstała w Brzozowie pierwsza organizacja rzemieślnicza. Na przełomie XVI i XVII w. miasto doznało szeregu katastrof i niepowodzeń (zarazy, pożary, wojny i najazdy Tatarów).Z najazdami Tatarów związane jest wiele legend np. legenda o Czerwonej Górze czy legenda o cudownym ocaleniu obrazu Matki Boskiej Ognistej. Brzozów po tych klęskach odrodził się na nowo ze względu na liczne kontakty handlowe z innymi miastami takimi jak Sanok, Krosno, Lwów a nawet Kraków i Gdańsk. Około 1770 roku na łąkach pomiędzy Starą Wsią, a Brzozowem stoczono bitwę Konfederatów Barskich i oddziałów rosyjskich. Wraz z pierwszym rozbiorem Polski w roku 1772 Brzozów znalazł sie pod panowaniem Austro - Węgier, na terenie Galicji, a jego znaczenie stopniowo się zmniejszało. Miasto musiało podporządkować się reformom józefińskim - zniesiona została Kolegiata i Kapituła Kolegiadzka oraz dokonana kasata zakonów księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo i Starowiejskiego Konwentu Paulinów. W połowie XIX wieku parafia brzozowska swym zasięgiem obejmowała miasto Brzozów, jego przedmieścia: Borkówkę. Podlesie, Potok oraz Starą Wieś. W 1859 roku Brzozów stał sie siedzibą powiatu wyodrębnionego z cyrkułu sanockiego. Założone zostały wówczas następujące organizacje i instytucje: Ochotnicza Straż Ogniowa (1874), Powiatowe Towarzystwo Zaliczkowe (1888), Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" (1893). Prężnie rozwijało się rzemiosł, brzozowskie wyroby rzemieślnicze były znane w wielu regionach Europy. Dużym przełomem okazał się rok 1909, wtedy to władze Austriackie zezwoliły na utworzenie Gimnazjum w Brzozowie z polskim językiem wykładowym. Po I Wojnie Światowej w lesie brzozowskim odkryto źródła wody jodobromowej. To odkrycie stało się zalążkiem Brzozowa Zdroju, który przeistoczył się w regionalny ośrodek leczniczy i wypoczynkowy. W okresie międzywojennym Brzozów rozbudowywał się tylko nieznacznie. Ponadto miasto nie posiadało połączenia kolejowego z innymi miastami. W 1939 roku nastąpił atak wojsk niemieckich, co doprowadziło do okupacji Brzozowa przez nazistów. W mieście utworzono posterunek niemieckiej żandarmerii i więzienie które początkowo mieściło się w budynku byłego starostwa, a następnie w zabudowaniach plebańskich. Jednym z bardziej znanych wydarzeń wojennych było utworzenie getta, w którym mieszkali Żydzi z Brzozowa i okolic. 10 sierpnia 1942 roku oddział niemiecki przeprowadził selekcję mieszkańców getta. Efektem tego było wywiezienie mężczyzn do obozu pracy w Krakowie i obozu zagłady w Bełżcu oraz rozstrzelanie kobiet i dzieci w pobliskim lesie. Dzisiaj na tym miejscu stoi pomnik poświęcony eksterminacji Żydów w Brzozowie. Po wojnie mieszkańcy Brzozowa zasłużyli się uczciwą pracą, która przyniosła znaczne efekty gospodarcze i kuturalne. Brzozów w 1967 roku otrzymał tytuł "Wicemistrza Gospodarności", a 1970 roku został "Mistrzem Gospodarności". Miasto wygrało także telewizyjny konkurs "Bank Miast".


3. Znane postacie regionu
Znane postacie historyczne i współczesne naszego regionu.
W Humniskach urodził się (31 maja 1887 r.) najbardziej znany rzeźbiarz ludowy regionu brzozowskiego - Antoni Lasek. Nie bez powodu Teresa Szetela-Zauchowa napisała o nim, że wywodzi się z rodziny rzeźbiarzy. Pasji tworzenia całkowicie poświęcili się jego dwaj bracia: Józef i Franciszek. Pierwszy z nich zajmował się sztuką sakralną. Jego prace zdobią kościoły w Jabłonce, Humniskach, Pakoszówce i Grabownicy Starzeńskiej. Rzeźbą zajmował się także jego stryj Michał, którego liczne podróże miały wpływ na rękodzieła artysty, uzupełnione o nieznane w jego środowisku motywy. Antoni Lasek od najmłodszych lat, próbował swych sił rzeźbiąc w drewnie lipowym. Już wówczas można się było doszukiwać w jego rzeźbach poczucia piękna i wrażliwości artystycznej, a jego zamierzenia znamionowały własny, oryginalny, jakże różniący się od dorobku braci i stryja, program twórczej działalności. W twórczości Antoniego Laska nie ma nic sztucznego. Jest to sztuka prosta, bez żadnego efekciarstwa, ściśle związana z tradycją ludową. W zakresie kompozycji tematycznej upodobał sobie szczególnie jeden archeotyp - szopkę. Wykonał ich kilkanaście, każda obejmuje określoną liczbę figurek szopkowych, z wiejska ukazanych prostych ludzi. Mimo stosowania przez artystę różnorodnej gamy kolorów, w postaciach szopkowych mamy dominację koloru czarnego - ma to swój zamierzony cel. Chodziło tu artyście prawdopodobnie o podkreślenie odświętności ubioru ludzi. W tworzeniu figurek szopkowych Antoni Lasek nie stronił od takich ułatwień, jak sztukowanie postaci z kawałków drewna, co powodowało podkreślenie ich cech. W całkowicie innym świetle przedstawia się poprawna, lecz raczej mało oryginalna grupa "Ucieczka z Egiptu". Artysta zmarł 7 września 1978 r. i pochowany został na cmentarzu w Humniskach. Dorobek artystyczny Antoniego Laska - prezentowany był na wystawach w Kielcach, Białymstoku, Lublinie, Krośnie, Rzeszowie i BrzozowieJego prace znajdują się min. w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, Muzeum Okręgowym w Rzeszowie i Brzozowskim Muzeum Regionalnym.

Z Przysietnicy pochodzi rodzina Alexa Olejko- burmistrza amerykańskiego miasta Lorain (Ohio). Jego ojciec Błażej wyjechał do USA jeszcze przed I wojną światową, jako emigrant zarobkowy. Alex Olejko swe życie zawodowe związał ze służbą publiczną miasta Lorain, gdzie przez 12 lat był burmistrzem. Do największych jego osiągnięć zaliczyć należy: znaczne ograniczenie bezrobocia, budowę autostrady poza miastem, budowę regionalnego lotniska i budowę zachodniej dzielnicy miasta. Z okazji jego 73 rocznicy urodzin - 25 marca 1995 r. - Rada Miasta Lorain przygotowała dla niego wspaniałą uroczystość w parku miejskim, na którą szczególnie licznie przybyła miejscowa Polonia.

W Starej Wsi urodził się znany orientalista, tłumacz Koranu na język polski, autor wielu książek - prof. dr Józef Bielawski. Z tej miejscowości wywodzi się także absolwent Politechniki Krakowskiej - Stanisław Dydek. W okresie swojej kariery zawodowej napisał kilkadziesiąt artykułów z zakresu mechaniki, które ukazały się w polskich i zagranicznych czasopismach technicznych. Będąc już na emeryturze powrócił do rodzinnej Starej Wsi. Mając trochę wolnego czasu poświęcił się drugiej swojej pasji - zbieraniu i pisaniu materiałów traktujących o historii regionu brzozowskiego. Uwieńczeniem jego regionalnych badań jest książka "Stara Wieś. Z dziejów wsi i sanktuarium", którą Muzeum Regionalne w Brzozowie wydało drukiem w 1996 r. "Można by ją nazwać bez przesady wielką encyklopedią wiedzy o Starej Wsi i okolicy. Nie pominięto niczego, nie zaniedbano żadnego elementu jej długiej, ciekawej, ale nieraz i trudnej historii, doprowadzając dokładny jej opis aż do dni nam współczesnych..."

W Turzym Polu w 1941 r. urodził się prof. dr Walerian Pańko - prawnik, który swoją pracę zawodową związał z Uniwersytetem Wrocławskim, a od 1974 r. z Uniwersytetem Śląskim. Napisał kilkadziesiąt prac naukowych. Od roku 1980 zaangażowany był w działalność "Solidarności". Był doradcą podczas strajków chłopskich w Rzeszowie i Ustrzykach Dolnych. Organizował sieć organizacji zakładowych "Solidarności" wiodących zakładów pracy Śląska. Przewodniczył zespołowi rolnemu Społecznej Rady Legislacyjnej. Po 13-tym grudnia 1981 - internowany W roku 1989 wybrany został na posła do Sejmu. Był członkiem Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. Przewodniczył sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego. Był współzałożycielem i wiceprezesem Fundacji Rozwoju Demokracji. 25 maja 1991 r. został wybrany prezesem Najwyższej Izby Kontroli. Każde swoje działanie, każdą swoją pracę traktował niezwykle sumiennie. Zależało Mu na przystosowaniu NIK do nowych warunków życia państwowego. Z wielką sympatią odnosił się do swych stron rodzinnych. 7 października 1991r. podczas wykonywania swoich obowiązków służbowych zginął tragicznie a cztery dni później w kościele parafialnym w Jasionowie odbyły się uroczystości pogrzebowe. Prof. Waleriana Pańkę pośmiertnie odznaczono Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta. Pochowano go obok jego Ojca, żołnierza Legionów.

Z Obarzyma pochodzi Józef Tucki, który we wrześniu 1939 r. dostał się do hitlerowskiej niewoli. Wraz ze swoimi kolegami, którzy jak i on byli wychowankami brzozowskiego Gimnazjum, znalazł się w Oficerskim obozie jeńców wojennych w Murnau. Stamtąd, w dniu 12 września 1941 r., dokonał w mundurze niemieckiego kaprala brawurowej ucieczki. Po 18 dniach złapany na terenie Węgier, przekazany został władzom oflagu w Murnau. Po pewnym czasie, w trakcie przygotowań do kolejnej ucieczki, został przyłapany i wywieziony do obozu karnego w Colditz. Po wojnie Jożef Tucki nie wrócił do kraju, zamieszkał w Anglii.

Z Haczowem związany był znany działacz Narodowej Demokracji dr Stanisław Rymar (1886 - 1965). Pochodził z rodziny, w której tradycje patriotyczne były troskliwie pielęgnowane. Jego dziadek (ojciec matki Katarzyny Boczar) brał udział w powstaniu węgierskim, zaś stryj Maciej Rymar walczył w powstaniu styczniowym (1863 r.). W okresie międzywojennym przez dwie kadencje był posłem. W sejmie pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji, m.in. był przewodniczącym Sejmowej Komisji Budżetowej. W rodzinnej miejscowości wraz z innymi założył Związek Haczowiaków. Był jego wiceprezesem i współorganizatorem kolejnych zjazdów. Miasto Brzozów nadało mu godność obywatela honorowego. Po II wojnie światowej zasłynął z ostrej krytyki "nowej rzeczywistości". Jest m.in. autorem książki "Haczów wieś ongiś królewska".

Posłem na sejm w latach międzywojennych był haczowianin Józef Matusz. W pierwszych latach swej działalności był zwolennikiem lewicy ludowej. W połowie lat trzydziestych związał się z prawicą i stał się posłem z ramienia BBWR. O ogromnym poczuciu patriotyzmu mieszkańców Haczowa świadczy wydarzenie, które miało miejsce w roku 1938. Haczowianin Piotr Wysocki po powrocie z USA przekazał zarobione na emigracji 20 tys.zł na rzecz obrony narodowej. Z tej okazji zorganizowano we wsi uroczystość, w której wziął udział wojewoda lwowski. Ofiarodawca tej ogromnej na owe czasy sumy otrzymał od premiera Felicjana Sławoja-Składkowskiego Złoty Krzyż Zasługi.

W Haczowie urodził się doc. dr Jan Wyżykowski (1917-1974) odkrywca polskiej miedzi w okolicach Legnicy - wybitny geolog i górnik, absolwent krakowskiej Akademii Górniczo - Hutniczej.

Z przysiółku Budzyń -Jabłonica Polska wywodził swoje korzenie znany trybun ludowy, poseł do parlamentu austriackiego - Jan Stapiński (1867-1946). W roku 1895 był współorganizatorem Stronnictwa Ludowego, zaś od 1908 r. pełnił funkcję prezesa PSL, potem był przywódcą PSL-lewicy. Odegrał ogromną rolę w kształtowaniu się ruchu ludowego w Galicji.

W Trześniowie 2 VII 1891 urodził się r. gen. Bronisław Prugar - Ketling. We wrześniu 1939 r. dowodził 11 Karpacką Dywizją Piechoty, która toczyła ciężkie walki nad Sanem w rejonie Przemyśla. W kampanii francuskiej dowodził 2 Dywizją Strzelców Pieszych, która wsławiła się bohaterską obroną na terenie Lotaryngii. Zmarł 18 II 1948 r.

Bardzo ciekawą postacią naszego regionu był właściciel Wzdowa Adam Ostaszewski (1860 - 1934) , człowiek skądinąd niezwykły. Znał on ponad dwadzieścia języków obcych. Stworzył własny język, zbliżony do Esperanto. Zajmował się tłumaczeniem poezji z całego niemal świata, sam pisał wiersze i utwory sceniczne. Jedną z jego licznych pasju było lotnictwo - skonstruował prototyp maszyny latającej oraz model sterowca. Na początku XX wieku zbudował helikopter i oblatał we Francji dwupłatowiec "Ost-1". Zbudował automat do gry w szachy oraz instrumenty naukowo-badawcze z zakresu fizyki, astronomii i techniki druku. Ostaszewski probował podważyć teorię budowy świata opracowaną przez Kopernika. Uważał, że "Słońce jest zamkniętym we wnętrzu ziemi ogniem...", przechodzi przez oceany i wraca, odbijając sie od powłoki lodowej. Wykorzystując lukę w prawie międzynarodowym, stwierdzał, że jeżeli jakiś teren na Ziemi nie ma swojego właściciela, to można go zająć. W ten sposób proklamował się władcą Antarktydy, Meropenii, Troi i Suezu. W przypałacowym parku, na jednym ze wzniesień zbudował obserwatorium astronomiczne - drewnianą budowlę w kształcie walca z ruchomą kopułą dachu. Miejscowa ludność nazwała to miejsce "Cyrklem". Adam Ostaszewski zmarł w 1934r. w Krakowie, spoczywa na cmentarzu w Jasionowie. Za sprawą Ostaszewskich we Wzdowie bywali: Hugo Kołłątaj, Stanisław Staszic, Wincenty Pol.

Wśród wybitnych postaci naszego regionu wymienić należy także pochodzącego z Jasionowa prof Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Mariana Koniecznego (urodzonego 13 stycznia 1930r). Jest jednym z najbardziej znanych i utytułowanych rzeźbiarzy okresu powojennego. Jego dziełem jest pomnik Nike w Warszawie i wiele innych. Również z Jasionowa pochodzi dr. doc. Krzysztof Zamorski, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie. Pracownik naukowy Uniwersytetu, historyk.

W Haczowie urodził się inż. Zygmunt Błaż. Był on współorganizatorem struktur ,,Solidarności" na Podkarpaciu i pierwszym niepodległościowym Wojewodą Krośnieńskim.

Hłudno znane jest na archeologicznej mapie Polski dzięki działalności nieżyjącego już kolekcjonera -zbieracza , Stanisława Oleszki. Pośród wielu kamiennych i krzemiennych wyrobów, najcenniejszymi z jego kolekcji są dwa miedziane topory. Pierwszy znaleziony został w roku 1964 na polu Stefana Matwijczyka, zaś drugi sześć lat później w przysiółku Gacówki ( podczas kopania rowu fundamentowego pod dom Leona Matwijczyka). Topory z Hłudna należą do najstarszych przedmiotów metalowych na ziemiach polskich. Datowane są na późną, zwaną neolitem, fazą młodszej epoki kamienia ( 3000-1800 p.n.e.). Wywodzą się one z ośrodków produkcyjnych na Bałkanach i w Kotlinie Karpackiej. Uratowane dla nauki przez Stanisława Oleszkę miedziane topory z Hłudna znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie.

Na cmentarzu w Izdebkach znajduje się grób Jana Kazimierza Kamienieckiego herbu Pilawa, pułkownika napoleońskiego - adiutanta księcia Józefa Poniatowskiego. Był on bratankiem jenerała Ludwika Kamienieckiego i należał do "złotej młodzieży" pałacu "Pod Blachą". Po zwycięskiej bitwie pod Raszynem przedostał się w pojedynkę przez linię frontu i dotarł do kwatery głównej Napoleona. Ostatnie lata swego życia spędził właśnie w Izdebkach.

W Izdebkach 5 października 1915 r. urodził się oficer Armii Krajowej, cichociemny Michał Fijałka, pseudonimy: "Kawa", "Wieśniak", "Sokół". Walczył we wrześniu 1939 r. w 5 Pułku Strzelców Podhalańskich, później przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie był przydzielony do francuskiej 11. Dywizji Piechoty. Na terenie Wielkiej Brytanii ukończył przeszkolenie w dywersji. Zaprzysiężony został 7 IV 1942 r. i powrócił do kraju w tym samym roku. Tutaj przydzielony został do "Wachlarza", jako oficer II odcinka. Brał udział w akcji odbicia więźniów w Pińsku. W marcu 1943 r. został odkomenderowany do Okręgu AK Wołyń, gdzie kolejno pełnił funkcje: zastępcy komendanta Inspektoratu Rejonowego Kowel, organizatora zgrupowania partyzanckiego, dowódcy baonu "Sokół" oraz od lutego 1944 r. - dowódcy I baonu 50 Pułku Piechoty w 27.Dywizji Piechoty AK. Podczas jednej z akcji został ranny pod Turzyskiem. Jest autorem książki "27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK", której wydania się już nie doczekał (ukazała się trzy lata po jego śmierci, w 1986 r.). Zmarł 20 września 1983 r. w Lublinie.

W Nozdrzcu urodził się w 1801 r., w rodzinie szambelana dworu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, znany głuchoniemy malarz i pamiętnikarz galicyjski pierwszej połowy XIX wieku - Franciszek Ksawery Prek. Tworzył wspaniałe portrety najwybitniejszych osobistości współczesnej mu epoki oraz oddawał koloryt realiów ówczesnego życia. Ponadto człowiek ten dał sie poznać jako interesujący pisarz, pamiętnikarz i dokumentalista czasów oświecenia. W swych pamiętnikach, tworzonych od siedemnastego roku życia, Prek zawarł niezwykle autentyczne i szerokie tematycznie obserwacje życia galicyjskiego społeczeństwa, głónie magnaterii i ziemiaństwa na, których chętnie i często przebywał. Piękny stylowo język i róznorodność obserwacji stanowią o wartości dzieła, przechowywanego obecnie w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.

Na brzozowskiej Borkówce mieszkała znana krakowska pisarka Anna Kajtochowa (z domu Nogaj). W swoich powieściach: "Babcia" (1982), "Tamten brzeg" (1993) zawarła wspomnienia z dzieciństwa. Ponadto opublikowała także zbiory poetyckie: "Sytuacje" (1983), "Krawędź" (1986), "Uroda tarniny" (1990), "Sytuacje II" (1992), "Usiłowałam być człowiekiem" (1994).


4. Zabytki Gminy Brzozów
Gmina Brzozów - Najcenniejszym zabytkiem Brzozowa jest kościół parafialny pw. Przemienienia Pańskiego. Zbudowany został w latach 1676-86. Konsekrowany w 1688 r. Wieże wzniesiono w 1718-24. Świątynia jest barokowa, orientowana, murowana z cegły i kamienia, potynkowana. Trójnawowa, bazylikowo-emporowa, z dwuwieżową fasadą oraz parą późnobarokowych kaplic po obu stronach korpusu: Matki Bożej Ognistej I św. Wincentego a Paulo. Prezbiterium jest jednoprzęsłowe, zamknięte półkolistą absydą. Po jego bokach są dwie symetryczne przybudówki, mieszczące od północy zakrystię, od południa dawny skarbiec. Ołtarz główny wykonano w latach 1688-1701, w stylu barokowym. Jest on jednokondygnacyjny, z sześcioma uskokowo ustawionymi kolumnami na wysokim cokole i ze zwieńczeniem ujętym pilastrami. W polu głównym ołtarza jest obraz z drugiej połowy XVII wieku, przedstawiający ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa, częściowo pokryty metalowymi sukienkami. W nawie bocznej (po prawej stronie) znajduje się XVII-wieczny ołtarz Matki Bożej Różańcowej, którego płasko rzeźbione obramienie ma postać Drzewa Jessego. W pobliżu kościoła - zabytkowa dzwonnica (wzniesiona ok. 1745 r.) z dzwonem o imieniu Władysławem, odlanym w 1788 r. przez Bazylego Komarzyńskiego.

Przy ulicy Armii Krajowej 3 w Brzozowie zlokalizowany jest murowany budynek dawnego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" (obecnie Dom Kultury). Wzniesiony w latach 1909-10, według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego. Budynek dwukondygnacyjny, na rzucie litery L, z okrągłą wieżą w narożniku. Elewacja frontowa ozdobiona jest tarczami herbowymi i popiersiami królów polskich, wykonanymi przez Stanisława Majerskiego z Przemyśla.

Wart zwiedzenia jest brzozowski ratusz (Rynek 10), gdzie ma swoją siedzibę Muzeum Regionalne. Pierwotny budynek był drewniany. Obecny wzniesiony ok.1896 r. wg projektu Władysława Łuczyckiego. Murowany z cegły, potynkowany, na rzucie wydłużonego prostokąta. Dwukondygnacyjny, podpiwniczony. Przy elewacji południowej mieści się wieża czterokondygnacyjna z ostrosłupowym hełmem.

Grabownica
Kościół grabownicki jest okazałą budowlą murowaną, wykonaną w stylu neogotyckim. Zbudowany został w latach 1913-1926. Urządzenie wnętrza pochodzi ze starego drewnianego kościoła, który został przeniesiony do sąsiedniej Grabówki. Ołtarz główny wykonany został w stylu barokowym (najprawdopodobniej w 1633 r). Dwukrotnie został gruntownie przerobiony: w 1724 r. oraz w 1926 r. przez rzeźbiarza ludowego z pobliskich Humnisk, Józefa Laska. Ołtarze boczne zostały wykonane m.in. z fundacji Wojciecha Praysnara, mieszczanina brzozowskiego, w XVIII w. Cenne są obrazy: św. Mikołaja z 1633 r. oraz św. Piotra z 1720 r. fundacji Piotra Górskiego, ówczesnego dziedzica Grabownicy. W zakrystii świątyni jest szafa barokowa z XVII w. z wprawionymi z ołtarza skrzydłami, w których znajdują się późnorenesansowe obrazy św. Sebastiana i Rocha wykonane ok.1600 r., a pochodzące z kościoła w Brzozowie. W zakrystii umieszczono kopię portretu Hieronima Nagurskiego - fundatora i dobrodzieja kościoła.

Stara Wieś
Wiemy, że w drugiej połowie XVII wieku w Starej Wsi znajdował się drewniany kościół posiadający trzy ołtarze. Zapewne zostały one przeniesione do wzniesionego w jego miejsce w 1698 r. nowego pw. NMP. W inwentarzu tego kościoła z roku 1729 wymieniony jest cudowny obraz Zaśnięcia i Wniebowzięcia Matki Bożej, który już wówczas znajdował się w głównym ołtarzu i był przedmiotem kultu. Był to właśnie obraz Pani Starowiejskiej. Na podstawie badań historyków sztuki można przyjąć, że starowiejski cudowny obraz wykonany został na deskach lipowych i jodłowych na początku XVI stulecia. Należał do dzieł malarskich z przełomu stylów: późnogotyckiego i wczesnorenesansowego. Po przybyciu do Starej Wsi paulini podjęli się dzieła budowy murowanego kościoła i klasztoru. Przy budowie, zwłaszcza świątyni, działali najprawdopodobniej artyści sprowadzeni z zagranicy. Późnobarokową bryłę kościoła zdobią wewnątrz bogate podziały architektoniczne, a jego dwuwieżowa fasada była porównywana z fasadą kościoła w Spital am Phyrn w Austrii, będącą dziełem architekta J.M. Prunnera. Sam budynek klasztorny zatracił podczas późniejszych przeróbek wiele ze swego pierwotnego wyglądu. 2 VII 1760 r. nowy kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP został konsekrowany przez biskupa przemyskiego, Wacława Hieronima Sierakowskiego. W dniu tym cudowny obraz Zaśnięcia i Wniebowzięcia Matki Bożej został uroczyście przeniesiony do obecnej świątyni. Kilkanaście lat później dawny drewniany kościół starowiejski został rozebrany. Późnobarokowy kościół oraz klasztor w Starej Wsi są cennymi zabytkami Pogórza Dynowskiego. Murowany, trzynawowy, bazylikowy z transeptem i dwuwieżową fasadą, na planie prostokąta - został zbudowany w latach 1730-60. Fasada kościoła jest trójdzielna, rozczłonkowana zdwojonymi pilastrami jońskimi. Ponad belkowaniem posiada dwie kondygnacje wież. Drugą kondygnację wież nadbudowano w latach 1843-1845, wg projektu o. Macieja Czyhira. Hełmy wież spaliły się podczas pożaru w 1886 r. - zostały odbudowane na początku ostatniego dziesięciolecia XIX wieku. Centralnym punktem kościoła jest ołtarz główny, znajdujący się w prezbiterium. Ołtarz jest murowany, pokryty dekoracją ze stiuku i sztucznego marmuru, w stylu późnego baroku, wzniesiony w latach 1747 - 1760. Jest wzorowany na ołtarzu głównym Wniebowzięcia Matki Bożej kościoła paulinów na Jasnej Górze. W polu głównym ołtarza znajduje się kopia spalonego w 1968 r. wczesnorenesansowego cudownego obrazu z pierwszych lat XVI stulecia, przedstawiającego Zaśnięcie i Wniebowzięcie Matki Bożej. Ołtarz główny po częściowym spaleniu w roku 1968, został w latach 1970-71 odnowiony. Po prawej stronie ołtarza głównego znajduje się późnobarokowy portal z 1760 r., zwieńczony przerwanym półkolistym przyczółkiem, w którym jest portret fundatora kościoła i klasztoru, biskupa A.Fredry (1674-1734) herbu Bończa. Portal prowadzi do kaplicy św. Andrzeja Boboli, przebudowanej wg projektu Stanisława Krzyżanowskiego w 1909 r. W XVIII wieku był tutaj skarbiec pauliński. Przy ścianie wschodniej prawego ramienia nawy poprzecznej znajduje się ołtarz św. Michała Archanioła. Bliźniaczy ołtarz jest przy ścianie wschodniej lewego ramienia transeptu. Te dwa ołtarze są najokazalsze po ołtarzu głównym - posiadają wysokie cokoły, na nich wsparte parami kolumny i filary. Wykonane ok. 1760 r. w stylu późnobarokowym, ze złoconymi ornamentami rokokowymi. Nad zakrystią jest kaplica domowa, zwana nowicjacką. Przebudowana w stylu neorenesansowym w latach 1895-1897, wg projektu architekta Stanisława Krzyżanowskiego. Kaplica znana jest z pięknie wykonanego drewnianego stropu z rozetami w kasetonach. Ołtarz w kaplicy jest drewniany, neorenesansowy z 1897 r. Tabernakulum zawiera XVII-wieczną statuetkę Matki Boskiej Loretańskiej. Po lewej stronie ołtarza jest relikwiarz na żebro św. Stanisława Kostki, wykonany w 1926 roku. Przy świątyni, wzniesiony współcześnie z kościołem, obecnie siedziba księży jezuitów - klasztor, powiększony w pierwszej połowie XIX wieku. Późnobarokowy. Murowany, dwupiętrowy, na piwnicach sklepionych kolebkowo. W bibliotece klasztornej kilkaset starodruków, m.in. z XVI wieku ( np. wydane w 1595r. kazania P. Skargi ).

Humniska
Najcenniejszym zabytkiem w Humniskach jest XV-wieczny drewniany na podmurowaniu kamiennym gotycki kościół pw. ś w. .Stanisława Biskupa, który otaczają wspaniałe drzewa. Świątynia została rozbudowana w latach 1887 - 1889 ( dodanie kaplicy południowej) i w 1898 - 1900 (przedłużenie nawy, dodanie kaplicy północnej, przebudowa zakrystii) przez majstra ciesielskiego Macieja Wojnickiego z Humnisk. Wewnątrz stropy są płaskie, łącza zamknięte łukiem półkolistym, a w nim krucyfiks barokowy z XVII w. Ołtarz główny z XVII wieku, przerobiony ok. 1768 r., przeniesiony został tutaj ze zburzonego kościoła Kapucynów na Górze św. Michała w Bliznem. W jego polu głównym jest płaskorzeźba Matki Bożej Częstochowskiej wykonana przez Józefa Laska z Humnisk w roku 1930 ( w miejsce znajdującego się tu pierwotnie obrazu św. Michała ). Ambona z 1717 r. jest barokowa z malowidłami ewangelistów. Cenna jest pochodząca z XVII wieku czara chrzcielnicy kamiennej o tradycjach gotyckich. Z tego samego okresu pochodzi kropielnica kamienna w typie chrzcielnicy gotyckiej ( ze śladami dekoracji malarskiej). Nieopodal jest dwór zbudowany, jak głosi tradycja w XVIII w. W roku 1921 został gruntownie przekształcony. Usytuowany jest na sztucznie usypanym wzniesieniu, zwrócony frontem ku zachodowi. Drewniany, konstrukcji zrębowej na wysokim podmurowaniu kamiennym. W czasie przebudowy uzupełniony został cegłą, potynkowany. Wybudowany został na rzucie prostokąta, parterowy, częściowo podpiwniczony ( w piwnicach sklepienia kolebkowe). Układ wnętrza dwutraktowy, częściowo zniekształcony. W otoczeniu dworu zwraca uwagę zachowana murowana z kamienia piwnica, zapewne pozostałość dworu z XVI w. Jest dwutraktowa, na rzucie prostokąta, sklepiona krzyżowo-kolebkowo.

Zmiennica
We wsi znajdował się dwór, będacy własnością Zarembów i Czerwińskich. Do naszych czasów zachowały sie resztki dworskiego parku z I połowy XIX wieku, o charakterze krajobrazowym ze stawem i alejami. Na terenie parku w pobliżu stawu usytuowanana jest drewniana kapliczka z początku XIX wieku. Wewnątrz znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena. Godny uwagi jest również budynek folwarczny, w którym zachowały się fragmenty polichromii neogotyckiej. W tym samym okresie zbudowany został spichlerz neogotycki, murowany z kamienia i cegły, potynkowany, trójkondygnacyjny, na rzucie prostokąta. Wejście w prostokątnym obramieniu kamiennym zdobią kute drzwi żelazne. Przy drodze do Jasionowa, wybudowano w roku 1981 kościół parafialny pw. Trójcy Św. (poświęcony przez bpa Ignacego Tokarczuka w 1982 r.). Jest to drewniany obiekt sakralny z pierwszej połowy XIX wieku przeniesiony z Jasionowa. Wraz z kościołem przeniesiono także płytę nagrobną A.D.E. Wzdowskiego z 1539 roku. Ulokowana na placu przykościelnym płyta jest najstarszym zabytkiem nagrobnym w regionie brzozowskim.


5. Zabytki w Gminach Powiatu Brzozowskiego
Zabytki - Gmina Domaradz
Domaradz. Z zabytków zachował się niezwykle cenny gotycki kościół pw. św. Mikołaja Bpa, wzniesiony zapewne w XV wieku. Jest drewniany, konstrukcji zrębowej, na podmurowaniu kamiennym. Prezbiterium zbliżone do kwadratu, pod nim sklepione krypty. Nawa na rzucie wydłużonego prostokąta. Ołtarze boczne barokowe (1682 r.). W polu głównym prawego ołtarza łaskami słynący obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, koronowany w 1958 r. ( odpust - 27 czerwca), barokowy (XVIII w.). Ambona barokowa wykonana około 1680 r. Chrzcielnica późnogotycka, kamienna, ośmioboczna, z czarą dekorowaną ostrołukowymi arkadami, zakończonymi liliami. Nieopodal kościoła jest drewniana dzwonnica z 1936 r., a w niej dzwon gotycki z 1524 r.

Golcowa. Do naszych czasów zachował się drewniany kościół gotycki. Zapewne został zbudowany w ostatnich piętnastu latach XV wieku. Remontowany ok. 1599 r. W 1756 r. (dano trzy nowe okna), w latach 1877-78 usunięto soboty i dobudowano kruchty. Siedem lat później przedłużono nawę ku zachodowi. Prezbiterium jest prostokątne, zamknięte trójbocznie. Ołtarz główny - barokowy z 1628 r., dwukondygnacjowy. W jego polu głównym obraz Matki Bożej ze św. św. Joachimem i Anną ( także z 1628 r.). W ołtarzu bocznym - barokowy z 1628 r. obraz św. Barbary, zasłonięty sukienką drewnianą ( ok. 1720 r.). Ambona barokowa, zdobiona malowidłami.

Blizne. Najcenniejszym zabytkiem Bliznego jest drewniany kościół pw. Wszystkich Świętych, wzniesiony - jak podaje wywodzący się z tej miejscowości historyk sztuki Mariusz Czuba - w połowie XV wieku (na niewielkim wzniesieniu opadającym w kierunku Stobnicy). Zbudowany w stylu późnogotyckim, w wieku XVII był okolony ziemnymi wałami obronnymi. Konstrukcji zrębowej na kamiennym podmurowaniu. Wieża i kruchta konstrukcji słupowej.  Największym walorem tego zabytku jest wnętrze, a przede wszystkim polichromia pokrywająca ściany od podłogi aż po malowany strop - owa, jak pisał Tomasz Jurasz "liber pauperum (księga ubogich), ludzi nie umiejących czytać, którzy z obrazów, z ich ekspresji, ich czytelnych, religijnych przesłań wyciągali wnioski, jak w sposób moralny żyć i przykłady jak postępować. To stare malarstwo ścienne jest czymś niesłychanym dla wierzących". Polichromia w kościele w Bliznem wykonywana była na przestrzeni kilku stuleci - od XVI do XVIII wieku. W bocznym ołtarzu znajduje się cudowna figura Matki Bożej Łaski Pełnej, wyrzeźbiona w drewnie lipowym ok.1500 roku (szkoła W. Stwosza ). Pierwotnie stanowiła część tryptyku ołtarza. Kiedy w XVII wieku wymieniano wystrój kościoła - usunięto stary ołtarz, a na jego miejsce wstawiono nowy z obrazem Zwiastowania. W drewnianej wikarówce - zbudowanej przed 1699 r. - umieszczone jest niezwykle cenne muzeum parafialne, posiadające w swoich zbiorach przedmioty pochodzące z kościoła. Znajduje się tam ponadto rękopis "Willa Blizne episcopalis visitatia 1745" - odpis wizytacji biskupa W.H. Sierakowskiego. W obejściu plebańskim zachował się budynek gospodarczy wzniesiony około połowy XIX wieku. Drewniany, konstrukcji sumikowo-łątkowej, kryty słomą. W części północnej wozownia. Ciekawymi przykładami drewnianego budownictwa są także: szpital dla ubogich z połowy XIX wieku oraz wybudowana w 1866 r. szkoła parafialna.  Na miejscu dawnego klasztoru w roku 1877 miejscowy proboszcz, ks. Józef Januszkiewicz, zbudował z cegły i kamienia kaplicę, także pod wezwaniem św. Michała, która przetrwała do czasów współczesnych.

Jasienica Rosielna.  Godny zainteresowania jest, usytuowany na wzgórzu wśród drzew, barokowy kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NPM z 1770 r., fundacji Ignacego z Załuskich. Drewniany, konstrukcji zrębowej na podmurowaniu. W dzwonnicy - gotycki dzwon z napisem minuskułowym, najprawdopodobniej z XV wieku. W kościele zachowała się stara tradycja organizacji Bożego Grobu przed głównym ołtarzem. Z chwilą rozpoczęcia rezurekcji konstrukcja Bożego Grobu jest ustawiona jak w dniu poprzednim. Wierni w procesji wielkanocnej trzykrotnie obchodzą kościół. W tym czasie dekoracja znika. Uczestnikom nabożeństwa ponownie ukazuje się piękna forma głównego ołtarza. Do ogrodzenia kościoła przylega kaplica wzniesiona w 1891 r., murowana. Resztki parku krajobrazowego z pierwszej połowy XIX wieku z zachowanym starodrzewem i stawami otaczają fragmenty kolumnowego portyku dawnego dworu Wysockich, spalonego w 1916 r. Zachowała się także: rządcówka, stajnie, spichlerze wzniesione około połowy ubiegłego stulecia.

Wola Jasienicka. We wsi zachowały się ślady dawnego budownictwa drewnianego oraz tak popularne w tutejszym krajobrazie kapliczki i figury przydrożne. Z około połowy XIX wieku pochodzi kamienna dzwonnica, w kształcie słupa, przeciętego półkolistą arkadą. Mniej więcej w połowie Woli Jasienickiej nad wsią od strony południowej, góruje Połom, wzgórze porosłe lasem, o wysokości 445 m n.p.m.

Zabytki - Gmina Nozdrzec
Hłudno. znane jest na archeologicznej mapie Polski dzięki działalności nie żyjącego już kolekcjonera - zbieracza Stanisława Oleszki. Pośród wielu kamiennych i krzemiennych wyrobów, najcenniejszymy z jego kolekcji są dwa miedziane topory pochodzące z Hłudna. Pierwszy znaleziony został w roku 1964 na polu Stefana Matwijczyka, zaś drugi sześć lat póżniej w przysiółku Gacówki (podczas kopania rowu fundamentowego pod dom Leona Matwijczyka). Topory z Hłudna należą do najstarszych przedmiotów metalowych na ziemiach polskich. Datowane są na późną, zwaną eneolitem, fazę młodszej epoki kamienia (3000-1800 p.n.e.). Wywodzą się one z ośrodków produkcyjnyh na Bałkanach i w Kotlinie Karpackiej. Uratowane dla nauki przez Stanisława Oleszkę miedziane topory z Hłudna znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Okręgowego w Rzeszowie. W 1906 roku wybudowano w Hłudnie murowany neogotycki kościół pw. św. Klary. W roku 1910 został konsekrowany. W 1947 roku została zburzona miejscowa cerkiew greckokatolicka z roku 1899. Będąca na jej wyposażeniu monstrancja z połowy XIX w. znajduje się obecnie w kościele w Hłudnie. W roku 1935 było tu 1456 grekokatolików, na 2290 ogólu mieszkańców wsi.

Izdebki. Obecny kościół parafialny pw. Zwiastowania NP Marii oraz św. Piotra i Pawła, murowany, neogotycki, konsekrowany był w 1931 r. Zbudowany został na miejscu poprzedniego drewnianego, rozebranego w 1919 r. Urządzenie wnętrza przeniesiono ze starego kościoła. Ołtarz główny późnobarokowy z połowy XVIIIw. jednokondygnacyjny na wysokim cokole, z bramkami, kulisowy, z parą kolumn i filarów, z osiemnastowiecznymi rzeźbami. W polu głównym - przeniesiony z miejscowej cerkwi greckokatolickiej rozebranej w 1945 r.- obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem (koniec wieku XVII), malowany na desce. W polu głównym ołtarzy bocznych obrazy XVII-wieczne: św. Michała Archanioła (lewy ołtarz) i Chrystusa Boleściwego (prawy ołtarz). Obydwa przeniesione ze zburzonego kościoła Kapucynów na Górze św. Michała w Bliznem.  W parku - zabytkowy dwór Bukowskich, następnie Potockich. Wzniesiony na miejscu starszego w drugiej połowie XIX wieku. Eklektyczny, zwrócony frontem ku północnemu zachodowi, na rzucie kwadratu. Murowany z cegły, potynkowany, piętrowy z podpiwniczeniem. Układ wnętrza jest trzytraktowy. Na osi od frontu znajduje się sień ze schodami krętymi, prowadzącymi na piętro. W sieni zachował się sufit z fasetą i dekoracją stiukową. Na osi od frontu - portyk wgłębny na parterze i loggia na piętrze, od tyłu ryzalit.

Nozdrzec. Z zabytków godny uwagi jest położony widokowo nad Sanem zespół pałacowy w stylu późnoklasycystycznym, obejmujący oficynę, kaplicę oraz pałac z 1843 r., wzniesiony z inicjatywy Ludwika Skrzyńskiego, najprawdopodobniej według projektu Aleksandra Fredry. Pałac w Nozdrzcu jest budowlą o niejednolitym stylu architektonicznym i łączy w jedną całość elementy późnoklasycystyczne z neogotyckimi i romantycznymi. Zbudowany został na brzegu skarpy opadającej ku rzece San, dlatego też jego bryła od strony podjazdu była znacznie niższa niż od tyłu. Zachowały się resztki pałacowego parku utrzymanego w stylu angielskim i wplecionego w nadrzeczny krajbraz. W parku tym rosły dawniej stare lipy, miłorzęby, dęby szypułkowe, graby, jesiony i brzozy. Po 1920 roku pałac został odbudowany ze zniszczeń wojennych, a w ostatnich latach został poddany gruntownej restauracji. Dzisiaj służy jako ośrodek wypoczynkowy. Na prawym brzegu potoku Baryczka znajduje sie kościół parafialny pw. św. Stanisława Bpa. Wzniesiony został w 1746 roku dzięki staraniom księdza Józefa Banieckiego, konsekrowany w 1806 roku. W świątyni widoczne są wpływy polskiego baroku. Obok kościoła stoi murowana dzwonnica z 1845 roku, w kształcie potrójnej arkady. Wewnątrz znajduje się cenny dzwon gotycki, pochodzący z XVI wieku. Upamiętnieniem zniesienia pańszczyzny w zaborze austriackim jest wzniesiony na cmentarzu w 1862 roku obelisk na czworobocznym cokole, uwieńczonym kulą. Widnieją na nim cztery tablice z napisami: "Na wieczną pamięć zniesienia w 1848 roku pańszczyzny. Albowiem wezwani jesteście ku wolności bracia, tylko żebyście wolności nie obracali na przebudzenie ludzkie...", "Wieczny odpoczynek. Gdzie duch pański tam wolność. Święty Paweł". Jest to jedyny tego rodzaju zabytek na terenie Pogórza Dynowskiego.

Wara. W Warze do czasów współczesnych zachowała się drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Podwyższenia Krzyża Św. Zbudowana w 1889 r., położona na niewielkim wzniesieniu, orientowana, konstrukcji zrębowej, na kamiennym podmurowaniu. W 1946 r. zamieniona została na kościół filialny. Obok dzwonnica z kamienia, wzniesiona w XIX w. W niej dzwon datowany na rok 1676.

Wesoła. W centrum wsi zlokalizoany jest kościół parafialny pw. św. Katarzyny. Pierwotny był drewniany, fundowany w 1462 r. przez Małgorzatę z Kmitów Mościcową. Rozebrany w roku 1837. Obok murowana dzwonnica, w której jest dzwon gotycki z XVIw.  Z Wesołej i pobliskiego Hłudna pochodzą najstarsze zabytki archeologiczne Pogórza Dynowskiego. Są to dwa znaleziska paleolityczne: półtylczak z radiolarytu oraz króki drapacz na odłupku degrosisażowym.

Wołodź. W odległości kilkuset metrów od miejsca dawnej cerkwi w kierunku Siedlisk znajduje się murowany, neogotycki kościół rzymskokatolicki, wzniesiony w 1905 r. Według miejscowej tradycji, w latach ostatniej wojny ukyto przed najeźdźcą dzwony pochodzące z przykościelnej dzwonnicy. W okresie międzywojennym w centrum wsi znajdowała się piękna drewniana cerkiew, jedna z najbardziej okazałych na terenie pogórza Strzyżowsko - Dynowskiego i Przemyskiego. W okresie powojennym światynia ta została spalona.

Zabytki - Gmina Dydnia
Dydnia.  Około połowy XIX wieku wzniesiony został klasycystyczny dwór, murowany z cegły, wzniesiony na rzucie prostokąta. W dawnej sieni zachowana jest półkolista wnęka ścienna, najprawdopodobniej mieszcząca niegdyś kominek. W kilku pomieszczeniach znajdują sie stare parkiety o ozdobnym układzie geometrycznym. Obok dworu usytuowany jest park ze starymi lipami i wiązami. Przed elewacją frontową znajdują się stawy, częściowo zarośnięte, zaś w jego pobliżu oryginalny stary spichlerz. Na miejscu rozebranego w 1783 roku kościoła pw św. Michała Archanioła wybudowany został murowany kościół neogotycki, konsekrowany w 1822 roku. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVIII - XIX wieku. Polichromię wykonał artysta M. Kamiński.

Grabówka. Grabówka od samego początku należała do parafii rzymskokatolickiej w Grabownicy Starzeńskiej, gdzie na początku obecnego stulecia wybudowano nowy murowany kościół. Natomiast stary, wzniesiony w latach 1624-31 przez Hieronima Nagórskiego, przeniesiono w 1921 r. do Grabówki. Użytkowany do dnia dzisiejszego kościół jest drewniany, konstrukcji zrębowej na podmurowaniu, jednonawowy. Na plebanii znajdują się trzy ikony, pochodzące z miejscowej cerkwi, zapewne z drugiej połowy XVII w. Zostały one przemalowane w 1921 r. przez Izydora Włodzimierza Lisowskiego. Cenne są także carskie wrota, które zakupione zostały przez społeczność ukraińską i miały być przeznaczone do cerwki w Rozdzielu.

Jabłonka. Wśród parku krajobrazowego, obfitującego we wspaniałe okazy drzew ( m.in. stare dęby), opadającego tarasami ku północy, jest zabytkowy dwór. W XIX wieku był on własnością Słoneckich, Jaruntowskich i Kraińskich. Wzniesiony pod koniec XVIII stulecia, został przebudowany po 1914 r. Zwrócony frontem ku południu. W okresie powojennym dwór został zniszczony, a z pięknego wystroju wnętrz zachowały się jedynie dwa XIX-wieczne kominki: w salonie (kamienny z dwiema konsolkami) i w pomieszczeniu południowo-zachodnim (narożny ujęty pilastrami, dźwigającymi gzyms, nad nim nisza). Nieopodal dworu znajduje się, pochodząca z XIX wieku, figura kamienna w kształcie ośmiobocznego słupa z rzeźbą Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Przy drodze głównej znajduje się drewniany kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej, wybudowany w latach 1936-39. Świątynia ta wzorowana jest na drewanianych obiekatach sakralnych Podhala i reprezentuje "styl narodowy". W ołtarzu głównym widoczny jest krucyfiks z przełomu XIX/XX wieku.

Końskie. W roku 1927 , na miejscu poprzedniej spalonej w 1912 r., zbudowano nową drewnianą cerkiew pw. Przemienienia Pańskiego. W 1947 r., po akcji przesiedleńczej, zamieniona na rzymskokatolicki kościół. Ołtarz główny późnobarokowy z 1736 r., z kręconymi kolumnami, o bogatej dekoracji snycerskiej z bujnego akantu - pochodzi z cerkwi w Uluczu. Zachował się dzwon z 1712 r., z napisem ruskim. We wsi godne uwagi są obiekty małej architektury sakralnej, spośród których interesująca jest kaplica z przełomu XIX/XX wieku. Wewnątrz późnobarokowe zwieńczenie ołtarza z XVIII wieku, z obrazem Koronacji Matki Bożej. W otoczeniu XVIII-wiecznego parku (z dwoma zarośniętymi stawami) klasyczny dwór wzniesiony z cegły i kamienia na przełomie XVIII/XIX wieku. W ostatnim okresie odrestaurowany. W XIX wieku własność Korczyńskich i Reitzensteinów. W północno-zachodniej jego części piwnice sklepione kolebkowo. Elewacja frontowa z nowszym portykiem wsparta jest na czterech filarach z trójkątnym przyczółkiem. Elewacja południowa dziewięcioosiowa z portykiem wspartym na czterech kolumnach. Okna powiększone zostały w XIX wieku. Dach nad budynkiem czterospadowy, natomiast nad portykami dachy dwuspadowe. W skład zespołu dworskiego wchodzi także murowana oficyna, wzniesiona równolegle z dworem. Parterowa, częściowo podpiwniczona. W narożnikach południowych umiejscowione są szkarpy. We wsi znajduje się także dawna kaplica mszalna z roku 1939 pw. Andrzeja Boboli.

Krzemienna. Centrum miejscowości zajmuje dwór, wybudowany na początku XIX wieku. Własność Bobczyńskich i Dydyńskich. Przy dworze znjaduje się park i stawy oraz aleja, wysadzana ozdobnymi drzewami. W odległości ok. 100 metrów od tego miejsca w roku 1867, na miejscu poprzedniej pochodzącej z XVII w., wybudowana została drewniana greckokatolicka cerkiew filialna pw. Wprowadzenia Matki Bożej do Świątyni (filia parafii Jabłonica Ruska). W ołtarzu bocznym obraz Pokłonu Trzech Króli z drugiej połowy XVI w. Wartość zabytkową przedstawia także figura przydrożna z II połowy XIX wieku, ufundowana przez Dydyńskich, z herbem Gozdawa na kolumnie.

Krzywe. Zachowała się dawna greckokatolicka cerkiew filialna pw. Zaśnięcia Matki Bożej, zbudowana w 1759 r., przebudowana w latach 1872 i 1971, z zatarciem cech stylowych. Położona na wzniesieniu, przy szosie, wśród drzew. Drewniana, dwudzielna. Od 1971 roku kościół filialny pw. Matki Bożej Łaskawej (parafia Dydnia). Z 1868 r. pochodzi murowana rządcówka, niegdyś przynależna do folwarku Dydyńskich, później Pohoreckich.

Niebocko. W centrum wsi zachował się usytuowany na wzniesieniu dwór. Zbudowany został pod koniec XIX wieku, z wykorzystaniem osiemnastowiecznych piwnic sklepionych kolebkowo, z lunetami. Na przełomie XIX i XX wieku (do roku 1945) był własnością Wiktorów i Kraińskich. W otoczeniu dworu znjadują się resztki jednego z najpiękniejszych w tym regionie parków, założonego w pierwszej połowie ubiegłego stulecia. Zachował się starodrzew: wiąz, dęby, lipy. Widoczne są ślady alei i tarasów, wschodzących w kierunku północno - wschodnim do stawu, obecnie zarośniętego. Na terenie parku na początku lat osiemdziesiątych wzniesiono nowy budynek szkoły podstawowej. W latach 1980-1981 w centrum Niebocka zbudowano murowany kościół parafialny pw. Świętego Jana Kantego. Niebocko znane jest również z niezwykle interesujących zabytków drewnianego budownictwa wiejskiego, częściowo przekazanego do Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku.

Obarzym. Zachowała się greckokatolicka cerkiew filialna pw. Przemienienia Pańskiego, zbudowana w 1828 r. z inicjatywy Tekli z Bogdańskich Pohoreckiej. Drewniana, konstrukcji zrębowej, na rzucie wydłużonego ośmioboku. Wnętrze oszalowano w roku 1970. Pod szalunkiem ślady polichromii z pierwszej połowy XIX wieku. Zachowały się drewniane epitafia inskrypcyjne: Tekli z Bogdańskich Pohoreckiej i Ludwika Wysockiego. Przed wojną mieszkało tu tylko 40 grekokatolików. W 1970 roku cerkiew zamieniono na rzymskokatolicki kościół filialny pw. Zwiastowania NPM (kopułę zamieniono wówczas na wieżę).

Ulucz. Na górującym nad wsią wzgórzu Dębnik, otoczona starodrzewem, stoi drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Wniebowstąpienia Pańskiego, najstarsza w Polsce. Według tradycji wzniesiona w latach 1510 -17, przekształcona w drugiej połowie XVII i w XIX wieku. Wewnątrz polichromia z XVII w., zachowana na połnocnej ścianie nawy, ze scenami z życia Chrystusa. Niekompletny ikonostas datowany jest na rok 1682. Jego autorami są Stefan Dżengatowycz i Michał Wiszecki. Cerkiew w okresie staropolskim wchodziła w skład klasztoru bazylianów, najprawdopodobniej również drewnianego, otoczonego podwójnym kamiennym murem rozdzielonym fosą. W umocnienia obronne wkomponowane były dwie baszty drewniane (od wschodu i zachodu). W klasztorze tym prowadzono szkołę rzeźbiarzy cerkiewnych wyrabiających m.in. ikonastasy. Ulucka cerkiew ma konstrukcję zrębową, z podwaliną na kamiennym podmurowaniu, trójdzielną. Prezbiterium zmaknięte trójbocznie, nakryte pieciopołaciowym dachem. Wydatny okap dachu babińca wsparty od zachodu ośmioma słupami z mieczami. Wewnątrz polichromia z XVII w., zachowana na północnej ścianie nawy, ze scenami z życia Chrystusa. U stóp Dębnika w roku 1925 wybudowano (na miejscu starszej) cerkiew parafialną greckokatolicką pw. św Mikołaja), która została rozebrana po wojnie. Obok cerkwi zachowana jest murowana kapliczka oraz kilka drewnianych i kamiennych nagrobków z XIX i XX wieku (pozostałości przycerkiewnego cmentarza).

Witryłów. Po ludności ruskiej pozostała położona na wzgórzu greckokatolicka cerkiew filialna pw. św. Michała Archanioła, zamieniona na rzymskokatolicki kościół filialny pw. NMP Nieustającej Pomocy, przynależna do parafii Końskie. Wzniesiona w 1812 r., przebudowana została na początku w. XX (usunięto kopułę). Drewniana, konstrukcji zrębowej, na kamiennym podmurowaniu. Dwudzielna, prezbiterium zbliżone do kwadratu. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach. Zachował się krzyż procesyjny z początku XIX wieku, malowany dwustronnie, przedstawiający Chrystusa Ukrzyżowanego i Chrystusa w Grobie. Do niedawna w Witryłowie istniał dwór. Uległ częściowemu spaleniu w 1946 roku. Cennym zabytkiem jest piwnica z 1827 roku. Zachowały się resztki parku z aleją kasztanowo - modrzewiową i paroma starymi dębami. Godne uwagi są trzy piękne XIX-wieczne kapliczki murowane, z których jedna swym wyglądem naśladuje dwuwieżową fasadę kościoła.

Wydrna. Po prawej stronie szosy stoi murowany dwór, wzniesiony w 1845 r. z inicjatywy Edwarda Sękowskiego. Do chwili obecnej własność rodziny Sękowskich. Parterowy, ze strychem przebudowanym w 1920 r. na pomieszczenia mieszkalne. Dwutraktowy, pierwotnie z pięcioma pomieszczeniami i sienią na osi. Około 1890 r. staraniem Franciszka Ksawerego Goedla dobudowano z cegły część zachodnią, z podpiwniczeniem. Elewacja frontowa siedmioosiowa, z gankiem i facjatką z balkonikiem, wspartym na czterech filarach. Dach w 1920 r. podniesiono, (czterospadowy z lukarnami, kryty dachówką). We wnętrzach stropy belkowane, natomiast podłogi drewniane z desek dębowych, układanych w kwadraty. Z wyposażenia godna uwagi jest komoda, roboty kolbuszowskiej XVIII w. oraz dwa obrazy - pejzaże późnoklasycystyczne, w tym jeden z 1837 r. Są także pochodzące ze zburzonego dworu w Witryłowie dwa portrety Fredry i Fredrowej z XVIII w. oraz portret Tekli z Grodzickich Sękowskiej, w stylu biedermeier, zmarłej w 1855 r.

Zabytki - Gmina Haczów
Buków. Z zabytków zachowały się: kamienna figura przydrożna z 1856 r., w kształcie słupa zwieńczonego latarnią oraz drewniany krzyż przydrożny z kapliczką szafkową ( w niej rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego).

Haczów. Wieś ta słynie z uwagi na cenne zabytki historyczne. Stary modrzewiowy gotycki kościół w Haczowie jest najstarszym tego rodzaju zabytkiem w Polsce. Jest on również na liście UNESCO. Według Ryszarda Brykowskiego i Mariana Korneckiego został zbudowany już u schyłku XIV stulecia, krótko po utworzeniu tutaj parafii. Orientowany, konstrukcji zrębowej, z podwaliną na kamiennej podmurówce. Wewnątrz zachowała się polichromia z XV wieku. W ciągu wieków świątynia haczowska musiała ulegać różnego rodzaju przeobrażeniom. Okazała, co do wysokiego dachu mało proporcjonalna, wieża powstała w roku 1624. Także XVII-wieczną historię mają obiegające budowlę soboty. W następnym stuleciu od strony północnej dobudowano kaplicę. Pod kościołem w trakcie badań archeolodzy odkryli pochówki z końca XIV lub początku XV w. Jest tutaj także słynna haczowska "Pieta", rzeźba gotycka powstała ok. 1400 r. Obok starego kościoła jest drewniany szpital ubogich, wzniesiony w XIX w. W zdewastowanym starym parku - resztki zespołu dworskiego, zniszczonego po 1944 r.: oficyna murowana z końca XVIII w. i kaplica z 1820 r. Dwór z XVII w., później przebudowany i częściowo rozebrany. Na miejscowym cmentarzu są klasycystyczne nagrobki kamienne podkomorzego Adama Rosnowskiego z roku 1849 ( w kształcie obelisku na cokole) i jego żony z Urbańskich Rosnowskiej ( zm. 1845 r.), w kształcie słupa dwukondygnacyjnego, zwieńczonego urną.

Jabłonica Polska. Zachowała się dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Kosmy i św. Damiana, wzniesiona w 1761 r. Murowana z kamienia, potynkowana. Otoczona murem z kamienia. Obecnie kościół rzymskokatolicki pw. Zwiastowania NMP ( parafia erygowana w 1946 r., wydzielona z parafii Kombornia).

Jasionów. Zbudowany w 1810 roku drewniany kościół, położony na niewielkim wzniesieniu, został na początku lat osiemdziesiątych przeniesiony do Zmiennicy. Obecny kościół parafialny pw. św. Katarzyny wzniesiony został w latach 1939-56. Murowany. Urządzenie wnętrza częściowo przeniesione z dawnego kościoła. Na uwagę zasługuje późnogotycka chrzcielnica z XV/XVI wieku, kamienna, ośmioboczna - z bogatą dekoracją heraldyczną, złożoną z 12 herbów. W otoczeniu krajobrzowego parku z pierwszej połowy XIX wieku, zdewastowanego, z dwoma zarośniętymi stawami stoi murowany z cegły dwór, wzniesiony zapewne w pierwszej połowie XIX wieku. Niegdyś własność Truskolaskich i Dzieduszyckich. Jest parterowy, podpiwniczony, dwutraktowy, z sienią na osi. Elewacja frontowa pięcioosiowa z zadaszeniem wspartym na pięciu kolumnach. Na północ od Dworu usytuowany jest spichlerz folwarczny z pierwszej połowy XIX wieku.

Malinówka. W Malinówce parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa erygowana była w 1936 r. ( wydzielona z parafii Kombornia). Usytuowany przy szosie kościół murowany poświęcono w 1934 r. We wsi są liczne zachowane przykłady małej architektury sakralnej, m.in. kapliczki i krzyże przydrożne z XIX wieku.

Trześniów. Zabytkiem tej miejscowości jest kościół murowany, zbudowany w latach 1879-1898, według projektu architekta Jana Sas-Zubrzyckiego. Jak pisze Marian Kornecki, jest to " mieszanina neoromanizmu z neogotykiem". Świątynia ta odznacza się solidnym materiałem budowlanym.

Wzdów. Bardzo interesującym zabytkiem we Wzdowie jest wzniesiony ok. 1794 r. pałac. W latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia gruntownie rozbudowany i przekształcony według projektu ówczesnego właściciela Adama Ostaszewskiego, człowieka niezwykle utalentowanego. W pałacu tym mieści się obecnie Małopolski Uniwersytet Ludowy, który jest niepubliczną placówką oświaty dla dorosłych. Kształci animatorów kultury w dziedzinie rękodzieła artystycznego.


6. Przyroda, Rezerwaty, Obszary Chronionego Krajobrazu
Rezerwat "Cisy w Malinówce" - to rezerwat przyrody ustanowiony w 1958 roku w paśmie górskim, oddzielającym dolinę rzeki Wisłok od doliny Stobnicy. Na powierzchni ok. 4 hektarów we wsi Malinówka rośnie 1 065 cisów. Cisy z Malinówki obficie kwitną i owocują. Na obszarze jest kilka okazałych dębów. Jest to jedno z największych skupisk cisa w Polsce. Drugi rererwat to "Kretówki" , położony wśród lasów na północ od miejscowości Jabłonica Polska. Został utworzony w 1959 roku. Na obszarze lasu mieszanego o powierzchni 96 hektarów wystęuje ok. 400 sztuk cisów. Niektóre z nich liczą do 16 metrów wysokości i do 250 lat. W formach pojedyńczych występują pomniki przyrody np. pojedyńcze drzewa. Do nich należy zaliczyć dęby jesiony, lipy. Z chronioych roślin żyją tu wawrzynek wilcze łyko, bluszcz pospolity, widłak jabłocowaty. Osobliwością jest występowanie sałatnicy leśnej, gatunku chronionego dla flory wschodniokarpackiej.

Parki krajobrazowe Czarnorzecko- Strzyżowski Park Krajobrazowy utworzono w celu zachowania odmiennych walorów krajobrazowych, jakie stanowią najpiękniejsze fragmenty Pogórza Strzyżowskiego i Pogórza Dynowskiego. Zajmuje tereny przygraniczne województwa podkarpackiego. Południowy zasięg części województwa ogranicza pętla Domaradz- Wola Komborska- Odrzykoń- Bratkówka - Wojaszówka. Obejmuje ona cenne ekosysytemy i malowniczy ciąg wychodni skalnych (z rezerwatem "Prządki"). Stopień zagrożenia środowiska przyrodniczego jest tu stosunkowo niski. Trzy szlaki turystyczne udostępniają najciekawsze fragmenty tego obszaru. Do cennych zabytków kultury materialnej należą: cmentarzysko kulturowe , grodzisko, ruiny zamku, zespoły podworskie i obiekty sakralne. Otulinę parku na terenie województwa stanowi Czarnorzecki Obszar Chronionego Krajobrazu.
Obszary chronionego krajobrazu
Czarnorzecki Obszar Chronionego Krajobrazu. Jego zasięg wyznacza granica - linia między Przybyłówką a Domaradzem, zaś z pozostałych stron- elipsa łącząca miejscowości (głównie drogami): Przybyłówka- Turaszówka- Odrzykoń- Korczyna- Kombornia- Haczów- Jasionów- Wola Orzechowska- Jasienica- Domaradz. W tym obrębie chronione są fragmenty roślinności Pogórza Dynowskiego i południowego skraju Pogórza Strzyżowskiego. Dobrze zachowane lasy zajmują wyższe partie terenu. Ochronie rezerwatowej podlega dwa stanowiska cisa pospolitego ("Kretówki" i "Cisy w Malinówce"). Wartości krajobrazowe i przyrodnicze Obszaru Czarnorzeckiego uzupełniają liczne zabytki kultury materialnej, a zwłaszcza: osady kultury łużyckiej z początków epoki żelaza na stoku "Prządek", resztki średniowiecznego zamku "Kamieniec", obiekty skalne (Haczów, Łączki Jagiellońskie) i podworskie (Bratkówka, Haczów, Zmiennica, Łęki Strzyżowskie).

Przyroda - Gmina Brzozów
Brzozów. W centrum miasta, od strony wyjazdu w kierunku Zmiennicy, położony jest niewielki park miejski, rozplanowany na rzucie kwadratu. Drogi promieniście rozchodzą się do naroży parku i są zbieżne w jednym centralnym punkcie. Park z trzech stron otoczony jest ulicami. Starodrzew pochodzi z I połowy XX w. Występują w nim głównie: modrzew europejski, topola czarna, duże skupienie dębu szypułkowego, lipy szerokolistnej i drobnolistnej, a przede wszystkim klonu zwyczajnego i klonu jaworu. Nadto rośnie tu robinia akacjowa, świerk pospolity, brzoza brodawkowata, klon jesionolistny, kasztanowiec gładki, żywotnik zachodni, czeremcha ptasia, grab pospolity. Ogród, przy dawnym pałacu biskupim, według planu katastralnego pochodzi z połowy XIX w. Były to jedne ze znakomitszych ogrodów w Polsce. Pałac zburzony został pod koniec XIX w. W połowie XX w. zniknął ślad po rezydencji biskupów przemyskich. Wycięto wówczas setki starych i pomnikowych lip i wiele drzew obcego pochodzenia oraz zasypano stawy.

Zmiennica. Ze starego układu historycznego pozostał na dużych powierzchniach starodrzew lipowo - dębowy. W zbiorowiskach roślinnych, zwłaszcza na ich obrzeżach, jak również nad stawem i kanałem wodnym występują zwarte nasadzenia z lipy szerokolistnej i drobnolistnej. Za kościołem, w górnej części, stanowią one zwartą kulisę lipową na odcinku 250 m. W dendroflorze przeważają jednorodne gaje z brzozy brodawkowatej, dębu szypułkowego, lipy szerokolistnej i drobnolistnej oraz klonu zwyczajnego. Występuje on stosunkowo licznie zwłaszcza nad kanałem wodnym, nad którym rosną także jesiony wyniosłe formy zwisłej. Zachowała się altana drzewiasta z czterema lipami. Dość liczny jest modrzew europejski, zwłaszcza w nowych nasadzeniach, sosna wejmutka i sosna pospolita. W runie roślin zielonych na dużych powierzchniach notuje się śnieżycę wiosenną. Polany pokryte są na dużych powierzchniach przez rdest sachaliński.

Stara Wieś. W miejscu kultu cudownego obrazu Pani Starowiejskiej, w kościele pod wezwaniem NMP w Starej Wsi, znajdują się niewielkie ogrody w obrębie zamkniętego murem dziedzińca i ogrody użytkowe. Obrzeża sadu zarówno wzdłuż muru, jak też na terenach nieosłoniętych, otoczone są szpalerem żylistkowym oraz z jodły koreańskiej i świerka syberyjskiego. Rośnie także kilka metasekwoi, wysadzonych pod koniec lat 80. W obrębie ogrodu jest wiele krzewów i drzew obcego pochodzenia, świerki kłujące, jodły kalifornijskie, żywotniki w różnych odmianach, cyprysiki, a przede wszystkim jałowce. Z drzew krajowych, obok lip, znaczne rozmiary osiągnęły jesiony wyniosłe. Na dziedzińcu przed kościołem dominują wysokie lipy drobnolistne i szerokolistne w alejach, rozplanowane na rzucie kwadratu.

Przysietnica. Niewielkie ogrody leśne położone w uroczysku Baniska rozplanowane są przy drewnianym pałacu biskupów przemyskich. Niewielkie skupienia lub pojedyncze drzewa i krzewy obcego pochodzenia usytuowane są w najbliższym otoczeniu pałacu, a zwłaszcza przed jego frontonem oraz przy figurze Matki Boskiej. Rośnie tu cyprysik groszkowy, cis pospolity, daglezja zielona, jałowiec sawina i jałowiec chiński. W dolnej części ogrodu występuje skupienie sosny pospolitej, a przy drodze dojazdowej, na obrzeżu lasu zachowane są rzędowe nasadzenia z buka pospolitego i dębu szypułkowego.

Humniska. Osiemnastowieczne ogrody rozplanowane zostały na rzucie zbliżonym do kwadratu. Obok murowanej z kamienia piwnicy, położonej w centralnej części ogrodu, jest duża polana z grupą sosny czarnej i modrzewia europejskiego. Polana otoczona jest zwartą kulisą krajowych drzew liściastych. Z drzew dominuje wysokie skupienie lipy i dębu, zwłaszcza rzędowe ich skupienie nad potokiem oraz w pobliżu dworu i w alei dojazdowej, a także altanie drzewiastej. Z drzew pomnikowych rośnie tu okazały dwupniowy dąb szypułkowy, nadto w dużym skupieniu klon polny i zwyczajny, jesion wyniosły, brzoza brodawkowata, czereśnia ptasia.

Przyroda - Gmina Jasienica Rosielna
Jasienica Rosielna. Odnajdujemy tu duże, dobrze zachowane ogrody krajobrazowe, rozplanowane w dolinie potoku. Centralna część ogrodów wraz z rozległym parterem wodnym zajmuje całą szerokość doliny. Na osi bocznej, tj. wzdłuż potoku i pod wysokimi skarpami liczne meandry wraz ze starodrzewem stanowią malownicze i naturalne uroczysko. Nad całym założeniem góruje wysoka, zalesiona skarpa nad potokiem oraz niecka i koryto potoku z licznymi starymi olchami czarnymi. Główne zbiorowiska roślinne o charakterze półnaturalnym skupione są na dolnym tarasie, na obrzeżu stawu na groblach i nad potokiem. W otoczeniu górnego folwarku zachowały się resztki dąbrowy, głównie zaś na jego obrzeżu. W obrębie naturalnych skupień dębu i lipy rosną drzewa obcego pochodzenia, w tym jedna okazała, o bardzo niskim pniu sosna wejmutka, choina kanadyjska, żywotnik zachodni, dąb czerwony, iglicznia trójciemiowa. W części tej na dużych powierzchniach rosną w gęstych, rzędowych skupieniach topole berlińskie, zacieniające wiele drzew obcego pochodzenia. Rośnie tu również brzoza brodawkowata, grab pospolity, liczne stare wierzby oraz jesiony wyniosłe. W dolinie potoku przeważa olcha czarna. Rośnie tu jeszcze około 700 drzew, w tym 120 dębów szypułkowych, 120 lip szerokolistnych i drobnolistnych oraz 50 jesionów wyniosłych.

Przyroda - Gmina Haczów
Haczów. W parku dworskim ze starodrzewia ocalały pozostałości naturalnych zbiorowisk z wiązem górskim, klonem polnym, klonem i jaworem i klonem zwyczajnym. Dominującym gatunkiem w zbiorowiskach parkowych jest grab pospolity, lipa drobnolistna i szerokolistna, dąb szypułkowy i wiąz górski. Notuje się także duże skupienie derenia jadalnego. Rośnie tu również kasztanowiec biały i gładki, brzoza brodawkowata, topola balsamiczna, klon jesionolistny, modrzew polski, świerk pospolity, klon jawor - odmiana purpurowa, jesion - zwyczajna forma zwisła, sosna pospolita, sosna górska-kosodrzewina. Sosna wejmutka i czarna zostały wycięte. Według Senety jest tu ponadto sosna korkowa. W warstwie krzewów występuje bez czarny, czeremcha, dereń biały, głóg jednoszyjkowy, trzmielina pospolita, suchodrzew zwyczajny. Centralną część ogrodu za oranżerią zajmują rzędowe nasadzenia z jesionu i klonu zwyczajnego.

Trześniów. Znajdują się tu niewielkie ogrody, w górnej części do ogrodu przylega duży ośrodek gospodarczy, a od elewacji ogrodowej spalonego dworu - szosa, biegnąca wzdłuż jego osi. Ze starodrzewia występuje pomnikowy dąb szypułkowy i największy w dawnym woj. krośnieńskiem platan klonolistny oraz niewielka liczba drzew na folwarku, na granicy lasu i przy stawie. Rośnie tu licznie jesion wyniosły, w tym trzy duże drzewa formy zwisłej, brzoza brodawkowata, grab pospolity, czereśnia ptasia, sosna pospolita, sosna czarna i wejmutka, sosna rumelijska, lipa szerokolistna i drobnolistna, modrzew europejski, wiąz górski, kasztanowiec biały, klon jawor, klon polny i zwyczajny, świerk pospolity, świerk kłujący i bluszcz pospolity. Jeżeli pominąć starodrzew na folwarku, to właściwe ogrody składają się jakby z dwóch części. Pierwsza położona jest w najbliższym otoczeniu dworu i zadziwia starymi pomnikowymi drzewami. Druga część ogrodu to jakby naturalny leśny gaj bukowo - grabowy z domieszką lipy i kilku pomnikowych dębów szypułkowych, czereśni ptasiej oraz dość młodych nasadzeń z sosny pospolitej i modrzewia europejskiego. Park leśny położony jest na stoku stromego garbu już za doliną oraz za największym, średnim i górnym stawem. One właśnie górują nad okolicą oraz dolnymi ogrodami. W runie masowo występuje sałatnica leśna, parzydło, lilia złotogłów i bluszcz pospolity.

Jasionów. Ogrody rozplanowane zostały na skłonie wierzchowiny i pośród pól ornych. Starodrzew jest wyraźnie dominującym elementem w bezleśnym krajobrazie wsi. W rozplanowaniu ogrodów wyróżnić można dwie fazy. Na folwarku w otoczeniu starego parterowego dworu oraz drewnianego spichlerza zachowane są z I połowy XIX w. naturalnego pochodzenia zbiorowiska roślinne z pomnikowymi drzewami: topoli białej, jesionu wyniosłego i lipy szerokolistnej. W otoczeniu pałacu, pochodzącego z początku XX w. jest założenie ogrodu, rozplanowane na rzucie kwadratu. Sieć głównych dróg dojazdowych wraz z podjazdem do dworu przetrwała bez zmian. Drogi wewnętrzne zachowane są tylko częściowo. Czytelne są dwa stawy, dziś już częściowo zarośnięte, warzywniki, sad owocowy. Z krajowych drzew lipa szerokolistna i drobnolistna zajmuje około 30% składu gatunkowego. Licznie występują: jesion wyniosły, topola biała i osika, grab pospolity, klon paklon, dąb szypułkowy, świerk pospolity, klon zwyczajny i jawor, robinia akacjowa, brzoza brodawkowata, modrzew europejski, sosna zwyczajna, jesion wyniosły odmiana zwisła, wiąz górski. Rosną też okazałe: buk pospolity odmiany purpurowej i dąb czerwony, sosna wejmutka, iglicznia trójciemiowa, daglezja zielona, sosna czarna, choina kanadyjska, jałowiec sawina, kasztanowiec biały i gładki.

Wzdów. Jeden z największych krajobrazowych ogrodów z przełomu XIX i XX w. O świetności ogrodów świadczą nie tylko rozległe naturalne zbiorowiska leśno-parkowe, szerokie i długie aleje dębowe z główną drogą dojazdową wysadzoną dębami, zwarte kulisy zewnętrzne, ale także zachowany pałac Ostaszewskich. Ostatnią fazę budowy ogrodów datować można na drugą połowę XIX w. W fazie tej dominuje układ wielopromienisty i asymetryczny, aczkolwiek w najbliższym otoczeniu pałacu od elewacji ogrodowej występuje układ symetryczny pięciopromienisty. W otoczeniu kopca wyraźnie przeważa układ gwieździście symetryczny. Przy głównej drodze - alei obsadzanej starymi dębami - czytelne są osie widokowe bliskiego zasięgu. Mało jest w nich drzew obcego pochodzenia. Zadziwiają one jednak perspektywą rozplanowania, zwartymi kulisami zewnętrznymi, widocznymi już z daleka, starymi dębami szypułkowymi w śródpolnej alei dojazdowej, rzadko spotykanymi w ogrodach w tej części kraju oraz zwartymi nasadzeniami sosny pospolitej. W jego otoczeniu zachowane są półnaturalne zbiorowiska leśne z grabem, bukiem i brzozą, a przede wszystkim klonem polnym i zwyczajnym oraz jesionem wyniosłym na obrzeżu. W ogrodach użytkowych zachowany jest niewielki drewniany pawilon. Oranżeria pałacowa zamieniona została na kuchnię i jadalnię. W składzie florystycznym występuje czereśnia ptasia, buk pospolity, modrzew europejski, robinia akacjowa w tym odmiana różowa, brzoza brodawkowata, wiąz górski, brzoza czarna, klon paklon, w tym jedno pięciopniowe drzewo. Jest wiele interesujących buków, w tym buk purpurowy odm. purpurowej. Ponadto rośnie tu dąb błotny, platan klonolistny, dąb czerwony, żywotnik zachodni, żywotnik olbrzymi, świerk kłujący, daglezja zielona, jałowiec chiński, jałowiec sabiński, kasztanowiec gładki i żółty, korkowiec amurski, cypryśnik groszkowy, sosna czarna, sosna wejmutka, sosna rumelijska. Rośnie kilka krzewów derenia jadalnego. Licznie występuje tu lipa szerokolistna, zwłaszcza na dolnym tarasie oraz w otoczeniu drugiego kopca, przy ogrodach warzywnych. Jest również ładny okaz lipy Moitkego oraz jesionu pensylwańskiego.

Przyroda - Gmina Nozdrzec
Nozdrzec. Na górnym tarasie, częściowo w obrębie bastionowych fortyfikacji obronnych z XVII/ XVIII stulecia, obmurowanych tarasów, platformy ziemnej oraz długiej nadsańskiej skarpy, rozplanowane były duże ogrody krajobrazowe. Ogród w granicach historycznych podzielony jest na kilka działek. Dziś ogrody ocalały tylko przed elewacją frontową dworu.Drzewostan został w 70% zniszczony. Współcześnie dominującym elementem układu przestrzennego jest pałac usytuowany na skarpie. Z dawnego drzewostanu ocalał miłorząb dwuklapowy.

Izdebki. Niewielkie powierzchniowo ogrody rozplanowano na trzech zróżnicowanych tarasach. Na średnim tarasie położone są główne masywy drzew i dwór. Dolny taras obejmuje niewielki staw wraz z łąką i groblami, w otoczeniu zakola potoku. W pobliżu głównej drogi dojazdowej zachowane są nasadzenia z kasztanowca białego. Starodrzew pochodzi zapewne z drugiej połowy XIX w. W składzie florystycznym przeważają lipa szerokolistna i drobnolistna o obwodzie powyżej 200 cm, grab pospolity, duży szpaler grabowy. Nadto dąb szypułkowy, w tym pozostałości naturalnej dąbrowy z wieloma pomnikowymi drzewami. Starodrzew posiada zwarte piętro drzew w warstwie górnej oraz bogate runo typowe dla półnaturalnych lasów liściastych. Z gatunków krajowych występują: brzoza brodawkowata, paklon, czereśnia ptasia, świerk pospolity, a z obcych - sosna wejmutka i kasztanowiec biały. W kwaterach drzew owocowych zachowane są stare wysokopienne jabłonie o obwodzie 230- 250 cm.

Siedliska. Z dawnych ogrodów rośnie jeszcze kilka lip szerokolistnych. Ze starej zabudowy folwarku nic już nie pozostało. Na miejscu dawniejszego folwarku i ogrodu całkowicie zniszczonego po 1944 r. wznosi się nowy rolniczy ośrodek gospodarczy.

Przyroda - Gmina Domaradz
Golcowa. Ogrody położone są na rozstaju dróg przy głównym trakcie do Domaradza. Dziś już zniszczone, tylko na granicy notuje się stare lipy. Zachowane są i dobrze widoczne granice założenia. Centralną jego część zamieniono na plac tartaczny. Na obrzeżu, na dolnym tarasie, przy starym drewnianym spichlerzu, pozostało niewielkie skupienie starodrzewia.

Przyroda - Gmina Dydnia
Dydnia. Ogrody krajobrazowe rozplanowane zostały zapewne w XVIII stuleciu. Usytuowane są nad potokiem Dydyńskim, na średniej i górnej terasie doliny oraz wysokich skarpach zbocza.Ogrody wkomponowane są jakby w naturalny krajobraz leśny. Las zachowany jest jeszcze na dużych powierzchniach w formie naturalnego grądu z udziałem: dębu, grabu, jesionu oraz buka i olszyny szarej. W parku rośnie wiele pojedynczych starych jesionów, dębów szypułkowych i topól czarnych. Ogrody w Dydni, poprzez znaczne zróżnicowanie i rzeźbę terenu, położone są w jednym z najciekawszych miejsc w kraju. Ogromne wrażenie wywołuje stroma i długa skarpa, pokryta lasem gradowym i duża polana leżąca u jej stóp z meandrami potoku.

Jabłonka. Główne części osiemnastowiecznego ogrodu tarasami opadają ku pomocy. Z nich zaś otwierają się szerokie osie widokowe w kierunku potoku oraz na przeciwległe wzniesienia. W starodrzewie, w obrębie naturalnego pochodzenia grup drzew, widoczne są późniejsze nawarstwienia komponowanych nasadzeń. Ogrody w Jabłonce, należą do ciekawszych rozplanowań na Podkarpaciu. Atrakcyjność rozplanowań podkreśla eksponowane stanowisko dworu i ogrodu usytuowanego na skarpie, jak również szerokie osie widokowe. Pierwotnie w dolinie potoku, tj. na osi widokowej od dworu rozplanowane były stawy gospodarcze i parter wodny. W składzie florystycznym zanotowano ponad 60 gatunków roślin drzewiastych oraz krzewów. Z gatunków obcych występuje tu: magnolia pośrednia, sosna wejmutka i sosna rumelijska, okazałe żywotniki, świerk kłujący, platan klonolistny, liczne dęby błotne i daglezja zielona. Z drzew krajowych okazała limba i cis pospolity. Najokazalsze drzewa, jak liczne dęby błotne, stare żywotniki, sosna limba i dęby czerwone rosną wzdłuż głównej drogi i podjazdu pod dwór. Najpoważniejsze zniekształcenia to występowanie na dużej powierzchni samosiewów, gospodarcze użytkowanie, a także rzędowe nasadzenia w centralnej części.

Końskie. Rozplanowanie ogrodowe mieści się na niewielkiej powierzchni, w widłach dwóch potoków, otoczonych wysokimi skarpami. Na stromych zboczach zachowana jest naturalna roślinność lasu gradowego z dominacją dębu szypułkowego, lipy szerokolistnej oraz z jaworu klonu polnego. Dwa pełnowodne stawy, dwa potoki i skarpy leśne nadają szczególny wygląd układowi przestrzennemu. Od frontonu dworu czytelny jest jeszcze gazon wraz z podjazdem oraz grobla paradna, jako główna droga dojazdowa. Dwór jest rozplanowany na rzucie regularnego prostokąta. Z dawniejszych układów historycznych pozostał fragment starej alei grabowej i lipowej, zamknięty po obu stronach wspomnianą wyżej dąbrową. Zanotowano w niej jeszcze 96 dębów szypułkowych o obwodzie 250- 510 cm. Ponadto występują tu lipy szerokolistne, graby pospolite, klon paklon, klon zwyczajny i klon jawor. Elementem wyróżniającym założenie jest naturalny gaj dębowo - lipowy, a przede wszystkim pasmo parterowe, oparte na osi dwóch potoków i zamknięte w najszerszym ich rozwidleniu, tj. przed gazonem od strony głównej drogi dojazdowej.

Niebocko. Ogrody rozplanowane zostały zapewne na przełomie XVIII/XIX w., przebudowano je w pierwszej połowie XIX stulecia, posiadają zróżnicowany wiekowo starodrzew. W składzie florystycznym przeważają duże skupienia naturalnej dąbrowy. Obok dębu szypułkowego dominującym gatunkiem jest modrzew europejski, zwłaszcza w nowych nasadzeniach oraz lipa szerokolistna i drobnolistna. Znaczny jest udział jesionu wyniosłego, topoli czarnej, klonu polnego, klonu jaworu i zwyczajnego, robinii akacjowej, czereśni ptasiej, jodły pospolitej, wiązu górskiego, a z gatunków obcych sosny wejmutki i sosny rumelijskiej. Szczególnie interesujący jest stary modrzew pomiędzy skarpą a dworem, podobnie jak przy samym podjeździe do dworu sosny wejmutki, a za nową szkołą skupienie sosny czarnej.

Grabówka. Za kościołem i nową plebanią na niewielkim skłonie, występują pozostałości niewielkiego ogrodu krajobrazowego, rozplanowanego na rzucie regularnego prostokąta. Tylko na obrzeżu i w niewielkim skupieniu centralnie usytuowanym na osi głównej jest jeszcze kilka starych drzew dębu szypułkowego, jesionu wyniosłego i wiązu górskiego, nadto kilka samotnie rosnących lip drobnolistnych i szerokolistnych.

Wydrna. Ogrody rozplanowane są na rzucie regularnego prostokąta. Rozciągają się na stoku lekko opadającym ku potokowi. Główny wyjazd prowadzi od drogi wiejskiej przez piękną drewnianą bramę. Biegnie on do niewielkiego podjazdu przy dworze, otaczającego dobrze utrzymany klomb kwietny. W składzie florystycznym przeważają gatunki krajowe liściaste, głównie lipa drobnolistna, klon polny, grab pospolity, jesion wyniosły. Przy bramie głównej rośnie pomnikowa lipa. Nadal dominuje w ogrodzie dwór i stara aleja grabowa na wałach. Warto też obejrzeć na przedwiośniu łany zawilca gajowego.

Temeszów. Na osi bocznej dworu istnieją pozostałości ogrodu krajobrazowego. Główne osie widokowe otwarte są na okoliczne zalesione wzgórza i rzekę San. Interesującym rozwiązaniem jest staw z wyspą, który w późniejszym okresie, poprzez połączenie przez groblę, spełniał zarazem funkcję gazonu i podjazdu do dworu. Ze starodrzewu występuje jesion wyniosły, dąb szypułkowy i lipa drobnolistna i szerokolistna, klon jawor i paklon oraz grab pospolity. Interesujące jest występowanie w kwaterach drzew owocowych, pojedynczych starych jabłoni oraz świerków na obrzeżu kwater. W starym sadzie jabłoniowym, otoczonym kulisą z jesionu wyniosłego, czeremchy pospolitej, klonu polnego i świerka pospolitego, dawny "duch ogrodu" jakby się zatrzymał.

Krzemienna. Niewielkie ogrody krajobrazowe pochodzą z jednolitego, pierwotnego układu przestrzennego. Starodrzew jest głównie z XIX i XX w. Na osi wjazdu zachowany jest parter wodny, z dwoma pełnowodnymi stawami oraz groble paradne. Drogi wewnętrzne są nieczytelne. W starodrzewiu dominuje lipa szerokolistna i drobnolistna, dąb szypułkowy, jesion wyniosły, klon polny i zwyczajny, brzoza brodawkowata. Nadto rośnie tu modrzew europejski, świerk pospolity.

Niewistka. Istnieją tu pozostałości ogrodów z resztkami poleśnymi dąbrowy o zniszczonym układzie historycznym, z wyjątkiem części granic i starodrzewia. Charakterystycznym rysem rozplanowania jest usytuowanie ogrodu na krawędzi stoku, przylegającej bezpośrednio do doliny Sanu. Na skarpach rosną pomnikowe lipy szerokolistne i dęby szypułkowe. Ogrody zostały częściowo zniszczone. Na skraju lasu, nad jarem i wąwozem górnym rośnie 19 drzew lipy szerokolistnej i dębu szypułkowego o obwodzie 300 do 400 cm.


7. Agroturystyka, Noclegi
Zapraszamy do odwiedzenia naszego powiatu, gdzie piękno natury przeplata się z bogatą historią, tradycja jest ciągle żywa, a ludzie gospodarni. Dlatego proponujemy Państwu skorzystanie z usług gospodarstw agroturystycznych. Poniżej przedstawiamy bliżej ich oferty. Powiat brzozowski jest miejscem szczególnym. Przecinają go drogi prowadzące w kierunku przejść granicznych z Ukrainą i Słowacją, a także trasy wiodące w Bieszczady, Beskid Niski i Pogórze Przemyskie. W wielu miejscowościach znajdują się cenne pamiątki dawniejszych i bliższych, nierzadko burzliwych, dziejów regionu. Naszą dumą są światowej klasy zabytki – drewniane kościoły w Bliznem i Haczowie, najstarsza w kraju drewniana cerkiew w Uluczu, kolegiata w Brzozowie oraz bazylika w Starej Wsi. Stanowią one ozdobę malowniczych krajobrazów i czystej przyrody, która jest prawdziwym bogactwem powiatu. Liczne pasma wzgórz (dochodzących do 500 m n.p.m.) przedzielają doliny rzek i potoków. Znakomite miejsca do wypoczynku znajdują się nad Sanem, przez który można się przeprawić promem lub wiszącymi kładkami. W Bliznem powstał sztuczny zalew. Przyroda umożliwia różnorodne formy rekreacji. Można poznawać urocze zakątki powiatu przemierzając go pieszo, rowerem, samochodem, motocyklem, a nawet konno lub kajakiem. Coś dla siebie znajdą tu zarówno pasjonaci przyrody i historii, wędkarze, myśliwi, grzybiarze, jak też wszyscy, którzy pragną spędzić wolny czas w ciszy i spokoju. Wierzę, że pobyt w naszej małej ojczyźnie dostarczy wielu niezapomnianych przeżyć. Jednocześnie mam nadzieję, że zechcą Państwo ponownie nas odwiedzić, a w przyszłości być może na trwałe związać się z przyjazną ziemią brzozowską.


8. Noclegi, Agroturystyka, Hotele
OFERTA AGROTURYSTYCZNA
Zapraszamy do odwiedzenia naszego powiatu, gdzie piękno natury przeplata się z bogatą historią, tradycja jest ciągle żywa, a ludzie gospodarni. Dlatego proponujemy Państwu skorzystanie z usług gospodarstw agroturystycznych. Poniżej przedstawiamy bliżej ich oferty. Powiat brzozowski jest miejscem szczególnym. Przecinają go drogi prowadzące w kierunku przejść granicznych z Ukrainą i Słowacją, a także trasy wiodące w Bieszczady, Beskid Niski i Pogórze Przemyskie. W wielu miejscowościach znajdują się cenne pamiątki dawniejszych i bliższych, nierzadko burzliwych, dziejów regionu. Naszą dumą są światowej klasy zabytki – drewniane kościoły w Bliznem i Haczowie, najstarsza w kraju drewniana cerkiew w Uluczu, kolegiata w Brzozowie oraz bazylika w Starej Wsi. Stanowią one ozdobę malowniczych krajobrazów i czystej przyrody, która jest prawdziwym bogactwem powiatu. Liczne pasma wzgórz (dochodzących do 500 m n.p.m.) przedzielają doliny rzek i potoków. Znakomite miejsca do wypoczynku znajdują się nad Sanem, przez który można się przeprawić promem lub wiszącymi kładkami. W Bliznem powstał sztuczny zalew. Przyroda umożliwia różnorodne formy rekreacji. Można poznawać urocze zakątki powiatu przemierzając go pieszo, rowerem, samochodem, motocyklem, a nawet konno lub kajakiem. Coś dla siebie znajdą tu zarówno pasjonaci przyrody i historii, wędkarze, myśliwi, grzybiarze, jak też wszyscy, którzy pragną spędzić wolny czas w ciszy i spokoju. Wierzę, że pobyt w naszej małej ojczyźnie dostarczy wielu niezapomnianych przeżyć. Jednocześnie mam nadzieję, że zechcą Państwo ponownie nas odwiedzić, a w przyszłości być może na trwałe związać się z przyjazną ziemią brzozowską.

Gmina Dydnia
Elżbieta i Robert Pocałuń
Dydnia 9 a
Tel: (13) 4303087
3 pokoje 3 os. – wyżywienie

Wanda Stadnik
Niewistka 17 a
Tel: 0600053152
3 pokoje 2 os., wyżywienie

Zofia Pelczar
Grabówka 46
Tel: (13) 4308087
Pokoje 1 i 2 os., 5 miejsc, wyżywienie

Gmina Nozdrzec
Joanna i Henryk Kulon
Siedliska 91
Tel: (13) 4398043
Pokoje 1, 2, 6 os. - wyżywienie
 
Maria i Feliks Hadam
Huta Poręby 37
Tel: 0503326405
Pokoje 3 osobowe - wyżywienie

Grzegorz Toczek
Nozdrzec 35
Tel: (13) 4398177
5 pokoi, 8 miejsc – wyżywienie

Janusz Gazdowicz, Bogusława Szpiech
Nozdrzec 43
Tel: (13) 4398052
Pokoje 2, 3 i 4 os., 13 miejsc

Kazimiera i Jan Szpiech
Hłudno 237
Tel: (13) 4398281, 4398712

Małgorzata i Adam Pęcherek
Hłudno 141
Tel: 0606332246
10 miejsc

Mieczysław Pęcherek
Gospodarstwo „Zacisze pod Paryją”
Wesoła 483
Tel: (13) pokoje 3 os. 6 miejsc – wyżywienie

Gmina Haczów
Maria i Tadeusz Stempek
Haczów 679
Tel: (13) 4391501
Pokoje 2 i 3 os. – wyżywienie

Pelagia Śnieżek
Jabłonica Polska 83
Tel: (13) 4391117
3 pokoje, 5 miejsc - wyżywienie

Gmina Brzozów
Kazimiera i Józef Tomkiewiczowie
Stara Wieś 564
Tel: (13) 4342967
Pokoje 2 i 3 os., 9 miejsc - wyżywienie
 
Beata i Artur Gajdowscy
Stara Wieś 753
Tel: (13) 4342072
Pokoje 2 i 3 os. - wyżywienie

Gmina Jasienica Rosielna
Dorota i Roman Potoczni
Blizne 214
Tel: (13) 4305244
Pokoje 2 i 3 os.,

Lucyna Białek
Jasienica Rosielna 339
Tel: 0691363539
Pokoje 2, 3 i 4 os, 16 miejsc

Ośrodek Wypoczynkowy
Krośnieńskich Hut Szkła KROSNO S.A.
36-245 Nozdrzec 224, tel: (13) 4398059
13 pokoi, 3 apartamenty, 57 miejsc noclegowych
wyżywienie na miejscu

Ośrodek Czardworek,
36-200 Brzozów, Przysietnica 883
tel: (13) 4341519
pokoje 2, 4, 6 osobowe, domki, łącznie 120 miejsc noclegowych
Wyżywienie, internet, kaplica, basen letni, konie huculskie,
Atrakcje: obserwatorium astronomiczne, zajęcia paraalpinistyczne
i kaskaderskie, zjazdy na linach, skoki bungee i wiele innych

Hotel** Restauracja ALTA
36-200 Brzozów ul: 3 Maja 70
tel: (13) 4340169
pokoje 1 – 4 osobowe, razem 100 miejsc noclegowych


.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki wąskotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemyśl
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zgłoś/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie słów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyciągi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w Łańcucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Ogłoszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | Ośrodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Gościnne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | Pływalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | Wędkarstwo | Wyciągi narciarskie | Wypożyczalnie i inne usługi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2017 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.022 secs