G?ówna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ci??a i Poród Dieta i Odchudzanie Wypo?yczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualno?ci BANERY REKLAMA Prywatno?? Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
O?rodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
P?ywalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
W?dkarstwo
Wyci?gi narciarskie
Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie sp?dzisz Wakacje 2011?
Bieszczady 15130
Beskid Niski 2946
Pogórze 1981
W mie?cie 2566
U rodziny 2889
Ze znajomymi 11695
Głosowało: 37207

.: Arboretum w Bolestraszycach

Godziny otwarcia:
Od 1 maja do 31 pa?dziernika  w soboty, niedziele i ?wi?ta od 10 do18
W pozosta?e dni robocze od 9 do18
Od 1 listopada do 30 kwietnia w dni robocze od 8 do 14
Przewodnik 30 z?
Osoby doros?e - 5 z?
Ulgowe dla dzieci i dla m?odzie?y - 3 z?

Arboretum - mianem tym okre?la si? wyodr?bniony obszar, na którym uprawiane s? drzewa, krzewy i krzewinki dla celów naukowych i hodowlanych. Nazwa wywodzi si? od ?aci?skiego s?owa arbor - drzewo.

Arboretum Bolestraszyce
(rok za?o?enia 1975), po?o?one jest 7 km na pó?nocny-wschód od Przemy?la, nale?y do cennych zabytków przyrody i kultury Ma?opolski. W Bolestraszycach jednocz? si? historia i czas wspó?czesny. Historyczne za?o?enie obejmuje park i dwór, w którym w po?owie XIX w. mieszka? i tworzy? znakomity malarz Piotr Micha?owski. Arboretum obejmuje tak?e dziewi?tnastowieczny fort dawnej Twierdzy Przemy?l. Wiekowe drzewa, pozosta?e z dawnych ogrodów zamkowych, stanowi? malowniczy akcent w?ród nowych nasadze?, na które sk?adaj? si? gatunki obcego pochodzenia i rodzime drzewa, krzewy oraz rzadkie, zagro?one, gin?ce i chronione gatunki ro?lin. Arboretum nawi?zuje do starych tradycji ma?opolskich ogrodów, w szczególno?ci do: Sieniawy Izabeli Czartoryskiej, Zarzecza Magdaleny Morskiej - Dzieduszyckiej, Dubiecka Krasickich, Mi?y?ca Lubomirskich i Medyki Pawlikowskich. Organizatorem i dyrektorem Arboretum by? w latach 1975-2001 prof. dr hab. Jerzy Piórecki. Od 2001 roku dyrektorem jest dr Narcyz Piórecki.
W Muzeum Przyrodniczym prezentowane s? wystawy sta?e "Chro?my ptaki"- wystawa ornitologiczna i wystawa fotograficzna autorstwa prof. J.Pióreckiego "XXV lat Arboretum Bolestraszyce". Prezentowana b?dzie tak?e wystawa motyli nocnych oraz wystawa dendrologiczna -szyszek, przekrojów i skamielin. W oparciu o wystawy i zgromadzone kolekcje ro?lin dzia?alno?? edukacyjn? prowadzi Centrum Edukacji Kulturalno-Przyrodniczej. Na terenie Arboretum prezentowane s? równie? rze?by- wiklinowe obiekty powsta?e w czasie Mi?dzynarodowych Plenerów Artystycznych "Wiklina w Arboretum".

Area?:
Bolestraszyce - 21,1 ha, w tym 0,87 ha stawów, Cisowa 283,0 ha. Ogó?em 304,1 ha.

Warunki klimatyczne:
W Bolestraszycach ?rednia suma opadów rocznych w latach 1978-93 - wynios?a 600 mm. - temperatura minimalna (1978-93) - minus 26,5 oC
- temperatura maksymalna (1978-93) 31,2 oC
Dla Cisowej ?rednia roczna suma opadów wynosi oko?o 700 mm.

Liczba taksonów:
drzew i krzewów - 2200
ro?lin zielnych - 1200, w tym oko?o 600 rodzimych
ro?lin szklarniowych – 180

Dzi?kujemy Dyrekcji Arboretum za przekazanie materia?ów.
Zapraszamy na oficjaln? stron? gdzie mo?na obejrze? bogat? galeri? zdj??:
www.Bolestraszyce.com
***

  1. Rys historyczny za?o?enia zamkowo-ogrodowego w Bolestraszycach
  2. Kolekcje ro?lin
  3. Muzeum przyrodnicze
  4. Oferta edukacyjna
  5. Kolekcja ro?lin rzadkich, zagro?onych i gin?cych
1. Rys historyczny za?o?enia zamkowo-ogrodowego w Bolestraszycach

Pocz?tki osadnictwa na terenie obecnego za?o?enia zamkowo-ogrodowego w Bolestraszycach nie s? dok?adnie znane. Gród - stra?nica istnia? ju? od szeregu stuleci. Przed 1440 r. Bolestraszyce stanowi?y w?asno?? Steczki. Drog? ma??e?stwa wesz?y w dom ?wi?tope?ka z Zawady, herbu Lis. W rodzinie ?wi?tope?ków, którzy przyj?li nazwisko Bolestraszyccy, maj?tek pozostaje a? do 1652 r. Przypuszczalnie Stefan ?wi?tope?k oko?o po?owy XV w. wzniós? na wzgórzu drewniane fortalicium otoczone obwa?owaniami i fos?, wykorzystuj?c naturalne usytuowanie terenu. W XVI stuleciu, najpó?niej na prze?omie XVI/XVII w., zast?piono je murowanym dworem obronnym fortalicjum alias okopum. Nie wiadomo te? kiedy pojawi?a si? nazwa - Zamek. W latach 1600-1639 po?owa maj?tku nale?a?a do Samuela Bolestraszyckiego, który zapisa? si? w historii jako t?umacz i wydawca ksi??ki antypapieskiej i antyreligijnej "Heraklit albo o pró?no?ci ?wiata".
Do 1639 r. odnosi si? pierwszy przekaz ?ród?owy o Bolestraszycach i dotyczy zajazdu na dwór. Maj?tek w roku 1652 przeszed? do rodziny Drohojowskich i w jej r?kach pozostawa? a? do pocz?tku XIX w. Potem nale?a? do Morskich i Ostrowskich. Przypuszczalnie w XVIII w. Drohojowscy wybudowali parterow? oficyn?, która po rozebraniu zamku w pierwszej po?owie XIX w. przej??a funkcj? dworu. W 1846 r. zamieszka? w Bolestraszycach znakomity malarz Piotr Micha?owski, ?onaty z Juli? z Ostrowskich. Zas?yn?? on jako ?wietny gospodarz klucza bolestraszyckiego. Rówie?nik Mickiewicza, Chopina, S?owackiego i Krasi?skiego odniós? wyra?ne sukcesy ju? w m?odym wieku przy zarz?dzaniu przemys?em metalurgicznym w Komisji Przychodów i Skarbu w Królestwie Kongresowym, nast?pnie jako szef uzbrojenia armii polskiej w Powstaniu Listopadowym. Nie stroni? tak?e od pracy organicznej na roli i tu tak?e odniós? znacz?ce sukcesy. Na niwie twórczo?ci artystycznej pozosta? na zawsze najwybitniejszym, nie tylko polskim, ale tak?e europejskim wyrazicielem malarstwa rodzajowego, a przede wszystkim batalistycznego. Symbolem za? jego twórczo?ci pozosta?, jak?e bliski ka?demu Polakowi motyw konia. Najbardziej znany z Bolestraszyc jest portret Se?ki. W okresie pobytu w Bolestraszycach nast?pi?o o?ywienie kontaktów towarzyskich Piotra Micha?owskiego i rodziny z najciekawszymi intelektualnie w?a?cicielami okolicznych dworów. Przy okazji cz?stych pobytów w pobliskiej Medyce, odwiedza? Piotra Micha?owskiego senior rodu Kossaków. Po ?mierci Piotra Micha?owskiego Bolestraszyce pozostaj? w r?kach rodziny: ?ony, syna i córki, która wysz?a za m?? za Adama ?empickiego. Pod koniec XIX w. Stanis?aw Micha?owski zaadaptowa? jedn? komnat? fortalicjum na kaplic? rzymskokatolick? zwan? te? ko?cio?em lub ko?ció?kiem. Do pó?nocnej elewacji ko?ció?ka dostawiono w okresie mi?dzywojennym wie?yczk?. W 1910 r., przenosz?c si? z Podola, klucz bolestraszycki naby?a rodzina Zaj?czkowskich. W ich r?kach maj?tek pozosta? do 1944 r. Opis Bolestraszyc znalaz? si? te? w monumentalnym dziele Romana Aftanazego (1996) "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej". Znamiennym rysem jest ustabilizowanie si? wspó?czesnych granic za?o?enia ogrodowego, zapewne ju? na prze?omie XVII/XVIII stulecia. Po reformie rolnej dwór u?ytkowany by? jako szko?a podstawowa, a budynki gospodarcze jako gminny o?rodek maszynowy. Niektóre pomieszczenia zabytkowe wykorzystywano dla celów mieszkalnych i gospodarczych. W 1975 r. opuszczon? resztówk? wraz ze zniszczonymi budynkami w?adze powiatowe w Przemy?lu przekaza?y Zak?adowi Fizjografii i Arboretum Towarzystwa Przyjació? Nauk w Przemy?lu. Dzi?ki staraniom i wyt??onej pracy pracowników Zak?adu Fizjografii i Arboretum, a przede wszystkim w wyniku wypracowywania dochodów w?asnych, przychylno?ci przyjació?, instytucji i Urz?du Wojewódzkiego w Przemy?lu dokonano remontu i adaptacji dworu i budynków gospodarczych dla Arboretum. Wykonano równie? prace renowacyjne w ogrodzie. Dzia?ania te finansowa? cz??ciowo Urz?d Wojewódzki w Przemy?lu, a w mniejszym zakresie Komitet Bada? Naukowych i Ministerstwo Kultury i Sztuki oraz Narodowy i Wojewódzki Fundusz Ochrony ?rodowiska i Gospodarki Wodnej.
W latach 1975-2000 powi?kszono obszar Arboretum, g?ównie przez zakup gruntów w Cisowej - o powierzchni 283 ha w 1996 r. od Agencji W?asno?ci Rolnej Skarbu Pa?stwa. Jeszcze wcze?niej od Urz?du Gminy zakupiono b?onia na dolnym tarasie, a od Skarbu Pa?stwa przej?to fort XIIIb.



2. Kolekcje ro?lin

Drzewa i krzewy
W Arboretum Bolestraszyce zgromadzono liczne gatunki drzew, krzewów i krzewinek oraz ro?lin zielnych. S? to gatunki ro?lin rodzimych jak i obcego pochodzenia oraz historyczne, czyli dawniej uprawiane, a dzi? zanikaj?ce, np. wysokopienne jab?onie. Ze starego - historycznego uk?adu ogrodowego przetrwa?y m.in. okaza?e lipy drobnolistne. Pochodz? zapewne z ko?ca XVIII i z pierwszej po?owy XIX w. Z ko?ca XIX w. pochodz? topole bia?e - bia?odrzewy i jesiony wynios?e. Najokazalsze zachowane kasztanowce i modrzewie maj? 70 lat, a najstarsze derenie jadalne nawet ponad 80 lat. Do po?owy XX w. dominuj?cym gatunkiem w starodrzewiach by? wi?z górski, który miejscami, zw?aszcza na skarpie Progu Lessowego, stanowi? do 80% sk?adu gatunkowego. Po wymarciu tego gatunku (w latach 1950-1960) na jego miejscu rozwin??y si? zwarte drzewostany robinii akacjowej. Dzi? stanowi? one dominuj?cy element drzewostanu. Tu i ówdzie spotyka si? drzewiaste formy g?ogów i trzmieliny europejskiej. Z natury rosn? te? w Arboretum osiki, tworz?ce ma?y gaik, graby, paklon czyli klon polny, olsze czarne i szare, które osi?gaj? poka?ne rozmiary. Pozosta?o?ci? starych nasadze? ogrodowych s? te? dwa modrzewie europejskie, kilka ?wierków k?uj?cych - srebrnych i bia?ych oraz ?wierk pospolity forma szablasta (jedno z najwy?szych drzew w Arboretum); jego boczne ga??zie dotykaj? gleby, a wysoko?? przekracza 30 m. W dziuplach starych brzóz i lip gnie?d?? si? liczne ptaki (szpaki, kawki) oraz mieszkaj? wiewiórki. Wiadomo z ustnych przekazów, ?e niegdy? na terenie ogrodu dworskiego ros?y te? dorodne sosny i ?wierki, wyci?te z uwagi na du?e walory u?ytkowe. Ogniem niszczono te? stare jesiony i klony przy drodze wiod?cej do fortu XIIIb. Cisy s? obecnie rozpowszechnione w ró?nych cz??ciach ogrodu.
Z pn?czy krajowych na uwag? zas?uguj? kwitn?ce i owocuj?ce bluszcze pospolite, które znamionuje dymorfizm li?ci - li?cie wierzcho?kowe p?dów kwitn?cych s? nieklapowane. Ro?liny tego gatunku przeniesione z Pogórza Przemyskiego dzi? ju? kwitn?. W kolekcjach zgromadzono wiele drzew i krzewów: cisów jest ponad 1 000, jab?oni 2 370, magnolii 160, dereni jadalnych 160, leszczyny tureckiej 30, k?okoczki po?udniowej 180, cypry?ników b?otnych ponad 100, metasekwoji chi?skiej 150. W latach 1975-1992 zgromadzono w ogrodzie ponad 3 800 gatunków i odmian, w tym ponad 100 w oran?erii. Najwi?ksze rozmiary osi?gn??y: platan klonolistny, bo?odrzew gruczo?kowaty, kasztan jadalny, orzech czarny, modrzew europejski, ?wierk pospolity i k?uj?cy.

Dzikie ro?liny zielne
Na terenie Arboretum stwierdzono wyst?powanie 124 gatunków zielnych ro?lin kwiatowych naturalnego pochodzenia - dzikich. S? to albo gatunki rodzime, albo te? zawleczone przez cz?owieka. Ro?liny te s? z regu?y rozpowszechnione na ni?u w lasach, na ??kach i polach. Na wiosn? masowo zakwitaj? kokorycz pusta i fio?ek wonny. ?any pokrzywy ?wiadcz? o przenawo?eniu gleb, w niema?ym stopniu przyczynia si? do tego du?a kolonia gawronów. Bardzo rozpowszechniona jest gwiazdnica pospolita, uci??liwy chwast polny, która kwitnie praktycznie przez ca?y rok. Gatunkiem charakterystycznym dla górskich zbiorowisk zio?oro?lowych jest okaza?y oset ?opianowaty.

Porosty, grzyby, glony, mszaki
W Arboretum, oprócz ró?norodnych drzew, krzewów oraz ro?lin zielnych wyst?puj? inne organizmy, cz?sto drobne, niepozorne i osobliwe. Do nich nale?? porosty. Stanowi? symbiotyczny, z?o?ony organizm. Ich plecha sk?ada si? z samo?ywnego, zielonego glonu ze strz?pami cudzo?ywnego grzyba. Obopólne wspó??ycie odmiennych od siebie organizmów tworzy zró?nicowan? plech? porostu o wygl?dzie skorupkowatym, li?ciastym lub krzaczkowatym. Plechy te porastaj? kor? drzew lub krzewów, murszej?ce drewno, a nawet mury, tynki, s?upki betonowe, p?yty chodnikowe, kamienie itp.
W obr?bie Arboretum wyst?puj? 72 gatunki porostów. W?ród nich jest dziewi?? gatunków podlegaj?cych prawnej ochronie ?cis?ej, trzy gatunki s? wymieraj?ce oraz jedena?cie nara?onych na wymarcie w Polsce. Powszechnie wiadomo, ?e porosty epifityczne zwi?zane z kor? drzew, s? bardzo wra?liwe na powietrze zanieczyszczone zwi?zkami siarki, fluoru, ozonu itp. S? one wa?nymi gatunkami wska?nikowymi ska?enia atmosfery, tzn. monitoringowymi skali biologicznej porostów. W Arboretum corocznie s? prowadzone obserwacje plech gatunków wska?nikowych, jak: kropnica ?ó?tawa, literak w?a?ciwy, m?kla tarniowa, m?klik otr?biasty, obrost sinawy, sarzyna zmienna, soreniec ?ó?tawy, ?ó?tlica chropowata itp., w celu okre?lenia stanu ich degeneracji i obumierania. Nale?y doda?, ?e w ostatnich latach wymienione gatunki maj? dorodniejsze plechy ni? dawniej oraz wytwarzaj? m?ode plechy. Ten stan wskazuje, ?e w Arboretum polepszaj? si? warunki ekologiczne na skutek zmniejszania si? st??e? zwi?zków siarki w powietrzu. Prowadzone s? badania nad grzybami paso?ytniczymi i saprofitycznymi, mchami, w?trobowcami, a tak?e glonami napowietrznymi. W grupie mikroskopijnych grzybów fitopatologicznych drzew i krzewów, w obr?bie Arboretum odkryto nowe dla nauki gatunki grzybów oraz 36 nowych dla Polski, nadto 16 gatunków bardzo rzadkich notowanych maksymalnie na 5 stanowiskach.

Kolekcja szklarniowa
W kolekcji szklarniowej zgromadzonych jest oko?o 180 gatunków z ró?nych stref klimatycznych z Azji, Afryki, Ameryki Pó?nocnej i Po?udniowej oraz Australii. Liczn? grup? stanowi? ro?liny ze strefy lasów twardolistnych z obszaru Morza ?ródziemnego oraz gatunki australijskie, w?ród których mo?na wymieni?: kuflik, kazuarina, kordylina australijska. Gatunki azjatyckie reprezentuj? m.in. aukuba japo?ska, kuningamia chi?ska, cyprys wieczniezielony, podokarp wielkolistny, trzmielina japo?ska, hibiskus-ró?a chi?ska. Ciekaw? grup? stanowi? ro?liny u?ytkowe, takie jak: laur szlachetny, oliwka europejska, granatowiec w?a?ciwy, figa, kawa, awokado, cytryna oraz pn?cza m?czennica i monstera o jadalnych owocach. Wi?kszo?? ro?lin z kolekcji szklarniowej w okresie letnim prezentowana jest w formie parteru oran?eryjnego przed dworem.

Ro?liny rzadkie, zagro?one, gin?ce i chronione
W kolekcji ro?lin rzadkich, zagro?onych i chronionych gromadzone s? gatunki w oparciu o istniej?ce listy ro?lin obj?tych ochron? prawn?, ro?lin gin?cych, nara?onych na wygini?cie i rzadkich dla flory Polski, a przede wszystkim dla naszego regionu. Zgromadzono w ogrodzie znacz?c? dla polskiej populacji kolekcj? cisa i k?okoczki po?udniowej. Z polskiej czerwonej ksi?gi ro?lin rosn? tu nast?puj?ce gatunki: cebulica dwulistna, ciemiernik czerwonawy, d?b omszony, dyptam jesionolistny, dziewi??si? pop?ocholistny, pszonak pieni?ski, irga kutnerowata, ja?owiec sawina, jarz?b nieszpu?kowy, jarz?b szwedzki, salwinia, kosaciec bezlistny, kosaciec trawolistny, kotewka - orzech wodny, len austriacki, len w?ochaty, marsylia czterolistna, ostro?e? siedmiogrodzki, paj?cznica liliowata, ró?a francuska, ró?anecznik ?ó?ty, szachownica kostkowata, szczodrzeniec zmienny, wisienka kar?owata. Z grupy ro?lin zagro?onych, gin?cych i chronionych na uwag? zas?uguje: bluszcz pospolity, ciemi??yca bia?a, ciemi??yca zielona, d?bik o?miop?atkowy, d?ugosz królewski, dziewi??si? bez?odygowy, goryczka Klusjusa, go?dzik kosmaty, go?dzik skupiony, gr??el ?ó?ty, groszek wschodniokarpacki, grzybie?czyk wodny, jarz?b brekinia, kalina koralowa, kocanki piaskowe, konwalia majowa, kopytnik pospolity, kosaciec syberyjski, kruszyna pospolita, len z?ocisty, lilia z?otog?ów, listera sercowata, lulecznica krai?ska, mi?ek wiosenny, obrazki alpejskie, oman w?skolistny, omieg górski, aster o?ota, parzyd?o le?ne, pe?nik europejski, pierwiosnka wynios?a i lekarska, powojnik prosty, pióropusznik strusi, pokrzyk wilcza-jagoda, rokitnik pospolity, sosna górska - kosodrzewina, salwinia p?ywaj?ca, sosna limba, szafirek mi?kkolistny, ?niedek baldaszkowaty, ?nie?yca wiosenna, ?nie?yczka przebi?nieg, tojad mo?dawski, wawrzynek wilcze?yko, wawrzynek g?ówkowy, wielosi? b??kitny, wiciokrzew pomorski, wrzosiec bagienny, zawilec wielkokwiatowy, zimowit jesienny. Naturalne stanowisko ostro?enia siedmiogrodzkiego zabezpieczone jest w Arboretum w Cisowej. Prowadzone s? te? prace zmierzaj?ce do wykupu ??k z szachownic? kostkowat? w Krównikach pod Przemy?lem.



3. Muzeum przyrodnicze

Muzeum Przyrodnicze mie?ci si? na parterze dworu. Obecna ekspozycja pod tytu?em "Chro?my ptaki" prezentuje gatunki rodzime, gniazduj?ce na terenie naszego kraju. Wystawa sk?ada si? z kilku dzia?ów. Przedstawia m.in. stopie? zagro?enia niektórych gatunków w skali Polski, uwzgl?dnia podzia? pod wzgl?dem zasiedlanych ?rodowisk: ptaki lasów li?ciastych, iglastych, pól i zagajników, ptaki wód ?ródl?dowych i mórz. Prezentowane s? równie? ptaki ?owne oraz ptaki Arboretum. Barwna plansza ukazuje bogactwo ptaków ?yj?cych w ogrodzie. Wystawa przedstawia równie? praktyczne sposoby ochrony ptaków poprzez pokazanie przyk?adowych karmników, poide? i budek l?gowych. Na wystaw? oprócz eksponatów sk?adaj? si? równie? rysunki W?adys?awa Siwka - wybitnego rysownika naturalisty. Du?o uwagi po?wi?cono praktycznym sposobom ochrony ptaków. Warto zwróci? uwag?, ?e wi?kszo?? prezentowanych eksponatów pochodzi ze starych kolekcji, obecnie na wystawach prezentuje si? barwne fotografie ptaków. Preparuje si? jedynie ptaki pad?e w sposób naturalny lub te? zabite przez samochody, pora?one pr?dem elektrycznym itp.
Wystawa ornitologiczna zosta?a przygotowana przez Arboretum. Arboretum prowadzi sta?? wspó?prac? z Muzeum Przyrodniczym Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierz?t w Krakowie. W Muzeum Przyrodniczym w Arboretum znajduje si? sta?a wystawa fotografii profesora Jerzego Pióreckiego pt."XXV lat Arboretum Bolestraszyce". W sezonie 2004 prezentowana b?dzie wystawa motyli z Pogórza Przemyskiego ze zbiorów Franciszka Ryznera oraz wystawa dendrologiczna szyszek, przekrojów i skamielin.



4. Oferta edukacyjna Arboretum

OFERTA EDUKACYJNA CENTRUM EDUKACJI KULTURALNO - PRZYRODNICZEJ
DLA DZIECI I M?ODZIE?Y

Arboretum w Bolestraszycach spe?nia ró?norodne zadania w zakresie dziedzictwa kulturowo - przyrodniczego. Jedn? z form dzia?alno?ci jest edukacja prowadzona przez Centrum Edukacji Kulturalno - Przyrodniczej. Centrum zaprasza nauczycieli, uczniów szkó? podstawowych i ponad podstawowych oraz studentów do udzia?u w organizowanych imprezach edukacyjnych kulturalno-przyrodniczych. Proponujemy udzia? w ró?nych formach zaj??: lekcje, prelekcje, wyk?ady, wycieczki, konkursy, konferencje, praktyki, sta?e, szkolenia.
Oferujemy ró?norodne tematycznie zaj?cia, których tre?? i forma nawi?zuje i uzupe?nia materia?y zawarte w programach nauczania przyrody, biologii i historii. Ró?ne formy prowadzonych zaj?? ??cz?ce nauk? z zabaw?, s? twórczym i ciekawym sposobem poznawania przyrody oraz umo?liwiaj? kszta?towanie w?a?ciwych emocjonalnych i estetycznych wra?e? na pi?kno otaczaj?cej przyrody. Poprzez aktywny i twórczy kontakt z przyrod? i kultur? uczestnicy zaj?? maj? mo?liwo?? rozwijania i poszerzenia w?asnych zainteresowa? danym tematem. Ponadto uczestnicy naszych zaj?? nabywaj? szereg umiej?tno?ci umo?liwiaj?cych w?a?ciw? interpretacj? zjawisk zachodz?cych w przyrodzie ucz?c si? ,,twórczego my?lenia''. Zasady rezerwacji i prowadzenia zaj??:
1. Rezerwacja zaj?? odbywa si? poprzez telefoniczne uzgodnienie terminu i tematu zaj?? z pracownikiem Arboretum Przy rezerwacji nale?y poda?:
a. termin: data i godzina rozpocz?cia zaj??
b. temat zaj??
c. planowan? liczb? uczestników (maksymalnie do 30 osób) i ich wiek (klas?)
d. nazw? szko?y oraz kontaktowy numer telefonu
2. Wszystkie op?aty wnosi si? gotówk? w dniu pobytu w Arboretum. Na op?at? za zaj?cia sk?adaj? si? bilety wst?pu za ka?dego uczestnika oraz op?ata za przewodnika.
3. Opiekunowie grupy odpowiadaj? za:
- dopilnowanie, ?eby strój uczestników odpowiada? warunkom terenowym i pogodowym
- przestrzeganie przez uczestników regulaminu Arboretum oraz wskazówek prowadz?cego zaj?cia

Zaj?cia trwaj? oko?o 2-3 godzin zegarowych; cz??ciowo odbywaj? si? w pomieszczeniach Arboretum a cz??ciowo w ogrodzie.

W oparciu o prezentowane wystawy, eksponaty muzealne, zgromadzone kolekcje ro?lin oraz profesjonalnie wyposa?on? sal? audiowizualn? (filmy video, zdj?cia, prze?rocza) w 2004 roku zaprezentowane zostan? ró?ne zaj?cia (lekcje, odczyty, wycieczki, warsztaty, pogadanki).



5. Kolekcja ro?lin rzadkich, zagro?onych i gin?cych

Podstawowym celem Arboretum w Bolestraszycach jest gromadzenie i utrzymywanie w warunkach uprawy ogrodowej kolekcji ro?lin. Udost?pnianie dziedzictwa kulturowo-przyrodniczego, edukacja oraz czynna ochrona rzadkich, zagro?onych, gin?cych i chronionych gatunków flory polskiej i dendroflory. A tak?e historycznych odmian drzew i krzewów owocowych o znaczeniu utylitarnym. W Arboretum kontynuowane s? d?ugoletnie badania nad biologi?, ekologi? m.in. Cerasus fruticosa Pall, Cirsium decussatum Janka, Crataegus palmstruchii Lindm., Erysimum pienicum (Zapa?.) Paw?., Fritillaria meleagris L, Linum austriacum L., Marsilea quadrifolia L, Rhododendron luteum L., Salvinia natans (L.) All., Staphylea pinnata L. i Trapa natans L. w warunkach in situ i ex situ.

Cerasus fruticosa Pall.
Cerasus fruticosa pochodzi ze stanowiska Ciemny K?t pod Rozwadowem- dawna Puszcza Sandomierska. W kolekcji jest 60 krzewów wi?ni kar?owatej. W latach 1981-2002 prowadzone by?y badania nad biologi? i ekologi? populacji. W XXI w. reintrodukowano gatunek na stanowiska zast?pcze w rezerwacie na Winnej Górze w Przemy?lu oraz na Wzgórzach ?uczycko- Jaksmanickich. Na stanowiskach tych wisienka wygin??a pod koniec XX w. Prowadzone by?y równie? badania w zakresie utrzymania wisienki w uprawie ogrodowej oraz nad zmienno?ci? osobnicz?. Jest to populacja o najwi?kszej zmienno?ci cech.
J.Piórecki.1992. Badania nad biologia i ekologi? rzadkich i gin?cych ro?lin. Arboretum Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce. J.Wójcicki.2001. Cerasus fruticosa Pall. [w] R. Ka?mierczakowa, K. Zarzycki. (red). Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin. s.209-211. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Cirsium decussatum Janka
Cirsium decussatum utrzymywany jest w warunkach uprawy w Arboretum od 1980 roku. Rozmna?a si? wy??cznie generatywnie, rozsiewa samorzutnie i pojawia si? w wielu miejscach. Uprawa gatunku zajmuje powierzchni? oko?o 10 m2. Arboretum prowadzi wymian? nasion pomi?dzy ogrodami botanicznymi w kraju. Na Pogórzu Przemyskim na stanowiskach naturalnych badano struktur? wiekow? i przestrzenn? populacji oraz liczebno??. W okresie ostatniego dziesi?ciolecia XX w. ostro?e? siedmiogrodzki zwi?kszy? swoj? liczebno?? i area?. Zwi?zane jest to ze zwi?kszeniem si? powierzchni ugorowanych pól uprawnych.
J. Piórecki. Cirsium decussatum Janka [w] R. Ka?mierczakowa, K. Zarzycki. (red.) 2001. Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin.s.386-388. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Crataegus palmstruchii Lindm.
Gatunek zosta? wprowadzony do uprawy w Arboretum w 1977 r. Krzew kwitnie i owocuje. Prowadzone s? badania nad biologi? i ekologi? gatunku oraz rozmna?anie i uprawa dla celów ogrodniczych np. zieleni miejskiej.
J.Piórecki.1992. Badania nad biologia i ekologi? rzadkich i gin?cych ro?lin. Arboretum Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce.

Erysimum pienicum (Zapa?.) Paw?.
Gatunek obj?ty jest Konwencj? Berne?sk?*. Nasiona Erysimum pienicum przeniesione zosta?y do Arboretum z podzamcza w Nidzicy, jeszcze przed powstaniem jeziora zaporowego w 1986 r. Gatunek uprawiany jest na powierzchni 10 m2, rozsiewa si? samorzutnie i pojawia si? w wielu miejscach, zw?aszcza na glebach ugorowanych. W Arboretum prowadzone s? badania nad biologi? i ekologi? oraz utrzymaniem endemicznego i zagro?onego gatunku w warunkach uprawy ogrodowej. Liczba ro?lin w Arboretum a zw?aszcza wytworzonych nasion jest wielokrotnie wi?ksza ani?eli na jedynym stanowisku naturalnym w Niedzicy w Pieninach.
J.Piórecki.1992. Badania nad biologia i ekologi? rzadkich i gin?cych ro?lin. Arboretum Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce.

Fritillaria meleagris L.
Fritillaria meleagris L. w Arboretum w uprawie ogrodowej pozostaje od 1976 roku. Cebulki zbierane s? na ??kach zaorywanych- zamienianych na pola uprawne lub u?ytkowane przemiennie, przy pracach melioracyjnych. W drugiej po?owie XX w. i pierwszej XX i XXI w. zaorano dziesi?tki hektarów ??k lub zamieniono je na stawy rybackie. Prowadzona jest szczegó?owa dokumentacja; zanikania area?u i zmniejszania si? liczebno?ci populacji Fritillaria meleagris na ??kach pod Przemy?lem, (jedyne w Polsce naturalne stanowisko) tj. pomi?dzy rzekami Wiarem i Wiszni? dop?ywami Sanu w XX w. Od 1960 r. kontynuowane s? d?ugoletnie badania nad biologi? i ekologi? oraz tempem zanikania populacji, zw?aszcza pod wp?ywem dzia?alno?ci rolniczej. Prowadzone s? badania nad biologi? i ekologi? gatunku w warunkach in situ i ex situ. W Arboretum kontynuowane s? prace nad rozmna?aniem, rozprzestrzenianiem si? i utrzymaniem Fritillaria meleagris w warunkach uprawy.
J.Piórecki.1992. Badania nad biologia i ekologi? rzadkich i gin?cych ro?lin. Arboretum Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce. J.Piórecki.1988.??ki uroczyska "D?ugo?oza" pod Przemy?lem z Fritillaria meleagris L. Rocz. Przem.24/25. Przemy?l. J.Piórecki.2001. Fritillaria meleagris L.[w] R. Ka?mierczakowa, K. Zarzycki (red). Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin.s.416-418. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Linum austriacum L.
W Arboretum Linum austriacum utrzymywany jest od 1976 roku w warunkach uprawy ogrodowej na powierzchni oko?o 10 m2. Prowadzone by?y badania nad biologi?, liczebno?ci?, struktur? wiekow?, warunkami wzrostu i rozwoju lnu na stanowisku naturalnym (rezerwat Linum austriacum na Winnej Górze w Przemy?lu) oraz w warunkach uprawy ogrodowej. W ostatnich latach len austriacki wprowadzony by? do wielu ogrodów, szkó?ek, przychaci w okolicach Przemy?la. Arboretum prowadzi wymian? nasion mi?dzy ogrodami botanicznymi w kraju.
J. Piórecki, R.Ka?mierczakowa.2001. Linum austriacum L.[w] R. Ka?mierczakowa, K. Zarzycki (red). Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin.s.233-235. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Marsilea quadrifolia L.
Gatunek obj?ty jest Konwencj? Berne?sk?. A w Polsce wymar?y. Marsilea quadrifolia zosta?a przypadkowo odnaleziona na ostatnim z naturalnych w Polsce stanowisk, w okolicach jeziora zaporowego w Gocza?kowicach w Wielkiej Wi?le przez pracowników Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego. Przez kilka lat utrzymywana by?a w basenach wodnych w OB Uniwersytetu Warszawskiego. Marsilea quadrifolia pochodz?ca z Wielkiej Wis?y przetrwa?a tylko w Arboretum w Bolestraszycach. Gatunek ten od 1987 roku jest renaturalizowany zarówno w Bolestraszycach, jak te? na wielu innych stanowiskach zast?pczych w Polsce, a zw?aszcza w dorzeczu ?rodkowej i górnej Wis?y oraz Odry. W dorzeczu Sanu w Hurko, Wylewie, Rac?awicach i Chwa?owicach. Od dawna ro?nie tak?e ko?o Pu?aw. Na ?l?sku szeroko prowadzone s? prace nad reintrodukcj? marsylii przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego ?l?ska. Gatunek wprowadzono na stanowiska zast?pcze w Rudach, Mys?owicach - Dzieckowicach, Zabrzu. Najbardziej efektywnie marsylia ro?nie w Arboretum Le?nym w Sycowie na powierzchni ponad 70 m2, a tak?e w Arboretum w Bolestraszycach. Marsylia wyst?puje na powierzchni 30 m2, ro?nie na obrze?ach Ma?ego Stawu, Stawu Du?ego na okresowo zalewanych lub podmok?ych ??kach i na specjalnie przygotowanych tratwach p?ywaj?cych. W Arboretum prowadzone s? badania nad biologi?, ekologi? oraz dynamik? rozprzestrzeniania si? gatunku oraz utrzymania w warunkach ex situ.
Wszystkie w Polsce stanowiska zast?pcze pochodz? z populacji z Bolestraszyc. W okresie odbudowy basenów wodnych w OB w Warszawie marsylia wymar?a. Z Bolestraszyc k?py ro?lin przekazano zarówno do OB Uniwersytetu Warszawskiego, OB Uniwersytetu Wroc?awskiego, OB Uniwersytetu Lubelskiego, OB PAN w Powsinie, Arboretum Le?nego w Sycowie, jak te? do Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego ?l?ska.
Piórecki J.1992. Zak?ad Fizjografii i Arboretum (lata 1975-1990). Arbor. Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce. Piórecki J., Zarzycki K.1993.Arboretum Bolestraszyce. Przewodnik historyczno- przyrodniczy. Bolestraszyce. Wo?k A. 2001. Marsylia czterolistna (Marsilea quadrifolia L.) w programie renaturalizacji i biologicznego wzbogacania ekosystemów wodnych. Arbor. Bolestraszyce. Zeszyt 8.Bolestraszyce. Zarzycki K., Ka?mierczakowa R. (red.) 2001. Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Rhododendron luteum Sweet.
Rhododendron luteum w uprawie ogrodowej w Arboretum jest utrzymywany od 1978 roku. W uprawie jest 180 krzewów, w tym 20 krzewów dwudziestoletnich oraz 160 siedmioletnich krzewów. Nasiona do rozmna?ania generatywnego pochodz? z naturalnego stanowiska Ko?acznia w Woli ?arczyckiej k. Le?ajska (Kotlina Sandomierska). W Arboretum prowadzone s? badania nad biologi? i ekologi? oraz renaturyzacj? na stanowiska zast?pcze w Kotlinie Sandomierskiej.
K. Zarzycki. 2001. Rhododendron luteum Sweet. [w] R. Ka?mierczakowa, K. Zarzycki (red). Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

Salvinia natans (L.) All.
Gatunek obj?ty jest Konwencj? Berne?sk?. W Arboretum Salvinia natans utrzymywana jest w warunkach uprawy ogrodowej od 1983 roku. Ro?liny pochodz? ze stawów rybackich z Rzemienia w Kotlinie Sandomierskiej.

Staphylea pinnata L.
W Arboretum Staphylea pinnata rozmna?ana jest generatywnie z nasion, populacji pochodz?cych z Pogórza Przemyskiego, ro?lin np. uszkodzonych na zr?bach, przy budowie dróg itp. Nasiona zebrane w warunkach Arboretum kie?kuj? po okresie dwuletniego spoczynku; siewki charakteryzuj? si? intensywnym wzrostem i s? przechowywane w szkó?kach gruntowych. W Arboretum prowadzone s? badania nad biologi? i ekologi? Staphylea pinnata, dotycz? ponad 80 naturalnych stanowisk. Prowadzone jest rozmna?anie i uprawa gatunku dla celów renaturyzacji i ogrodniczych.
J.Piórecki.1992. Badania nad biologia i ekologi? rzadkich i gin?cych ro?lin. Arboretum Bolestraszyce. Zeszyt 1. Bolestraszyce.

Trapa natans L.
Jest to jeden z najrzadszych gatunków we florze polskiej, obj?ty Konwencj? Berne?sk?. Ginie przede wszystkim z powodu zarastania siedlisk, starorzeczy, ?ach, stawów m?ynówek, stawów przyp?ywowych i innych. Dzi? gatunek utrzymuje si? g?ównie w starorzeczach lub stawach prowadzonych przez gospodarstwa rybne. W latach 1975-1980 i ponownie w 1994 roku prowadzono szczegó?ow? inwentaryzacj? Trapa natans na stanowiskach naturalnych, zast?pczych i wtórnych w dorzeczu Wis?y i Odry. Zinwentaryzowano 39 stanowisk oraz 60 stanowisk, na których gatunek po 1994 r. wygin?? w drugiej po?owie XX wieku. Prowadzone wieloletnie badania nad biologi?, ekologi? oraz tempem zanikania stanowisk i liczebno?ci? krajowych populacji Trapa natans. Za?o?ono stanowiska zast?pcze w So?nicy pod Jaros?awiem, w Kamieniu ?ukowskim pod Sandomierzem i przeprowadzono renaturyzacj? do rezerwatu przyrody Pniów. Gatunek jest w uprawie w Arboretum Bolestraszyce, Sycowie i Ogrodzie Botanicznym PAN w Powsinie.
J.Piórecki.1975. Trapa natans L. w Kotlinie Sandomierskiej. Ekologia, rozmna?anie i ochrona. Rocz.Przem.15/16. Przemy?l. J.Piórecki.1980. Kotewka -orzech wodny Trapa natans L. w Polsce. Rozmieszczenie, tempo zanikania stanowisk, u?ytkowanie i ochrona, biologia, ekologia i hodowla w warunkach pó?naturalnych, badania eksperymentalne. Biblioteka Przemyska 13,5-159. Przemy?l. J.Piórecki. 2001. Trapa natans L. [w] R. Ka?mierczakowa, K.Zarzycki (red). Polska Czerwona Ksi?ga Ro?lin.s.260-261. Instytut Botaniki im. W. Szafera. PAN. Kraków.

*Konwencja Berne?ska stanowi dokument dotycz?cy ochrony europejskiej flory i fauny. Konwencja powsta?a w dniu 19 wrze?nia 1979 roku jako efekt ogólnoeuropejskiej konferencji, która odby?a si? w Bernie i st?d bierze si? jej zwyczajowa nazwa. W oparciu o zmieniony w 1997 r. Za??cznik I, ochron? obj?to 500 gatunków ro?lin naczyniowych wyst?puj?cych na terenie Europy oraz ich naturalne siedliska. We florze Polski wyst?puje 35 gatunków ro?lin naczyniowych i 5 gatunków mszaków uwzgl?dnionych w Za??czniku I do Konwencji. Z po?ród tych gatunków 30 gatunków w Polsce obj?tych jest ochron? prawn? na podstawie Rozporz?dzenia Ministra ?rodowiska. W Polsce po raz pierwszy gatunki z Listy Berne?skiej obj?to ochron? w 2001 roku. Wi?kszo?? wyst?puj?cych w naszym kraju gatunków obj?tych Konwencj? Berne?sk? to gatunki zagro?one. Ogrody botaniczne i arboreta w Polsce prowadz? prace badawcze na temat wyst?powania gatunków z Listy Berne?skiej oraz wprowadzaj? gatunki te do uprawy w warunkach ex situ.



.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki w?skotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemy?l
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zg?o?/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie s?ów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyci?gi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w ?a?cucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Og?oszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | O?rodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | P?ywalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | W?dkarstwo | Wyci?gi narciarskie | Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2020 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.010 secs