G?ówna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ci??a i Poród Dieta i Odchudzanie Wypo?yczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualno?ci BANERY REKLAMA Prywatno?? Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
O?rodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
P?ywalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
W?dkarstwo
Wyci?gi narciarskie
Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie sp?dzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mie?cie
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: Miasto Przemy?l

PRZEMY?L - powiat grodzki, najwi?ksze miasto i stolica powiatu ziemskiego - jest jednym z najatrakcyjniejszych turystycznie i gospodarczo o?rodków w po?udniowo - wschodniej Polsce.
Ze wzgl?du na po?o?enie komunikacyjne oraz walory krajoznawczo - przyrodnicze i klimatyczne, Przemy?l stanowi atrakcyjne miejsce dla turystów zdecydowanych sp?dza? tu urlop. Jest równie? doskona?? baz? wypadow? dla podró?uj?cych w Bieszczady, do krajów Europy Wschodniej i na Ba?kany. Bezpo?rednie s?siedztwo obj?tych Parkiem Krajobrazowym wspania?ych lasów gwarantuje my?liwym z kraju i zagranicy wiele emocji, urozmaicony krajobraz umo?liwia uprawianie sportów zimowych, natomiast w sezonie letnim spo?ród licznych atrakcji regionu na szczególn? uwag? zas?uguje sp?yw z Krasiczyna do Przemy?la jedn? z najczystszych polskich rzek - Sanem. Na zwiedzaj?cych czekaj? tak?e interesuj?ce zabytki Przemy?la.
Zapraszamy zatem do Przemy?la z przekonaniem, ?e ju? podczas pierwszego z nim spotkania znajdziecie Pa?stwo wiele powodów do kolejnych

Interaktywny plan miasta Przemy?la:
http://www.przemysl.pl/mapa/index.htm

Dzi?kujemy Urz?dowi Miasta w Przemy?lu za przekazanie materia?ów.
Zapraszamy na stron? www.przemysl.pl

  1. Zarys dziejów
  2. Warto odwiedzi?
  3. Wa?niejsze zabytki Przemy?la
  4. Szlaki turystyczne
  5. Kultura
  6. Agroturystyka, noclegi na wsi
1. Zarys dziejów Przemy?la

Przemy?l nale?y do miast, które swoje dzieje i rozwój zawdzi?czaj? po?o?eniu geograficznemu. Do powstania grodu, a pó?niej znacz?cego o?rodka miejskiego przyczyni?o si? bowiem usytuowanie Przemy?la na pograniczu trzech krain: Niziny Sandomierskiej, Pogórza Karpackiego i Przedgórza Karpat Wschodnich. Nie bez znaczenia by?a te? ró?norodno?? gleby w najbli?szej okolicy, blisko?? zasobów solnych czy wreszcie po?o?enie nad du?? sp?awn? rzek? San. Naturalne przej?cie mi?dzy Karpatami a cz??ci? Niziny Sandomierskiej pozwoli?o wytyczy? przechodz?cy przez tzw. Bram? Przemysk? i ucz?szczany od stuleci szlak handlowy, który ??czy? miasta wschodniej i zachodniej Europy. O jego znaczeniu ?wiadczy cho?by informacja o istnieniu w Przemy?lu w I po?owie XI wieku faktorii kupców ?ydowskich, b?d?ca jednocze?nie najstarsz? wiadomo?ci? o osadnictwie ?ydowskim na ziemiach polskich. Dla sprawowania kontroli nad tym szlakiem handlowym, na terenie Przemy?la zacz??y funkcjonowa? warownie obronne.
Po?o?enie Przemy?la na pograniczu trzech pa?stw powodowa?o, ?e co najmniej od X wieku starali si? o w??czenie go do swej strefy wp?ywów w?adcy Polski, Rusi i W?gier. Z rywalizacj? t? wi??e si? najstarsza wzmianka ?ród?owa o Przemy?lu z 981 r. Na prze?omie XI i XII wieku by? on stolic? jednego z ksi?stw ruskich, za? od po?owy XIV stulecia wchodzi? w sk?ad pa?stwa polskiego - zreszt? w tym w?a?nie okresie uzyska? prawa miejskie (magdeburskie) potwierdzone w 1389 r . przywilejem króla W?adys?awa Jagie??y.
W dobie ?redniowiecza by? Przemy?l stolic? Ziemi - jednostki administracji pa?stwowej obejmuj?cej obszar ponad 12 tys. km2. Tutaj mieli te? swe siedziby w?adcy prawos?awni oraz biskupi katoliccy, jako ?e miasto zamieszkiwa?a ludno?? wielu narodowo?ci, wyzna? i kultur. W XV w., obok najliczniej reprezentowanych Polaków, Rusinów i Niemców, mieszkali tu równie? Czesi, Ormianie i ?ydzi. Stopniowo jednak mniejszo?ci asymilowa?y si? i w XVII - XVIII w. W Przemy?lu i na przedmie?ciach dominowali liczebnie Polacy, Rusini i ?ydzi. Na wyraziste ró?nice religijne na?o?y?y sw? korekt? postanowienia uni brzeskiej; w XVII w. Prawos?awni Rusini ró?nili si? od Polaków obrz?dkiem tego samego wyznania katolickiego. Pocz?tkowo nazywano ich unitami, za? pod koniec XVIII w. Przyj??o si? i ustali?o dla? okre?lenie grekokatolicy.
Z uwagi na krzy?owanie tu szlaków handlowych ??cz?cych lini? wschód - zachód (Lwów - Kraków) oraz pó?noc - po?udnie (wybrze?e ba?tyckie - W?gry) Przemy?l by? wa?nym o?rodkiem targowym. Oprócz towarów sprowadzanych przez kupców z innych miast i rejonów, na lokalnym rynku znajdowa?y si? wytwory tutejszych rzemie?lników, którzy na prze?omie XVII i XVIII wieku reprezentowali ponad 60 specjalizacji. O ówczesnej ?wietno?ci zamieszka?ego przez ponad 6 tys. ludzi miasta ?wiadczy?y wodoci?gi, brukowane ulice, renesansowy ratusz, liczne obiekty sakralne oraz okalaj?ce Przemy?l mury obronne (ich relikty zachowa?y si? od po?udniowo - wschodnie strony starówki) z trzema bramami i dziewi?cioma basztami. Znajdowa?o si? tu oko?o 350 domów i kamienic wokó? rynku i na 17 ulicach. Z?oty okres dziejów Przemy?la zako?czy? si? wraz z nastaniem w po?owie XVII stulecia d?ugotrwa?ych wyniszczaj?cych wojen, kl?sk ?ywio?owych i ogólnego kryzysu pa?stwa. Sytuacja taka utrzymywa?a si? z gór? sto lat i dopiero u schy?ku XVIII wieku miasto osi?gn??o stan zaludnienia porównywalny ze stanem z pocz?tku XVII wieku.
W 1772 r. w wyniku I rozbioru Polski, Przemy?l wraz z terenami pó?niejszej Galicji przeszed? pod panowanie austriackie. Dopiero po 1880 r., w dobie tzw. Autonomii Galicji sta? si? mo?liwy jego rozwój, który w niejako naturalny sposób wi?za? si? ze strategicznym po?o?eniem - przy granicy z cesarstwem rosyjskim. Rozbudowano sie? umocnie? obronnych: utworzy?y one system fortów twierdzy Przemy?l, uznanej za jedn? z najwi?kszych w ówczesnej Europie. O?ywieniu gospodarczemu sprzyja?a przebiegaj?ca przez miast linia kolejowa ??cz?ca Kraków ze Lwowem oraz jej odnoga wiod?ca na W?gry. Miasto poszerzy?o tak?e swoje terytorium i rozbudowywa?o si? poza lini? murów miejskich, zburzonych zreszt? u schy?ku XVIII wieku. Rozkwita?o ?ycie kulturalne i rozwija? si? ruch patriotyczny: pod koniec ubieg?ego stulecia powsta?o Towarzystwo Dramatyczne "Fredreum", wzniesiono pomniki Adama Mickiewicza i Jana III Sobieskiego, w 1909 r. rozpocz??o dzia?alno?? Towarzystwo Przyjació? Nauk. Podczas I wojny ?wiatowej miast - twierdza prze?y?o dwukrotne obl??enie wojsk rosyjskich.
W listopadzie 1918 r., w wyniku odzyskania niepodleg?o?ci, znalaz?o si? w granicach odrodzonego pa?stwa polskiego, cho? w tym czasie jego mieszka?cy musieli potwierdza? swe d??enia podczas tocz?cych s? walk polsko-ukrai?skich. W latach 1918-1939 Przemy?l by? nadal siedzib? powiatu, tutaj rezydowali przemyscy biskupi rzymsko- i grekokatoliccy, a 50-tysi?czn? spo?eczno?? wspó?tworzyli Polacy, Ukrai?cy i ?ydzi.
Widowni? kolejnych zmaga? zbrojnych sta? si? Przemy?l podczas II wojny ?wiatowej. Od wrze?nia 1939 r. do czerwca 1941 r. wzd?u? miejskiego odcinka Sanu wiod?a niemiecko-sowiecka granica pa?stwowa, wytyczona na mocy paktu Ribbentrop-Mo?otow. Po ustaleniach zawartych w Teheranie i Ja?cie narzucono Polsce granic? pa?stwow? wzd?u? tzw. linii Curzona, w rezultacie czego Przemy?l znalaz? si? w pasie przygranicznym, a granica pa?stwowa oddziela?a od niego tereny, które od wieków stanowi?y naturalne zaplecze ekonomiczne. By? to istotny powód trudno?ci rozwojowych miasta w latach nast?pnych, pog??bionych zaistnia?ymi podczas II wojny ?wiatowej i tu? po jej zako?czeniu zmianami demograficznymi. Po wymordowaniu ludno?ci ?ydowskiej przez hitlerowców, a tak?e po wysiedleniu ludno?ci ukrai?skiej, w ci?gu kilku lat Przemy?l sta? si? niemal jednonarodowy i monokulturowy. Zmiana statusu miasta nast?pi?a w 1975 r. w zwi?zku z nowym podzia?em administracyjnym kraju i utworzeniem województwa przemyskiego. Powstanie struktur wojewódzkich oraz podniesienie rangi Przemy?la by?o wa?nym i korzystnym czynnikiem w powojennych dziejach licz?cego si? dzi? 70 tys. mieszka?ców miasta. Bardzo po?yteczne okaza?y si? dla? tak?e przemiany ustrojowe w Polsce ostatnich lat, dzi?ki którym samorz?dom przywrócona zosta?a w 1990 r. w?adz na szczeblu lokalnym. Równocze?nie z post?puj?c? demokratyzacj? ?ycia zaznaczy? si? wzrost znaczenia Przemy?la jako o?rodka administracji ko?cielnej. W roku nast?pnym Jan Pawe? II dokona? reformy organizacji terytorialnej ko?cio?a rzymskokatolickiego w Polsce, w wyniku czego powsta?a archidiecezja przemyska.
Zmiany polityczne w Europie ?rodkowo-Wschodniej spowodowa?y, ?e przygraniczne po?o?enie Przemy?la - jedna z powa?nych przyczyn zastoju w okresie PRL - w nowych warunkach postrzegane jest jako czynnik zdecydowanie sprzyjaj?cy dynamicznemu rozwojowi miasta. Mi?dzynarodowe przej?cie graniczne w Medyce Wolny Obszar Celny wyznaczaj? charakter o?ywienia ekonomicznego, natomiast warto pami?ta?, i? Przemy?l to tak?e bardzo interesuj?cy punkt na turystycznej mapie Polski.
Walory te podkre?la blisko?? Bieszczad, po?o?ony nie opodal zamek w Krasiczynie, pier?cie? fortów Twierdzy Przemy?l czy przep?ywaj?cy przez miasto San. Nie sposób pomin?? licznie zgromadzonych na przemyskiej starówce zabytków i Zamku Kazimierzowskiego (z reliktami palatium oraz rotund? z pocz?tku tysi?clecia), widocznego na dominuj?cym nad miastem wzgórzu. Czasy ?wietno?ci Przemy?la pami?taj? zabytkowe kamieniczki w rynku, bazylika archikatedralna, ko?cio?y oo. Franciszkanów, Reformatów, Karmelitów czy ko?ció? pojezuicki, w którym obecnie mie?ci si? katedra katolicka obrz?dku wschodniego. Przesz?o?? miasta i regionu dokumentuj? zbiory Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej i Muzeum Archidiecezjalnego.



2. Warto odwiedzi?

TWIERDZA PRZEMY?L
Tysi?cletni Przemy?l ze wzgl?du na strategiczno - militarne po?o?enie i znaczenie, od XVI - XVII w . pe?ni? funkcj? warownego grodu; w ?redniowieczu ufortyfikowanego miasta z góruj?cym nad nim zamkiem; w okresie zaboru austriackiego wyznaczony zosta? do pe?nienia roli zapory, chroni?cej drogi wiod?ce ze wschodu i pó?nocy na po?udnie i zachód. Gdy w po?owie XIX w . zaostrzy?y si? zatargi o Ba?kany mi?dzy Austri? a Rosj?, Przemy?l - g?ówne ogniwo we wschodnim systemie obronnym Austro-W?gier - w okresie wojny krymskiej (1853-1856) zamieniony zosta? w obóz warowny budowany w systemie poligonalnym. Miasto otoczone zosta?o pier?cieniem 15 km wa?u i fosy, wzmocnionym oko?o 30 bastionami, fortami, kleszczami i bramami.
Po wynalezieniu i zastosowaniu w drugiej po?owie XIX w . gwintowanej broni palnej, znacznie zwi?kszaj?cej jej dzia?alno??, w ca?ej Europie nast?pi?o pog??bienie przedpola obrony dotychczasowych obozów warownych, przeistaczaj?c je w rozleg?e twierdze fortowe. W latach 1888-1914 Przemy?l zmieni? si? w pier?cieniow? twierdz? fortow? I klasy, trzeci? co do wielko?ci na dwie?cie wybudowanych w Europie. Wokó? miasta, na obwodzie 45 km, na wzgórzach, wybudowane zosta?y 44 forty g?ówne i pomocnicze (mi?dzypolowe) jedno i dwuwa?owe, ze?rodkowane (dla piechoty i artylerii), artyleryjskie i pancerne. Modernizacji uleg?y tak?e dotychczasowe poligonalne obozy warowne, zamienione na wewn?trzne pier?cienie twierdzy. Po wybuchu wojny, twierdza w latach 1914-15 spe?ni?a swoja rol? w pierwszym obl??eniu, zatrzymuj?c pod fortami blisko 300 000 armi? rosyjska pr?c? w kierunku prze??czy karpackich oraz Krakowa i ?l?ska. W drugim obl??eniu, twierdza z powodu braku ?ywno?ci, zimna i wyczerpania ?o?nierzy, w dniu 22 III 1915 podda?a si? wojskom rosyjskim, po uprzednim wysadzeniu fortów, magazynów, mostów, zniszczeniu dzia? i wszelkich materia?ów wojennych. W dniu 3 VI 1915 r. zniszczona twierdza zosta?a odbita przez po??czone armie austro-w?gierskie i niemieckie.
W walkach o twierdz? obie walcz?ce strony ponios?y straty si?gaj?ce 115 000 ?o?nierzy zabitych, rannych i zaginionych. Zniszczone i zdewastowane forty w 1968 roku zosta?y uznane za chroniony zabytek architektury obronnej. W 1997 roku Przemy?l zosta? obj?ty Krajowym Programem Ochrony i Konserwacji Architektury Obronnej - do 2000 r. opracowana zostanie dokumentacja zagospodarowania fortów dawnej twierdzy. Po fortach stanowi?cych unikaln? atrakcj? historyczno - turystyczn? i przepi?kn? krajobrazowo, prowadzi szlak turystyczny znakowany kolorem czarnym.

MUZEUM TWIERDZY PRZEMY?L
Przemy?l, ul.Grodzka (piwnice Klubu Garnizonowego)
muzeum_twierdzy_przemysl@op.pl
Czynne: poniedzia?ki, ?rody i niedziele w godzinach 10.00 - 17.00
Ekspozycja z?o?ona ze znalezisk pochodz?cych z Twierdzy Przemy?l (w wi?kszo?ci z prywatnych kolekcji). W?ród prezentowanych eksponatów mo?na obejrze? m.in. pociski artyleryjskie z ko?ca XIX w., bro? paln? i bia??, umundurowanie ?o?nierzy bi?r?cych udzia? w walkach o Twierdz?, oprzyrz?dowanie wojskowe, fotografie, pocztówki, amunicj?, mapy, portrety dowódców a tak?e bardzo atrakcyjn? rekonstrukcj? ziemianki.

SZWEJK W TWIERDZY PRZEMY?L
Czwarty, ostatni tom powie?ci J. Haszka "Przygody dobrego wojaka Szwejka" zatytu?owany "Po przes?awnym laniu" niemal w ca?o?ci po?wi?cony jest wydarzeniom jakie prze?y? bohater w Przemy?lu po odbiciu twierdzy, w lipcu 1915 roku. Pójd?my ?ladami dobrego wojaka. Szwejk z?apany zosta? przez patrol ?andarmerii polowej jako zbieg?y jeniec rosyjski. Sta?o si? to z przyczyny munduru ?o?nierza rosyjskiego znalezionego nad stawem, który z ciekawo?ci ubra? on na siebie. Potraktowany zrazu jako zbieg?y jeniec wkrótce zakwalifikowany zosta? jako szpieg rosyjski i odstawiony piechot? z Dobromila do Przemy?la.

"... Dopiero w Przemy?lu, gdy wieczorem sp?dzono je?ców do jakiego? rozbitego fortu strefy wewn?trznej, móg? Szwejk odpocz?? w jednej ze stajen artylerii fortecznej ..." (J. Haszek "Przygody dobrego wojaka Szwejka", t. IV)

Muzeum Dzwonów i Fajek
W dniu 22 pa?dziernika 2001 roku zosta?o otwarte Muzeum Dzwonów i Fajek w Wie?y Zegarowej, Oddzia? Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej w Przemy?lu.
Otwarciu Muzeum towarzyszy?a sesja popularno - naukowa, na któr? z?o?y?y si? wyk?ady:
1. El?biety Wróblewskiej z Centralnego Muzeum Morskiego w Gda?sku pt. "Dzwony z ludwisarni gda?skich i toru?skich, w zbiorach MNZP i ko?ciele parafialnym w Medyce"
2. Moniki Pa? z Muzeum Narodowego w Krakowie, pt. "Fajki ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie"
3. Marty Trojanowskiej z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej pt."Plakiety gipsowe z dzwonów zarekwirowanych w ?rodkowej Galicji podczas I wojny ?wiatowej"
4. Urszuli Olbromskiej z Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej pt."Z dziejów fajki wojskowej".
Muzeum Dzwonów i Fajek jest jedynym tego rodzaju muzeum w Polsce. Mie?ci si? w zabytkowej Wie?y Zegarowej w centrum starego Przemy?la. Powsta?o ono ze wzgl?du na to, i? w?a?nie w Przemy?lu do tej pory dzia?aj?  2 ludwisarnie oraz 11 firm fajkarskich. Celem Muzeum jest ekspozycja cennych wyrobów rzemios?a zarówno z dziedziny ludwisarstwa jak te? fajkarstwa. Na otwarcie Muzeum zaplanowali?my ekspozycj? z?o?on? g?ównie z muzealiów pochodz?cych z Przemy?la. Znajduj? si? na niej historyczne i wspó?czesne dzwony i inne przedmioty ludwisarskie oraz historyczne i wspó?czesne fajki. Dope?nienie wystawy stanowi? tablice pogl?dowe dotycz?ce historii wytwórni, cyklu produkcyjnego dzwonów i fajek oraz obecnie dzia?aj?cych ludwisarni oraz warsztatów fajkarskich. Dobór eksponatów zosta? dokonany ze wzgl?du na ich warto?ci historyczne i artystyczne oraz dokumentacyjne.
Ekspozycja dzwonów ukazuje proces powstawania dzwonów oraz prezentuje szereg eksponatów - dzwonów w uk?adzie chronologicznym. Powsta?a ona przy wspó?pracy ludwisarzy: szczególnie Janusza Felczy?skiego, Witolda Sobola i Waldemara Olszewskiego z Przemy?la i Zbigniewa Felczy?skiego z Taciszowa ko?o Gliwic. Fotografie inwentaryzacyjne najciekawszych dzwonów wykonali w terenie pracownicy MNZP - s? one równie? prezentowane. Mo?na zobaczy? tak?e unikatowe fotografie z pracowni ludwisarskiej Ludwika Felczy?skiego, przedstawiciela firmy Braci Felczy?skich w Przemy?lu. Fotografie te zosta?y wykonane ze starych, szklanych negatywów, które znajduj? si? w zbiorach p. Walerii Felczy?skiej.
Ekspozycj? uzupe?niaj? dzwony okr?towe ( w tym z takich s?awnych jednostek jak "Batory" czy ORP "Burza") wypo?yczone z Centralnego Muzeum Morskiego w Gda?sku i Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni.
W gablotach umieszczono ma?e dzwonki ró?nych typów; niektóre bardzo pi?knie dekorowane. Cz??? z nich pochodzi z Muzeum Narodowego w Krakowie.
Kolekcj? dzwonów MNZP tworzy kilkadziesi?t du?ych dzwonów. Najcenniejsze z nich pochodz? z XVII i XVIII wieku. Niektóre z nich powsta?y w znanych ludwisarniach w Gda?sku i Toruniu. Cennym zabytkiem jest np. dzwon ludwisarza gda?skiego Gerharda II Benningka z 1625 roku i dzwony z jego rodaków, nieco pó?niej dzia?aj?cych Wittwereków: Beniamina I z 1721 i Imanuela z 1751 roku.
Interesuj?ce s? te? trzy pi?knie brzmi?ce osiemnastowieczne dzwony zegarowe pochodz?ce z warsztatów niemieckich dzia?aj?cych na Dolnym ?l?sku. Wreszcie z nowszych zabytków - dzwon odlany oko?o 1935 roku w warsztacie Braci Felczy?skich a przeznaczony do ma?ej parafii w Dorominie k. Sandomierza. Dzwon ten nosi nazw? Pawe?, ma pi?kny p?aszcz - ca?y p?asko rze?biony i bardzo ciekaw? histori? z czasu ostatniej wojny. Bardzo ciekawym zabytkiem jest te? fragment czternastowiecznego dzwonu z Osobnicy - wypo?yczony z Muzeum Narodowego w Krakowie, a tak?e dzwonek okoliczno?ciowy, odlany przez firm? Jana Felczy?skiego z Przemy?la, zamówiony na okoliczno?? spotkania Ministrów Obrony W?gier, Czech, S?owacji i Polski w Przemy?lu, w dniach 3-4 listopada 1999 roku.
Dzwony trafi?y do nas g?ównie drog? zakupów i darów. Najwi?cej ofiarowali nam ludwisarze - p. Janusz Felczy?ski, p. Witold Sobol i Wademar Olszewski, p. Zbigniew Felczy?ski i p. Roman Mil.
Ekspozycja fajek obejmuje eksponaty ze zbiorów Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej oraz fajki znalezione na fortach Twierdzy Przemy?l (ze zbiorów Przemyskiego Klubu Fajki oraz Pana Henryka Worobca). Ciekawostk? jest fajka rezerwisty i unikatowa fajczarnia w kszta?cie armaty. "Pocz?tki fajki przemyskiej" to ekspozycja ukazuj?ca elementy warsztatu fajkarskiego (przekazanego przez Pana Zbigniewa Bednarczyka), cykl produkcyjny fajki wrzo?cowej i fajki glinianej oraz realia i dokumenty nie istniej?cych firm Wincentego Swobody i Ludwika Walata (ze zbiorów Pana Ryszarda Kulpi?skiego) oraz do niedawna dzia?aj?cych wytwórców - Micha?a i Mieczys?awa Walatów. Ekspozycj? zamyka "Wspó?czesna fajka przemyska", na której prezentowane s? fajki b?d?ce produktami dzia?aj?cych obecnie firm fajkarskich. Obrazuje ona w pe?ni tak ró?norodny dorobek fajkarzy przemyskich.

Muzeum Dzwonów i Fajek
ODDZIA? MUZEUM NARODOWEGO ZIEMI PRZEMYSKIEJ
Wie?a Zegarowa, ul. W?adycze 3 37-700 Przemy?l
tel.: (016) 678-96-66
godziny otwarcia oddzia?u: wtorek, pi?tek - 10.30-17.30
?roda, czwartek, - 10.00-14.00, sobota 10.00 - 15.00
niedziela - 12.00 - 16.00, poniedzia?ek - nieczynna

Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej
ul. Plac Czackiego 3, tel. (016) 678-33-25
godziny otwarcia Muzeum: wtorek, pi?tek - 10.30-18.00,
?roda, czwartek, sobota, niedziela - 10.00-14.00,
poniedzia?ek - nieczynne
Biblioteka: czynna od wtorku do soboty w godzinach otwarcia Muzeum.
Muzeum powsta?o z inicjatywy braci Kazimierza i Tadeusza Osinskich, którzy ofiarowali swe zbiory tworz?cemu si? w owym czasie Towarzystwu Przyjació? Nauk w Przemy?lu. Zbiory muzeum posiadaj? nast?pujace dzia?y: Archeologiczny, Etnograficzny, Sztuki, pami?tek I wojny, oraz bogat? w zbiory Bibliotek?. Wystawiane s? te? ekspozycje czasowe.
Wystawy sta?e:
"Dzieje ziemi i cz?owieka w regionie przemyskim"
Ekspozycja prezentuje zabytki archeologiczne z ziemi przemyskiej od epoki kamienia do ko?ca wczesnego ?redniowiecza, w tym zabytki scytyjskie, monety rzymskie i bizantyjskie, wczesno?redniowieczne pektora?y i piecz?cie, zespó? militariów z Radymna oraz unikalne zabytki z wyposa?enia grobów staromadziarskich.
"Wn?trze tradycyjnej izby wiejskiej"
Jedna cz??? wystawy stylizowana jest na izb? wiejsk?. Zobaczy? mo?na elementy wyposa?enia wn?trz mieszkalnych, przedmioty codziennego u?ytku, stroje ludowe. W drugiej cz??ci sali zgrupowane s? narz?dzia rolnicze i pszczelarskie oraz ludowe instrumenty muzyczne. Ekspozycj? dope?niaj? archiwalne fotografie architektury wiejskiej z okolic Przemy?la oraz Lubaczowa wykonane w latach 50-tych.
"Ikony w zbiorach Muzeum NZP, XV-XX wiek"
Przemyska kolekcja ikon datowana od XV do pocz. XX wieku nale?y do najstarszych i najciekawszych w kraju. Na wystawie pokazano ikony wykonane technik? temperow? na drewnie, malowane na p?ótnie oraz wykonane na blasze technik? olejn?. W niezwykle ró?norodnym zbiorze dominuj? ikony wchodz?ce pierwotnie w sk?ad ikonostasów, w tym tak?e carskie wrota malowane i rze?bione. Obok nich s? ikony w tzw. obramieniu o?tarzykowym, feretrony i krzy?e procesyjne. Kolekcj? uzupe?niaj? wyroby rzemios?a artystycznego: lichtarze, elementy stroju liturgicznego, krzy?yki, plakietki, medaliki.
"Galeria Kode?ska". Na korytarzach I-go pi?tra wyeksponowana jest cz??? unikalnej galerii sarmackiej rodu Sapiechów ufundowana przez Jana Fryderyka Sapiech? z Kodnia n/Bugiem oko?o 1720 roku. "Bitwa pod Somosierr?". Na ?cianach korytarza 2-go pi?tra wyeksponowany jest czterocz?onowy szkic do panoramy bitwy pod Somosierr? Wojciecha Kossaka i Micha?a Wywiórskiego z 1900 roku. 
 
Muzeum Archidiecezjalne
im. B?ogoslawionego Biskupa J.S. Pelczara
ul. Plac Czackiego 2, tel. (016) 678 - 27 - 92
czynne codziennie od od 1 maja do 31 pazdziernika. Godziny otwarcia : od poniedzia?ku do niedzieli - 10.00 do 15.00
Muzeum istnieje od 1902 roku. Prezentuje sztuk? sakraln?. Wystawiane s? te? ekspozycje czasowe.



3. Wa?niejsze zabytki Przemy?la

Przemy?l, miasto o ponad tysi?cletniej historii, wspaniale wpisane w pejza? Pogórza Przemyskiego i przecinaj?c? go dolin? Sanu, nale?y dzi? do najcenniejszych i najrozleglejszych zespo?ów zabytkowych po?udniowo-wschodniej Polski. Udokumentowana w ?ród?ach historia miasta si?ga pocz?tków pa?stwa polskiego, kiedy to Przemy?l nale?a? do najwa?niejszych grodów monarchii piastowskiej, a powsta?e na pocz?tku XI wieku palatium z rotund?, których relikty przetrwa?y na dziedzi?cu przemyskiego zamku, stanowi?o najdalej wysuni?t? na wschód ówczesnego pa?stwa rezydencj? w?adcy. Burzliwe dzieje miasta w wiekach ?rednich, kiedy to Przemy?l wielokrotnie zmienia? przynale?no?? geopolityczn?, przeobrazi?y go w wieloetniczny o?rodek administracyjny i gospodarczy na pograniczu kultur. Obok cywilizacji ?aci?skiej, na trwa?e zadomowi?a si? tutaj kultura bizantyjsko-ruska, a ?redniowieczny gród przemyski przez pewien czas pe?ni? funkcj? stolicy odr?bnego ksi?stwa ruskiego. Po 1340 roku nast?puje rozwój miasta obdarzonego przywilejami królewskimi, a na pocz?tku epoki nowo?ytnej Przemy?l staje si? jednym z najbogatszych i najwi?kszych miast Królestwa Polskiego. W obr?bie dawnego grodu powstaje gotycki warowny zamek, który po szesnastowiecznej modernizacji nale?a? do najnowocze?niejszych fortec w kraju. Okres panowania Jagiellonów wi??e si? z ukszta?towaniem zachowanego po dzi? dzie? uk?adu urbanistycznego miasta, które zyska?o pot??ny system fortyfikacyjny, oparty o pier?cie? murów obronnych z basztami i bramami. W tym czasie powstaj? tak?e g?ówne dominanty krajobrazu architektonicznego miasta, jak gotycka katedra, zabudowa przyrynkowa czy zachowane dzi? w nieco przekszta?conej formie liczne zabudowania klasztorne, które swój “z?oty wiek” prze?ywa? b?d? w epoce nowo?ytnej. Z nadej?ciem wieku XVIII zaczyna si? stopniowy upadek miasta, którego kulminacja nast?pi po 1772 roku, kiedy to Przemy?l wraz z ca?? ziemi? przemysk? w wyniku I rozbioru Polski w??czony zostaje do monarchii habsburskiej. Upadkowi miasta towarzyszy niszczenie historycznych monumentów, w tym wspania?ego renesansowego ratusza usytuowanego na placu rynkowym - symbolu niezale?no?ci i pot?gi miasta oraz monumentalnych ?wi?ty? Dominikanów, Bonifratrów i Dominikanek. Ponowne o?ywienie i rozwój miasta wi??e si? z budow? w II po?. XIX wieku wokó? Przemy?la dwóch pier?cieni za?o?e? fortyfikacyjnych Twierdzy Przemy?l, maj?cej strategiczne znaczenie dla obrony granic imperium austro-w?gierskiego. Miasto, b?d?ce teraz zapleczem dla gigantycznego garnizonu wojskowego, przekszta?ca si? w nowoczesny o?rodek wielkomiejski, zaopatrzony we wszystkie niezb?dne media. Rozwojowi miasta sprzyja?o tak?e po??czenie go liniami kolejowymi z g?ównymi o?rodkami pa?stwa austro-w?gierskiego. Na ten okres przypada rozwój dawnych przedmie??, które zyska?y modn? eklektyczna i secesyjn? zabudow?, dorównuj?c? standardem i przepychem najbogatszym miastom ówczesnej Europy. Twierdza zadecydowa?a tak?e o charakterze miasta w okresie pó?niejszym, przyczyniaj?c si? w XX wieku do hamowania jego rozwoju. Pierwsza, a szczególnie druga wojna ?wiatowa spowodowa?a liczne zniszczenia w zabudowie miejskiej, widoczne w krajobrazie miasta do dnia dzisiejszego, czego najdobitniejszym przyk?adem jest ca?kowita zag?ada dzielnicy ?ydowskiej, usytuowanej w rejonie obecnego Placu Berka Joselewicza. Mimo wspomnianych zniszcze? i licznych niefortunnych przekszta?ce?, Przemy?l wci?? nale?y do najatrakcyjniejszych pod wzgl?dem turystycznym o?rodków miejskich w Polsce, a spacer ulicami Starego Miasta to swoista lekcja historii sztuki. Spo?ród ponad 400 obj?tych prawn? ochron? konserwatorsk? zabytków architektury niniejsze opracowanie w skrótowy z natury rzeczy sposób przybli?a 20 wybranych obiektów, które w mniemaniu autora, najwyra?niej obrazuj? charakter miasta oraz bogactwo jego spu?cizny kulturowej.

Zespó? zabudowy przyrynkowej
Obecny uk?ad urbanistyczny Starego Miasta w Przemy?lu ukszta?towany zosta? w II po?. XIV wieku, kiedy to miasto obdarzone zosta?o przywilejem lokacyjnym opartym na prawie niemieckim (magdeburskim). Integraln?, a zarazem najwa?niejsz? cz??ci? powsta?ego wówczas za?o?enia przestrzennego by? plac rynkowy na rzucie zbli?onym do kwadratu o bokach d?ugo?ci 80 m, którego pierzeje wype?ni?a zabudowa mieszcza?ska, nale??ca do najzamo?niejszego patrycjatu. Pocz?tkowo w wi?kszo?ci drewniana zabudowa, w II po?owie XV i w XVI wieku zast?piona zostaje trzytraktowymi murowanymi kamienicami, zajmuj?cymi w?skie parcele usytuowane prostopadle do boków rynku. Kamienice o zbli?onym do siebie programie funkcjonalnym, którego podstawowym za?o?eniem by?o po??czenie funkcji handlowej, lokalizowanej na parterze z mieszkaln?, obejmuj?c? pi?tra oraz magazynow?, mieszcz?c? si? w obszernych, sklepionych piwnicach, poprzedzone zosta?y charakterystycznymi dwuosiowymi podcieniami, ??cz?cymi si? na d?ugo?ci ca?ej pierzei. Wszystkie kamienice z biegiem czasu ulega?y przebudowom i rozbudowom, niektóre zast?powano nowymi, a nawet likwidowano (na prze?omie XVIII i XIX wieku rozbiórce uleg?a zabudowa zachodniej pierzei Rynku w zwi?zku z wytyczeniem tzw. drogi cesarsko-królewskiej, przebiegaj?cej przez most na Sanie, Rynek oraz dzisiejsz? ulic? Kazimierza Wielkiego). W obecnej postaci przemyskie kamienice przyrynkowe ostatecznie ukszta?towane zosta?y na prze?omie XIX i XX wieku, w wi?kszo?ci zyskuj?c eklektyczne elewacje oraz sp?aszczone, kryte blach? dachy. Do najlepiej zachowanych, a zarazem najciekawszych kamienic przyrynkowych nale?? budynki nr 4, 9, 11, 15 oraz 17, w którego to przyziemiu zachowa? si? przepi?kny renesansowy portal wiod?cy do charakterystycznej sieni, b?d?cej nieod??cznym elementem przemyskich kamienic. Niegdy? centrum placu rynkowego wype?nia? monumentalny budynek ratusza, wzniesiony w po?. XVI wieku przez pochodz?cego z W?och architekta Andrzeja Bononiego, którego wysoka wie?a oraz monumentalna attyka przez stulecia stanowi?y dominant? panoramy miasta. Ratusz ten, znany m.in. z siedemnastowiecznej ikonografii, rozebrany zosta? decyzj? w?adz zaborczych w 1794 roku. Z czasem funkcj? ratusza - siedziby w?adz miejskich - przej??a kamienica Rynek 1, która po przeprowadzonej w II po?. XIX wieku przebudowie przystosowana zosta?a do funkcji administracyjnych.

Zamek Kazimierzowski
Pocz?tki rezydencji w?adczej na wzgórzu zamkowym w Przemy?lu si?gaj? I ?w. XI wieku, kiedy to w centrum istniej?cego ju? warownego grodu wzniesione zosta?y, zapewne staraniem Boles?awa Chrobrego, kamienne palatium oraz przylegaj?ca do? kaplica w typie rotundy prostej. W XII wieku, w okresie przynale?no?ci Przemy?la do Rusi w przestrzeni grodu powstaje monumentalna murowana cerkiew, zwana dzi? cerkwi? Wo?odara. W 1340 roku, po zaj?ciu miasta przez Kazimierza Wielkiego, na miejscu dawnego grodu wzniesiony zostaje, za?o?ony na planie czworoboku z basztami w naro?ach, murowany zamek, którego pozosta?o?ci? jest dzi? ostro?ukowa kamienna arkada bramy zamkowej. Po spaleniu zamku przez Wo?ochów w 1498 roku kompleksow? odbudow? rezydencji podj?? starosta przemyski Piotr Kmita. Prace, realizowane w latach 1512-1553, przeobrazi?y gotycki zamek w nowoczesn?, jak na owe czasy, fortec? typu bastejowego, z cylindrycznymi basztami - bastejami w naro?ach, które zast?pi?y gotyckie wie?e. Kolejna przebudowa, prowadzona przez starost? Marcina Krasickiego (dziedzica pobliskiego Krasiczyna), nada?a zamkowi pó?norenesansowy charakter (jej ?ladem s? wie?cz?ce zamkowe baszty attyki). Popadaj?cy w ruin? pocz?wszy od II po?. XVII w. zamek wyremontowa? i znacznie przebudowa? w latach 1759-1762 starosta Stanis?aw Poniatowski, usuwaj?c m.in. ruiny baszt p?d. i zach. wraz z ??cz?c? je kurtyn?, zamykaj?c zamek nowym murem, przecinaj?cym w po?owie pozosta?o?ci murów wczesnopiastowskiego palatium. W okresie rozbiorów nast?puje ponowny upadek i rujnacja zamku, powstrzymana w II po?. XIX w., kiedy to przej?te przez miasto pozosta?o?ci zamku zaadaptowane zostaj? na cele kulturalne. W 1885 roku zamek obejmuje w u?ytkowanie Towarzystwo Dramatyczne “Fredreum”, adaptuj?c p?n.-wsch. skrzyd?o na sal? widowiskow? z zapleczem. W latach 1975-1991 w trakcie kompleksowego remontu, m.in. zrekonstruowano rozebran? w XVIII wieku p?d.-zach. cz??? zamku z basztami naro?nymi oraz wykonano replik? wczesnopiastowskiego palatium i rotundy.

Archikatedra p.w. Wniebowzi?cia NMP i ?w. Jana Chrzciciela
Pocz?tki ?wi?tyni si?gaj? XII lub XIII wieku, kiedy to w ówczesnej osadzie przygrodowej, zlokalizowanej w rejonie dzisiejszego placu katedralnego, wzniesiony zosta? murowany ko?ció? p.w. ?w. Miko?aja. Budowla ta, za?o?ona na planie rotundy prostej, przez trzy stulecia pe?ni?a funkcj? przemyskiego ko?cio?a parafialnego, skupiaj?cego ludno?? obrz?dku ?aci?skiego. Po ustanowieniu w Przemy?lu biskupstwa rzymskokatolickiego w II po?. XIV w. ko?ció? ten przez jaki? czas pe?ni? rol? katedry biskupiej. W 1460 roku biskup przemyski Miko?aj B?a?ejowski wraz z Kapitu?? Katedraln? powzi?? uchwa?? o budowie na miejscu starego ko?cio?a p.w. ?w. Miko?aja nowej katedry. Prace budowlane przy wznoszeniu obecnej ?wi?tyni katedralnej rozpocz?to zapewne ju? w 1460 roku od budowy monumentalnego gotyckiego prezbiterium (cz??ciowo z materia?u rozbiórkowego pozyskanego z ko?cio?a ?w. Miko?aja). W roku 1495, jeszcze nie uko?czon? budowl? dotkn?? katastrofalny po?ar, którego skutki znacznie opó?ni?y zako?czenie prac budowlanych. W latach 1547-1549 budowniczy o imieniu Protazy rozpi?? nad prezbiterium i naw? ko?cio?a gwie?dzisto-sieciowe sklepienie, które przyozdobiono wspania?? dekoracj? malarsk? o motywach ro?linnych. Ostatecznie budow? gotyckiej katedry zako?czono ok. 1559 r. za rz?dów biskupa Jana Dziaduskiego. W roku 1578 do pó?nocnej ?ciany korpusu nawowego katedry dobudowana zosta?a staraniem starosty przemyskiego Jana Tomasza Drohojowskiego renesansowa kaplica kopu?owa (obecnie pod wezwaniem Naj?wi?tszego Sakramentu). W latach 1724-1733 z inicjatywy biskupa Aleksandra Antoniego Fredry gotycka katedra uleg?a kompleksowej przebudowie w duchu panuj?cej wówczas stylistyki barokowej. Ca?kowicie zmieniony zosta? wystrój korpusu nawowego oraz elewacji zewn?trznych, obni?eniu uleg?y dachy ?wi?tyni, a do ?ciany po?udniowej korpusu dobudowana zosta?a kopu?owa kaplica p.w. Pana Jezusa Ukrzy?owanego (Fredrów). W trakcie prac, w 1733 roku run??o nowo wzniesione barokowe sklepienie korpusu nawowego, niszcz?c bezpowrotnie wi?kszo?? wyposa?enia, w tym 62 pomniki nagrobne. Rozpocz?ta natychmiast odbudowa, utrzymuj?ca barokow? stylistyk? wn?trza ?wi?tyni, zako?czona zosta?a w roku 1744. W kilka lat pó?niej pó?nobarokowy wystrój zyska?a tak?e kaplica Drohojowskich, której wn?trze ozdobi? freskami znakomity lwowski artysta Stanis?aw Stroi?ski. Kolejny gruntowny remont katedry odby? si? etapami w latach 1883 – 1913 wg projektu Tomasza Pryli?skiego oraz w ko?cowej fazie - Stanis?awa Majerskiego. W tym to czasie m.in. gruntowanie odnowiono prezbiterium przywracaj?c mu cz??ciowo formy gotyckie, wymieniono wi?kszo?? wyposa?enia ruchomego (m.in. o?tarz g?ówny, stalle, ambon?, o?tarze boczne) oraz sprawiono nowy wystrój malarski korpusu nawowego wykonany w latach 1901-1903 przez Karola Popiela. W takiej to postaci z niewielkimi zmianami przemyska katedra przetrwa?a do naszych czasów. W roku 1992 Ojciec ?wi?ty Jan Pawe? II ustanowi? w Przemy?lu metropoli?, tym samym dotychczasowa katedra podniesiona zosta?a do rangi archikatedry metropolitalnej.
W katedrze znajduje si? otoczona kultem, wykonana z alabastru w XV wieku, figura Matki Bo?ej Jackowej, koronowana w 1766 roku przez biskupa Ignacego Krzy?anowskiego. Znajduj? si? tu tak?e relikwie ?wi?tego Józefa Sebastiana Pelczara oraz b?ogos?awionego ks. Jana Balickiego. Pod posadzk? katedry dost?pne s? za zgod? probostwa pozosta?o?ci murów roma?skiego ko?cio?a p.w. ?w. Miko?aja.
W s?siedztwie katedry znajduje si? monumentalna dzwonnica wznoszona etapami w latach 1759-1764 (dwie dolne kondygnacje) i w 1907 roku, kiedy to wzniesiono trzeci? kondygnacj? projektu Stanis?awa Majerskiego, wie?cz?c j? monumentalnym neobarokowym he?mem.

Ko?ció? p.w. ?w. Marii Magdaleny (OO. Franciszkanów)
Zakon Braci Mniejszych (Franciszkanów) sw? dzia?alno?? w Przemy?lu zapocz?tkowa? ju? ok. 1235 roku. W 1379 roku staraniem biskupa przemyskiego Eryka z Winsen wzniesiony zosta? pierwotny drewniany ko?ció? franciszka?ski p.w. ?w. Marii Magdaleny. Jego miejsce w XV i XVII wieku zaj??y dwie kolejne ?wi?tynie: gotycka oraz wczesnobarokowa, nakryta o?mioboczn? kopu??. Obecny ko?ció? (czwarty na tym samym miejscu) wzniesiony zosta? w latach 1754-1778 wg projektu Walentego Haltmana, w stylu pó?nobarokowym. Ko?ció? ten, z monumentaln? dwuwie?ow? fasad?, poprzedzon? dwuramiennymi schodami, których balustrad? zdobi? trzy kamienne pos?gi przypisywane Sebastianowi lub Fabianowi Fesingerowi oraz wn?trzem dekorowanym iluzjonistyczn? polichromi? autorstwa lwowskich malarzy (w tym Stanis?awa Stroi?skiego), nale?y do najpi?kniejszych pó?nobarokowych za?o?e? ko?cielnych w po?udniowo-wschodniej Polsce. Architektur? ?wi?tyni uzupe?nia znakomite wyposa?enie, obejmuj?ce zespó? kilkunastu o?tarzy, ambon? oraz prospekt organowy, wykonane przez lwowskich snycerzy pod kierunkiem Piotra Polejowskiego. W ko?ciele przechowywane s? relikwie ?w. Wincentego, patrona miasta.

Ko?ció? p.w. ?w. Teresy (OO. Karmelitów Bosych)
Powstanie ko?cio?a i klasztoru Karmelitów Bosych w Przemy?lu wi??e si? z fundacj? wojewody podolskiego i starosty przemyskiego Marcina Krasickiego, w?a?ciciela pobliskiego zamku w Krasiczynie. Budowa ?wi?tyni, pomy?lanej jako mauzoleum fundatora, prowadzona by?a w latach 1625-1630 zapewne wg projektu Galeazzo Appianiego. Równolegle z ko?cio?em wzniesiono obszerny zespó? zabudowa? klasztornych, przylegaj?cy do ?wi?tyni od wschodu. W II po?owie XVIII wieku ko?ció? zyska? niezwyk?ej urody wyposa?enie ruchome wykonane przez snycerzy lwowskich, w tym unikaln? ambon? w kszta?cie “?odzi piotrowej”. W roku 1784, po kasacie zakonu Karmelitów, ko?ció? przekazany zosta? miejscowej spo?eczno?ci greckokatolickiej z przeznaczeniem na sobór katedralny. Funkcj? t? ?wi?tynia pe?ni?a do 1946 roku, kiedy to ponownie przej?li j? Karmelici. Okres w?adania ko?cio?em przez grekokatolików wi?za? si? z jego licznymi przebudowami, których uwie?czeniem by?o wzniesienie na skrzy?owaniu nawy i transeptu monumentalnej drewnianej kopu?y. Pocz?wszy od 1979 roku trwa systematyczny proces przywracania budowli pierwotnej formy architektonicznej, czego skutkiem sta?o si? m.in. odtworzenie dawnego wygl?du fasady oraz zadaszenia. Przy ko?ciele prowadzone jest duszpasterstwo garnizonowe.

Ko?ció? p.w. ?w. Antoniego Padewskiego (OO. Franciszkanów Reformatów)
Franciszkanie Reformaci sprowadzeni zostali do Przemy?la w 1627 roku staraniem Piotra Cieciszewskiego z ?urawicy i jego ?ony Felicjany ze Stadnickich. Ich pierwszy drewniany ko?ció? sp?on?? w wyniku najazdu wojsk Rakoczego w 1637 roku. Obecna ?wi?tynia, wznoszona etapami wraz z przylegaj?cym do? od pó?nocy klasztorem od 1641 do 1664 roku, zawdzi?cza swe powstanie fundacji tercjarza franciszka?skiego Hermenelausa Tyrawskiego. Z uwagi na po?o?enie poza murami obronnymi miasta w pobli?u strategicznej Bramy Lwowskiej w II po?owie XVII wieku ko?ció?, staraniem wojewody podolskiego Andrzeja Maksymiliana Fredry, zosta? ufortyfikowany i w??czony do miejskiego systemu fortyfikacyjnego. W latach 1870-1880 ?wi?tynia uleg?a gruntownej przebudowie, nadaj?cej jej zewn?trznym elewacjom cechy niderlandzkiego manieryzmu. Obok ko?cio?a, w obwodzie ogrodzenia znajduje si? pomnik gwardiana przemyskich Reformatów Wawrzy?ca Szykowskiego, bohatera walk z Tatarami w 1672 roku.

Ko?ció? p.w. Trójcy Przenaj?wi?tszej (Benedyktynek)
Zespó? klasztorny Sióstr Benedyktynek w Przemy?lu w swej obecnej postaci wzniesiony zosta? w latach 1768-1777, z fundacji wojewody kijowskiego Franciszka Salezego Potockiego, na miejscu wcze?niejszych zabudowa?, si?gaj?cych swymi pocz?tkami I po?. XVII wieku, kiedy to do Przemy?la przyby?a pierwsza grupa mniszek z opactwa jaros?awskiego. Opactwo, po?o?one przy przyczó?ku mostowym na Zasaniu, podobnie jak zespó? klasztorny Franciszkanów Reformatów, w??czone zosta?o do systemu fortyfikacyjnego miasta, uzyskuj?c mury obronne ze strzelnicami (ich pozosta?o?ci przetrwa?y do dzisiaj). Usytuowany w centrum za?o?enia ko?ció? klasztorny p.w. Trójcy Przenaj?wi?tszej w 1780 roku ozdobiony zosta? iluzjonistyczn? polichromi?, pokrywaj?c? ?ciany i sklepienie wn?trza, wykonan? przez lwowskiego malarza Stanis?awa Stroi?skiego (twórc? m.in. dekoracji malarskiej archikatedry lwowskiej oraz ko?cio?a Bernardynów w Le?ajsku). W XVIII wieku opactwo pe?ni?o rol? wa?nego w tej cz??ci Polski o?rodka edukacyjnego prowadz?cego szko?? dla dziewcz?t. Pod koniec XIX wieku barokowe wyposa?enie ko?cio?a uzupe?nione zosta?o o zespó? o?tarzy, wykonanych w pracowni Ferdynanda Majerskiego. Ko?ció? i klasztor powa?nie uszkodzone w czerwcu 1941 roku, w trakcie ataku wojsk niemieckich na ZSRR (m.in. w wyniku po?aru zniszczeniu uleg? dach ko?cio?a oraz cz??ciowo pokryte freskami sklepienia), odbudowano po II wojnie ?wiatowej.

Ko?ció? p.w. ?w. Józefa (Salezjanów)
Ksi??a Salezjanie sprowadzeni zostali do Przemy?la w 1907 roku za spraw? biskupa przemyskiego Józefa Sebastiana Pelczara. W 1912 roku rozpocz?to budow? monumentalnego neogotyckiego ko?cio?a, którego projekt sporz?dzi? w?oski architekt Mario Corgolini z Turynu. Wybuch I wojny ?wiatowej w 1914 roku przerwa? na kilka lat prace, do których przyst?piono ju? w niepodleg?ej Polsce w 1919 roku, realizuj?c wcze?niejsze plany. Ostatecznie budow? ko?cio?a, który zyska? wspania?e neogotyckie wyposa?enie koresponduj?ce z architektur? ?wi?tyni, uko?czono w 1927 roku.

Sobór katedralny p.w. ?w. Jana Chrzciciela (dawny ko?ció? p.w. Naj?wi?tszego Serca Jezusowego, pierwotnie p.w. ?w. Ignacego - Jezuitów)
Ko?ció? ten, pierwotnie nale??cy do dzia?aj?cego w Przemy?lu od 1610 roku Towarzystwa Jezusowego, wzniesiony zosta? etapami, pomi?dzy rokiem 1627 a 3 ?wierci? XVIII wieku, kiedy to wczesnobarokowa ?wi?tynia uleg?a gruntowanej przebudowie, uzyskuj?c obecny pó?nobarokowy wyraz architektoniczny. Przebudowa ko?cio?a, w trakcie której uzyska? on znakomitej klasy ruchome wyposa?enie, uczyni?a z niego jeden z najpi?kniejszych ko?cio?ów ziemi przemyskiej. Bezpo?rednio po zako?czeniu prac nad przebudow? i aran?acj? wn?trza ?wi?tyni w 1773 roku nast?puje kasata zakonu jezuitów, a ko?ció? stopniowo ulega zaniedbaniu i dewastacji. Ca?kowitemu rozproszeniu ulega barokowe wyposa?enie, a tak?e cz??? detalu architektonicznego. W I po?owie XIX wieku przej?ty przez w?adze austriackie ko?ció? zamieniony zosta? na magazyn wojskowy, czego skutkiem by?a dalsza profanacja i dewastacja ?wi?tyni, która w roku 1885 znalaz?a si? na progu zag?ady za spraw? decyzji o jej rozbiórce. W wyniku protestów hierarchów ko?cio?a przemyskiego oraz mieszka?ców miasta roboty rozbiórkowe opó?nia?y si?, a ostatecznie zosta?y ca?kowicie wstrzymane (rozbiórce uleg?y jedynie he?my wie?). W 1903 roku z inicjatywy biskupa przemyskiego (obecnego ?wi?tego) Józefa Sebastiana Pelczara przyst?piono do gruntownego remontu ?wi?tyni, pod kierunkiem architekta Stanis?awa Majerskiego. Odnowiony i ozdobiony neobarokowym wyposa?eniem ko?ció? przez kilkadziesi?t lat s?u?y? jako ?wi?tynia garnizonowa. W roku 1991 decyzj? Stolicy Apostolskiej ko?ció? przekazany zosta? Parafii Katedralnej Obrz?dku Greckokatolickiego, staj?c si? Archikatedr? Diecezji Przemysko-Warszawskiej Ko?cio?a Greckokatolickiego. Adaptacja ?wi?tyni dla nowych potrzeb spowodowa?a zmian? jej wystroju wewn?trznego. Wi?kszo?? elementów wyposa?enia ruchomego z pocz. XX wieku przeniesiona zosta?a do ko?cio?a pobenedykty?skiego w Jaros?awiu. We wn?trzu katedry pojawi?y si? za? nowe elementy, m.in. wspania?y ikonostas przeniesiony z cerkwi greckokatolickiej z Lubaczowa, nadaj?c jej nowego wyrazu plastycznego i ideowego.
W przylegaj?cym do ?wi?tyni budynku dawnego kolegium jezuickiego mie?ci si?, za?o?one w 1901 roku z inicjatywy biskupa Pelczara Muzeum Archidiecezjalne, jedno z najstarszych tego typu muzeów w Polsce, ze zbiorami sztuki sakralnej z terenu diecezji przemyskiej.

Wie?a zegarowa
Wie?a wzniesiona zosta?a w latach 1775-1777 z fundacji przemyskiego biskupa greckokatolickiego Atanazego Szeptyckiego, jako dzwonnica przysz?ej katedry greckokatolickiej, maj?cej zast?pi? wcze?niejsz? budowl? pochodz?c? z XVI wieku. Do budowy tej nigdy jednak nie dosz?o, gdy? po kasacie klasztoru Karmelitów w 1784 roku diecezja greckokatolicka otrzyma?a na w?asno?? karmelicki ko?ció? p.w. ?w. Teresy z przeznaczeniem na sobór katedralny. Dzwonnica, na której zawieszono zegar wie?owy (st?d obecna nazwa) z czasem zacz??a pe?ni? rol? wie?y stra?niczej, u?ytkowanej przez stra? ogniow? jako punkt obserwacyjny. W 1850 roku uleg?a cz??ciowemu zniszczeniu w wyniku po?aru, który m.in. strawi? efektowny pó?nobarokowy he?m. Obecnie we wn?trzu wie?y funkcjonuje unikatowe Muzeum Dzwonów i Fajek, stanowi?ce oddzia? Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej.

Cerkiew p.w. Matki Bo?ej Bolesnej (OO. Bazylianów)
Dzieje zakonu OO. Bazylianów w Przemy?lu si?gaj? XIII wieku. Pierwsza wzmianka o bazylia?skim klasztorze na “Zasaniu” pochodzi z roku 1542. W 1786 roku klasztor ten ulega kasacie w wyniku dekretów józefi?skich, a dzia?alno?? zakonna przerwana zostaje a? do roku 1913, kiedy to grupa zakonników osiada w zakupionym przez siebie budynku przy ul. Salezja?skiej. W latach 1933-1935 w bezpo?rednim s?siedztwie budynku klasztornego wzniesiona zostaje monumentalna cerkiew, konsekrowana w 1935 roku p.w. Matki Bo?ej Bolesnej, tworz?c z nim jedn? ca?o??. W roku 1945 klasztor zostaje zamkni?ty, a zakonnicy zmuszeni do jego opuszczenia. W 1949 roku budynki klasztorne przej?te zostaj? na w?asno?? Skarbu Pa?stwa z przeznaczeniem na Archiwum Pa?stwowe, które u?ytkuje obiekt do 1991 roku, kiedy to ponownie przejmuj? go Bazylianie. Prowadzone do 2001 roku prace remontowo-konserwatorskie, zwi?zane m.in. z konieczno?ci? demonta?u wprowadzonych wtórnie we wn?trzu cerkwi ?elbetowych stropów dziej?cych ja na trzy kondygnacje, przywróci?y ?wi?tyni jej pierwotny, sakralny charakter. Wn?trze cerkwi zyska?o wspó?czesny wystrój plastyczny, nawi?zuj?cy do tradycji sztuki bizantyjskiej.

Nowa Synagoga (obecnie Przemyska Biblioteka Publiczna)
Synagoga przy ul. S?owackiego wzniesiona zosta?a z inicjatywy “Stowarzyszenia Nowa Synagoga Przemyska”, skupiaj?cego zwolenników modlitwy na sposób aszkenazyjski, którego g?ównym dzia?aczem by? Moj?esz Scheinbach. Budowa, któr? rozpocz?to w 1910 roku, w oparciu o projekt przemyskiego architekta Stanis?awa Majerskiego, przerwana zosta?a z chwil? wybuchu I wojny ?wiatowej (do tego czasu zrealizowano jedynie stan surowy). Prace wyko?czeniowe prowadzono od 1918 roku, przy udziale znanego ?ydowskiego artysty Adolfa Bienenstocka, absolwenta krakowskiej ASP, którego dzie?em by?a wspania?a dekoracja malarska oraz witra?e. Wystrój ten uleg? ca?kowitemu zniszczeniu w czasie II wojny ?wiatowej, kiedy to synagoga obrócona zosta?a decyzj? w?adz okupacyjnych  na stajni? dla koni. Dewastacje obiektu powstrzymano dopiero w latach 60. XX wieku, kiedy to zapad?a decyzja o odbudowie zrujnowanego budynku z przeznaczeniem na miejsk? bibliotek?. W wyniku prac adaptacyjnych, zwi?zanych z now? funkcj? obiektu ca?kowicie zmieni? si? jego wystrój wewn?trzny oraz pierwotny uk?ad komunikacyjny. Dzi? w budynku synagogi mie?ci si? Przemyska Biblioteka Publiczna.

Synagoga na Zasaniu
Synagoga zasa?ska wzniesiona zosta?a w latach 1890-1892 ze sk?adek Stowarzyszenia “Jad Charuzim”, wed?ug projektu opracowanego przez Wojciecha Witoszy?skiego. Wokó? synagogi skupia?a si? ludno?? wyznania moj?eszowego, zamieszkuj?ca przemysk? dzielnic? Zasanie, zorganizowana w “Towarzystwie Izraelickiej ?wi?tyni Zasa?skiej”. W okresie okupacji hitlerowskiej synagog? zamieniono na miejsk? elektrowni?, w wyniku czego budynek uleg? przebudowie i rozbudowie, a wystrój jego wn?trza ca?kowitemu zniszczeniu. Po II wojnie ?wiatowej przej?ty przez pa?stwo budynek przekazano w u?ytkowanie zak?adom komunikacyjnym, a nast?pnie instytucjom s?u?by zdrowia. Obecnie nieu?ytkowany budynek wymaga kapitalnego remontu.

Gmach Greckokatolickiego Seminarium Duchownego
Budynek Seminarium Duchownego przy ul. Basztowej w Przemy?lu wzniesiony zosta? w 1912 roku wed?ug projektu opracowanego przez architekta Jana Lewi?skiego. Budow? zrealizowan? w b?yskawicznym tempie, prowadzi?a spó?ka budowlana “Meisner i Damaszko”. Do ko?ca II wojny ?wiatowej ów monumentalny budynek za?o?ony na planie podwójnej litery T, z przylegaj?c? do? od wschodu kaplic? na planie krzy?a greckiego, pe?ni? funkcje seminarium duchownego przemyskiej diecezji greckokatolickiej. W okresie I wojny ?wiatowej epizodycznie mie?ci? si? tu szpital wojskowy. Po przej?ciu przez pa?stwo w 1945 roku budynek przeznaczono na cele dydaktyczne. Pocz?tkowo mie?ci?o si? tu Studium Nauczycielskie, a od 1977 roku Liceum Ogólnokszta?c?ce. W 1992 roku obiekt zosta? przekazany Kurii Metropolitalnej obrz?dku greckokatolickiego.

Pa?ac biskupów greckokatolickich (obecnie siedziba Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej)
Pa?ac biskupów greckokatolickich w swej obecnej postaci wzniesiony zosta? w latach 1894-1900 z funduszy Galicyjskiego Funduszu Religijnego, jako rezydencja greckokatolickiego ordynariusza diecezji przemyskiej. Po II wojnie ?wiatowej przej?ty na rzecz Skarbu Pa?stwa budynek przekazany zosta? na now? siedzib? Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, którego pocz?tki si?gaj? 1910 roku.

Szko?a katedralna
Budynek dawnej szko?y katedralnej w swej pierwotnej postaci wzniesiony zosta? w II po?owie XVI wieku, by? mo?e przy udziale osiad?ego w Przemy?lu w?oskiego budowniczego Andrzeja Bononiego, twórc? renesansowego ratusza przemyskiego. W XVIII wieku budynek uleg? gruntownej przebudowie i rozbudowie, uzyskuj?c obecn? bry?? (z tego czasu m.in. pochodzi umieszczone w niewielkiej, ostro?ukowo zamkni?tej wn?ce na elewacji frontowej malowid?o przedstawiaj?ce Matk? Bosk? z Dzieci?tkiem). Powojenne remonty i adaptacje z lat 1954 i 1965 ca?kowicie zmieni?y charakter i wystrój wn?trz budynku, adaptuj?c je na potrzeby najpierw szko?y muzycznej, a nast?pnie pracowni i magazynów muzealnych. Przemyska szko?a katedralna by?a najstarsz? ?redni? szko?? w mie?cie, stanowi?c? fili? Akademii Krakowskiej.

Gmach Rzymskokatolickiego Wy?szego Seminarium Duchownego
Przemyskie Seminarium Duchowne za?o?one zosta?o w 1687 roku za spraw? biskupa Jana Zb?skiego, który powierzy? jego prowadzenie Ksi??om Misjonarzom z Krakowa. W tym te? czasie powsta? pierwszy budynek seminaryjny, s?u??cy s?uchaczom do 1783 roku, tj. do kasaty Zakonu Misjonarzy. Po reaktywacji seminarium w 1819 roku nast?puj? kolejne przebudowy i rozbudowy, m.in. w latach 1843-1846 oraz 1892-1899, kiedy to gmach seminaryjny uzyskuje obecn? form? architektoniczn?. We wn?trzu monumentalnego budynku szczególn? uwag? zwraca kaplica seminaryjna, ozdobiona w 1937 roku malowid?ami autorstwa Jana Henryka Rosena, twórcy malarskiej dekoracji katedry Ormia?skiej we Lwowie.

Dworek kanoniczny (tzw. dworek Orzechowskiego)
Dworek kanoniczny, zwany popularnie dworkiem Orzechowskiego lub Orzechówk?, to pozosta?o?? licznej niegdy? zabudowy otaczaj?cej przemysk? katedr?, s?u??cej jako mieszkania kanoników katedry. Zachowany do dnia dzisiejszego dworek przy ul. Zamkowej 1, pochodz?cy z XVI wieku, przez pewien czas s?u?y? za mieszkanie wybitnemu literatowi epoki Odrodzenia, kanonikowi przemyskiemu Stanis?awowi Orzechowskiemu (1513-1566). Wielokrotne remonty, szczególnie z XVIII i XIX wieku w sposób znacz?cy zmieni?y pierwotny kszta?t i charakter budowli, która w obecnej postaci nosi cechy architektury pó?nego baroku i klasycyzmu.

Dawny Klasztor Dominikanów (obecnie siedziba Starostwa)
Zamykaj?cy niemal ca?? zachodni? pierzej? Placu Dominika?skiego budynek obecnego Starostwa Przemyskiego pierwotnie stanowi?, wznoszony etapami od 1589 do 1635 roku, kompleks klasztoru OO. Dominikanów. Niegdy? do budynku klasztornego przylega? murowany monumentalny ko?ció? (znany dzi? jedynie z przekazów ikonograficznych), nale??cy obok katedry do najwa?niejszych i najwspanialszych w mie?cie. W ko?ciele tym m.in. znajdowa?a si? alabastrowa figurka Matki Bo?ej zwanej Jackow?, dzi? otoczona kultem i przechowywana w archikatedrze. W 1787 roku klasztor dominika?ski decyzj? cesarza Józefa II uleg? kasacie. Przej?ty przez Skarb Pa?stwa budynek klasztorny przeznaczono na siedzib? cyrku?u, a bezcenny, wype?niony wspania?ymi dzie?ami sztuki ko?ció? rozebrano. W II po?. XIX wieku budynek klasztorny, po kompleksowej przebudowie i rozbudowie, przeznaczono na S?d Obwodowy i wi?zienie. W latach 1975-1998 mie?ci? si? tutaj Urz?d Wojewódzki ówczesnego woj. przemyskiego. Obecnie budynek u?ytkowany jest przez Starostwo Przemyskie i Delegatur? Podkarpackiego Urz?du Wojewódzkiego.

Dawny Klasztor Dominikanek (obecnie Garnizonowy Klub Oficerski)
Przemyski klasztor Sióstr Dominikanek w swej pierwotnej postaci wzniesiony zosta? ok. po?owy XVI wieku (pierwsza wzmianka pochodzi z 1595 roku). Zespó? zabudowa? klasztornych, w sk?ad którego wchodzi? za?o?ony na planie czworoboku klasztor oraz niewielki ko?ció?, w 1787 roku – po kasacie zgromadzenia – przej?ty zosta? przez pa?stwo austriackie i przekazany na cele wojskowe. Adaptacja kompleksu kolejno na magazyn, nast?pnie szpital wojskowy, a ostatecznie w latach 80. XIX wieku na kasyno oficerskie, ca?kowicie zmieni?a charakter i wygl?d za?o?enia, pozbawiaj?c go m.in. g?ównej dominanty tj. ko?cio?a. Po II wojnie ?wiatowej w dawnej sali balowej kasyna zlokalizowano czynne do dzisiaj kino „Kosmos”. Od niedawna w nale??cym nadal do wojska budynku sw? siedzib? znalaz?o Muzeum Twierdzy Przemy?l. 
 
Dworzec Kolejowy
Przemyski dworzec kolejowy wzniesiony zosta? w latach 1859-1860 staraniem Galicyjskiej Kolei Karola Ludwika, w zwi?zku z budow? linii kolejowej Przemy?l – Lwów, otwartej 4 listopada 1860 roku. Pierwotny budynek, którego trzon przetrwa? do dnia dzisiejszego, w 1895 roku zosta? gruntownie przebudowany i rozbudowany, uzyskuj?c obecn? neobarokow? posta?. Niezwykle bogat? form? architektoniczn?, nawi?zuj?c? do architektury pa?acowej, uzupe?ni?a wyrafinowana dekoracja sztukatorska i malarska ogólnie dost?pnych pomieszcze? dworcowych. Kilkakrotne modernizacje i remonty prowadzone w latach nast?pnych, nie zmieni?y jego oryginalnego, niepowtarzalnego charakteru i klimatu.

Opracowa? Mariusz Czuba, luty 2004 r.



4. Szlaki turystyczne

Szlaki turystyczne okolic Przemy?la



5. Kultura

Na obraz ?ycia kulturalnego Przemy?la sk?ada si? wiele czynników. Kszta?tuje go zarówno bogata przesz?o?? zachowana we wspania?ych obiektach zabytkowych, jak chocia?by Zamek Kazimierzowski, katedra, barokowe ?wi?tynie, stare kamieniczki i mury opasuj?ce niegdy? miasto, ró?norodno?? kulturowo - etniczna, jak te? uwarunkowania wspó?czesne, przejawiaj?ce si? w bogatym ?rodowisku plastycznym, muzycznym, otwarto?ci? na europejskie i ?wiatowe trendy w sztuce, a tak?e coraz szersze kontakty zagraniczne. Wszystkie te czynniki sprawiaj?, ?e po?o?one na pograniczu miasto ma swój klimat i ró?norodn? ofert? kulturaln?, która jest w stanie zaspokoi? potrzeby ka?dego odbiorcy.
Kultur? w Przemy?lu tworz? instytucje kultury, stowarzyszenia spo?eczno - kulturalne oraz wspó?dzia?aj?cy z nimi arty?ci.
Najwa?niejsze przemyskie instytucje kultury organizowane i finansowane s? przez:
I. Urz?d Miejski w Przemy?lu:
  • Przemyska Biblioteka Publiczna im. Ignacego Krasickiego (ul. S?owackiego 15, tel. 678 39 60) wraz z 6 filiami na terenie miasta
  • Przemyskie Centrum Kultury i Nauki, na które sk?adaj? si? Zamek Kazimierzowski (tel. 678 50 63), Klub "Nied?wiadek" (Rynek 1, tel. 678 32 85), Pa?ac Lubomirskich (ul. ?o?nierzy I Armii WP 2, tel. 678 39 48) oraz budynek przy ul. Konarskiego 5 (aktualnie w adaptacji)
  • Zespó? Pie?ni i Ta?ca "Przemy?l" - jednostka bud?etowa (ul. Konarskiego 9, tel. 678 23 59)
II. Urz?d Marsza?kowski Województwa Podkarpackiego:
  • Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej (pl. Czackiego 3, tel. 678 33 25)
  • Centrum Kulturalne (ul. Konarskiego 9, tel. 678 20 09)
  • Galeria Sztuki Wspó?czesnej (ul. Ko?ciuszki 3, tel. 678 38 59).
III. Ministerstwo Kultury:
  • Zespó? Pa?stwowych Szkó? Muzycznych im. Artura Malawskiego (ul. S?owackiego 91, tel. 678 37 66)
IV. Ministerstwo Obrony Narodowej:
  • Klub Garnizonowy (ul. Grodzka 8, tel. 677 19 42)
Oprócz instytucji znacz?cy wp?yw na kulturalny obraz miasta maj? stowarzyszenia spo?eczno - kulturalne, w?ród których w pierwszej kolejno?ci nale?y wymieni? dzia?aj?ce od ponad 130 lat Towarzystwo Muzyczne oraz Towarzystwo Dramatyczne im. Aleksandra Fredry "Fredreum". Na uwag? zas?uguj? równie? Towarzystwo Przyjació? Nauk, Towarzystwo Przyjació? Sztuk Pi?knych, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, Klub Inteligencji Katolickiej, Towarzystwo Przyjació? Przemy?la i Regionu, Stowarzyszenie „Civitas Christiana”, Salezja?ski Ruch Troski o M?odzie? „Saltrom”, Towarzystwo Mi?o?ników Lwowa i Kresów Po?udniowo – Wschodnich, Stowarzyszenie Archiwistów Polskich, Stowarzyszenie Taneczne "Bon-Ton", Towarzystwo Edukacji Teatralnej, Towarzystwo Ulepszania Miasta, Przemyskie Centrum Inicjatyw Kulturalnych "Mytusa" i wiele innych, bez których ?ycie kulturalne miasta by?oby ubo?sze i mniej ró?norodne.
Najszerzej i najpe?niej prezentowana jest w Przemy?lu muzyka. Konsekwentne dzia?ania prowadzone od lat 80-tych wykszta?ci?y w naszym mie?cie grup? entuzjastów muzyki jazzowej, cenion? przez muzyków polskich i zagranicznych. Pocz?tkowo "Miko?ajki Jazzowe" w Centrum Kulturalnym (dawniej WDK), a pó?niej "Jazz nad Sanem", ?wi?toja?skie Noce Jazzowe oraz cz?ste koncerty tego rodzaju muzyki w klubie "Nied?wiadek" sprawi?y, ?e Przemy?l sta? si? znanym w kraju o?rodkiem, w którym gra si? i s?ucha jazzu "z najwy?szej pó?ki". Wa?nym przedsi?wzi?ciem ostatnich lat jest odbywaj?cy si? jednocze?nie w Przemy?lu i Lwowie Polsko – Ukrai?ski Festiwal Jazzowy „Jazz Bez...” organizowany w grudniu przez Centrum Kulturalne.
Jednak nie tylko jazz rozbrzmiewa w tym mie?cie. Istniej?cy w Przemy?lu Zespó? Pa?stwowych Szkó? Muzycznych im. Artura Malawskiego kszta?ci muzyków, którzy po studiach cz?sto wracaj? do rodzinnego miasta, tworz?c jego muzyczny wizerunek. Na bazie takich w?a?nie osób powsta?y Przemyska Orkiestra Kameralna i Kwartet Smyczkowy. Koncerty tych muzyków odbywaj? si? w Zamku, zabytkowych wn?trzach ko?cio?ów a w sezonie letnim równie? na zamkowym dziedzi?cu. Od wielu lat Towarzystwo Muzyczne organizuje w listopadzie Festiwal „Przemyska Jesie? Muzyczna”. Do udzia?u w niej zapraszane s? zespo?y i soli?ci prezentuj?cy ró?ne, niekiedy bardzo oryginalne formy muzyczne. Do tradycyjnych imprez muzycznych nale?? równie? Festiwal Muzyki Akordeonowej, Salezja?skie Lato Muzyczne, Kurs Interpretacji Muzyki Wokalnej, Prezentacja Kultur Pogranicza, a tak?e si?gaj?cy swoimi korzeniami do lat 70-tych Ogólnopolski Festiwal Kapel Podwórkowych. Wspomnie? tu równie? nale?y o kapelach dzia?aj?cych w Przemy?lu, w?ród których s?aw? ogólnopolsk?, a nawet mi?dzynarodow? zyska?y Lwowska Kapela "Ta Joj" oraz Kapela Folkloru Miejskiego "Fidelis".
Temat teatralny nale?y rozpocz?? od najstarszego w kraju amatorskiego teatru "Fredreum", który nieprzerwanie dzia?a od ponad 130 lat i realizuje nowe przedstawienia. Od kilku lat w czerwcu jest równie? organizatorem Przemyskiej Wiosny Fredrowskiej, imprezy podczas której teatry z Polski, Ukrainy i S?owacji prezentuj? twórczo?? dramatyczn? Aleksandra Fredry. Spektakle w wykonaniu profesjonalnych aktorów scen polskich mo?na obejrze? równie? w Centrum Kulturalnym podczas Przemyskiej Jesieni Teatralnej.
Nie brak równie? oferty dla mi?o?ników poezji. Od 1996 r. odbywa si? tu Przemyska Wiosna Poetycka, podczas której z mieszka?cami miasta spotyka si? czo?ówka wspó?czesnych poetów polskich, dyskutuj?c jednocze?nie na temat wybranego zjawiska w literaturze polskiej lub ?wiatowej. Ciekawym przedsi?wzi?ciem jest te?, organizowany w Przemyskiej Bibliotece Publicznej, Turniej Wierszy Jednego Poety, konkurs recytatorski odbywaj?cy si? w obecno?ci autora prezentowanych utworów.
Profesjonalne ?rodowisko plastyczne skupione jest przede wszystkim wokó? Galerii Sztuki Wspó?czesnej. Instytucja ta regularnie prezentuje prace wspó?czesnych artystów z kraju i zagranicy, organizuje konfrontacje plastyczne, mi?dzynarodowy plener malarski w S?onnem oraz bardzo presti?owe przedsi?wzi?cie, prezentuj?ce wspó?czesn? plastyk? twórców Euroregionu Karpaty - Mi?dzynarodowe Triennale Malarstwa "Srebrny Czworok?t". Dzia?alno?? wystawiennicz? prowadz? równie? Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyskie Centrum Kultury i Nauki (galerie w Zamku, Klubie „Nied?wiadek” Pa?acu Lubomirskich oraz Galeria „Podziemia” w ko?ciele Franciszkanów), Centrum Kulturalne oraz mniejsze kluby i galerie dzia?aj?ce w Przemy?lu. Istnieje równie? pr??nie dzia?aj?ce ?rodowisko fotografików, wystawiaj?cych swoje prace w Przemy?lu oraz uczestnicz?cych w ogólnopolskich imprezach fotograficznych.
Dwa istniej?ce w Przemy?lu kina - "Kosmos" (ul. Grodzka 8) i "Centrum" (ul. Konarskiego 9) oprócz bie??cej prezentacji najnowszych produkcji filmowych, proponuj? widzowi repertuar ambitniejszy. Uznanie zdoby?y organizowane przez kilka lat w kinie "Kosmos" Promocje Filmu Polskiego oraz Maraton Filmowy "Z Przemy?lem w tle". W kinie tym rozpoczyna równie? swoj? dzia?alno?? Dyskusyjny Klub Filmowy „Filmiarnia”. Kilka spo?ród dzia?aj?cych w Przemy?lu zespo?ów artystycznych sta?o si? prawdziwymi wizytówkami miasta. Zaliczy? do nich nale?y Zespó? Pie?ni i Ta?ca "Przemy?l", Archidiecezjalny Chór "Magnificat", Przemyski Chór Gospel, Dzieci?cy Zespó? Taneczny "Koralik", Zespó? Wokalno - Instrumentalny "Rytm". Zespo?y te s? nagradzane na ogólnopolskich i mi?dzynarodowych festiwalach, wyst?puj? w kraju i za granic?, ciesz?c si? du?ym uznaniem i powodzeniem.
Jedn? z najbardziej przemyskich imprez kulturalno-promocyjnych skierowanych do najszerszego odbiorcy s? Dni Patrona Miasta Przemy?la ?wi?tego Wincentego "Wincentiada". Odbywaj?ce si? w ostatni weekend sierpnia Dni Patrona oddaj? cze?? ?wi?temu, którego relikwie spoczywaj? w ko?ciele Franciszkanów, s? tak?e pe?n? zabawy i rekreacji rodzinn? imprez?, a ponadto prezentuj? dorobek przemyskich rzemie?lników, ?rodowisk artystycznych i sportowych. Kilkuletni? tradycja mog? poszczyci? si? lipcowe „Manewry Szwejkowskie”, organizowane przez Towarzystwo Mi?o?ników Dobrego Wojaka Szwejka, promuj?ce miasto, Twierdz? Przemy?l oraz przywo?uj?ce posta? bardzo popularnego w tym rejonie bohatera literackiego. Do sta?ych przedsi?wzi?? ciesz?cych si? du?ym uznaniem do??czy? Wielokulturowy Festiwal „Galicja” (czerwiec) prezentuj?cy kultury narodów zwi?zanych historycznie lub wspó?cze?nie z Ziemi? Przemysk? oraz inauguruj?cy sezon na Podkarpaciu Jarmark Turystyczny (weekend 1-majowy).
Na wszystkie wymienione wy?ej imprezy zapraszamy równie? w 2005 roku. Na stronie interentowej b?dziemy na bie??co informowa? o ich terminach i miejscu. W sierpniu polecamy ponadto Dni Kultury Japo?skiej, których obecno?? w Przemy?lu wi??e si? z utworzeniem tu w 2004 roku Centrum Kultury Japo?skiej (siedziba przy ul. Grodzkiej 1).
Przedstawiony tu obraz ?ycia kulturalnego Przemy?la ma charakter ogólny i nie oddaje w pe?ni wszystkich jego przejawów. Mamy jednak nadziej?, ?e zdo?ali?my zainteresowa? odwiedzaj?cych nasz? stron? i w taki w?a?nie sposób zaprosili?my ich do naszego miasta. Bardziej szczegó?owe informacje na temat przemyskiej kultury mo?na uzyska? w Wydziale Kultury, Promocji i Wspó?pracy Urz?du Miejskiego, tel. 016/6783170, e-mail: kultura@um.przemysl.pl



6. Agroturystyka, noclegi na wsi

1. Andrzej Sa?adiak, Posada Rybotycka 3/3,  37-742 Rybotycze,  
tel. 016/ 670-70-00   e.mail: wiahor@kresy.com  www.wiahor.kresy.com  
5/14 ( w tym 2 pokoje z ?azienkami)
Wygodnie i stylowo urz?dzone pokoje go?cinne, po?o?one na skraju dziewiczych ar?amowskich lasów nad czyst? rzek? Wiar, dop?ywem Sanu.  Do dyspozycji wyposa?ona kuchnia z kominkiem. Rowery, k?pielisko, wiata i scena dla imprez plenerowych, boiska sportowe. Oferta ca?oroczna.

2. Jan Hrynda, Rybotycze 62,  37-742 Rybotycze, tel.016/ 671-94 13
1/4 Samodzielna jednostka mieszkalna - idealna dla wypoczynku rodzin z dzie?mi. Mo?liwo?? zamówienia obiadów domowych z produktów w?asnego gospodarstwa. Obiekt po?o?ony na terenie Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. Oferta ca?oroczna.

3. Stefania Zakrzacka, Makowa 29, 37-742 Rybotycze ,tel. grzeczn. 016/ 671-93-48
2/4 Go?cinna i mi?a atmosfera, wspania?a wiejska kuchnia, wypoczynek przy wspólnym ognisku, w?drówki po dziewiczych lasach zach?caj? do wypoczynku w tym gospodarstwie. Pi?kne estetyczne obej?cie. Ca?odzienne wy?ywienie z domowych produktów, na ?yczenie go?ci potrawy regionalne. Oferta ca?oroczna.

4. Stanis?aw Chrobak, Leszczawa Dolna 85, Bircza 78, 37-740 Bircza
2/3 Pi?knie, w?ród zalesionych zboczy pagórków po?o?one gospodarstwo. Mo?na tu wypocz?? czynnie, w trakcie w?drówek i zbioru runa le?nego, b?d? biernie przy ognisku. Ca?odzienne wy?ywienie, na ?yczenie potrawy regionalne. Zim? mo?liwo?? uprawiania sportów zimowych i wspólny kulig. Oferta ca?oroczna.

5. Tomasz Pa?ciak, 37-758 Bachórz 111,
Po?o?one nad rzek? San pole namiotowe. Wypoczynek w ciszy i spokoju. Do dyspozycji turystów boisko do do siatkówki na terenie pola namiotowego oraz owoce i warzywa z w?asnego gospodarstwa. Przy gospodarstwie hurtownia, w której mo?na si? zaopatrzy? w inne artyku?y spo?ywcze. Gospodarz organizuje na ?yczenie ognisko z udzia?em miejscowej kapeli ludowej. 

6. Gizela Sza?ajko, 37-758 Bachórz 251
Funkcjonalnie urz?dzone: pokój, ?azienka i pokój wypoczynkowy do dyspozycji turystów przez ca?y rok. Oddzielne wej?cie. Gospodyni udost?pnia kuchhni? do sporz?dzania posi?ków. Na ?yczenie turystów domowe posi?ki. Latem mo?na podziwia? bogactwo przyrody, ?owi? ryby, zbiera? runo le?ne, zim? mo?liwo?? organizowania kuligów. 

7. Adam Fudali, Wybrze?e 67, tel. Dubiecko 247, 37-750 Dubiecko
Wspania?y wypoczynek przez ca?y rok. Bardzo blisko rzeka San, a w niej ró?norodne gatunki ryb. Walory przyrodnicze równie? bardzo atrakcyjne. Wiejska kuchnia. Na terenie miejscowo?ci mo?liwo?? jazdy konnej. Oferta ca?oroczna. 

8. Marian Demkiewicz, Dybawka 45, 37-741 Krasiczyn, tel. 016/ 671 84 26,
2/5 Odzielny, wygodny dom przy trasie Przemy?l-Sanok, po?o?ony na skraju lasu, zach?ca do wypoczynku estetycznym obej?ciem i zieleni?. Mo?liwo?ci organizowania ognisk pod specjalnym zadaszeniem. Do dyspozycji go?ci wyposa?ona kuchnia. Na miejscu sklep, boisko sportowe. Oferta ca?oroczna. 

9. Aleksandra i Micha? Chrobakowie,  Dybawka 22, 37-741 Krasiczyn,  016/ 671 84 37
Dom otoczony zieleni?, blisko lasu na trasie Przemy?l - Sanok. Wymarzone miejsce do wypoczynku. Okolice sprzyjaj? w?drówkom pieszym, rowerowym, w?dkowaniu i zbieraniu grzybów. Do dyspozycji go?ci pokoje 2 i 3 osobowe z oddzielnym wyj?ciem. W ka?dym pokoju ?azienka, wc i telewizor. Oferta ca?oroczna 

10. Janusz Jureczko,   Wapowce 54,  37-700 Przemy?l,  tel.0603 408 782
2/5 Wczasowiczów oczekuj?cych spokojnego wypoczynku na ?onie natury z pewno?ci? zainteresuje to gospodarstwo. Blisko?? lasu i rzeki San sprawia, ?e ka?dy kto tu przyjedzie znajdzie co? dla siebie atrakcyjnego. Go?cinni gospodarze umil? czas wspólnym ogniskiem. Oferta ca?oroczna. 

11. El?bieta Motyl, Dybawka 23, 37-741 Krasiczyn, tel.016/671-84-24
 2/4, 13/2,  4/3 Gmina Krasiczyn - to gmina o pi?knej rze?bie terenu, w?ród dobrze zachowanych drzewostanów le?nych jod?owo-bukowych. Przez teren gminy wije si? malownicza rzeka San . Atrakcyjny teren dla my?liwych i w?dkarzy.



.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki w?skotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemy?l
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zg?o?/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie s?ów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyci?gi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w ?a?cucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Og?oszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | O?rodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | P?ywalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | W?dkarstwo | Wyci?gi narciarskie | Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2021 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.008 secs