G?ówna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ci??a i Poród Dieta i Odchudzanie Wypo?yczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualno?ci BANERY REKLAMA Prywatno?? Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
O?rodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
P?ywalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
W?dkarstwo
Wyci?gi narciarskie
Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie sp?dzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mie?cie
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: Gmina Lutowiska

Gmina Lutowiska jest gmin? wiejsk?, le??c? w najbardziej wysuni?tej na wschód cz??ci województwa podkarpackiego. Obszar gminy (charakteryzuj?cy si? równie? najni?szym w Polsce wska?nikiem zaludnienia) obejmuje te partie Bieszczadów, które s? najbardziej atrakcyjne pod wzgl?dem przyrodniczym i turystycznym. Oko?o 50% jej granic to granice pa?stwa z Ukrain? i S?owacj?. Jest to jedna z najwi?kszych obszarowo gmin w Polsce (476km2) , przy jednocze?nie najni?szej g?sto?ci zaludnienia (4,5 osoby na km2). W celu ochrony krajobrazu oraz unikalnych gatunków fauny i flory utworzono tu Bieszczadzki Park Narodowy, który jest cz??ci? Mi?dzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie". Na terenie gminy istnieje te? Park Krajobrazowy Doliny Sanu. Specyficzne po?o?enie terenów gminy i ich wielka atrakcyjno?? turystyczna sprawi?y, ?e w ostatnich latach nast?pi? dynamiczny rozwój gospodarstw agroturystycznycb. Go?cinni gospodarze zapraszaj? wszystkich, nawet najbardziej wymagaj?cych turystów. Oprócz wspania?ego powietrza, zdrowej ?ywno?ci i pi?knych krajobrazów, oferuj? te? wiele dodatkowych atrakcji. Na terenie parków wyst?puje oko?o 700 gatunków ro?lin, z których najbardziej interesuj?c? grup? s? gatunki wschodniokarpackie. Wyst?puj? tu wszystkie pietra ro?linno?ci bieszczadzkiej oraz wszyscy przedstawiciele puszcza?skiej fauny, tworz?c do?? liczne populacje. Spotykamy tu du?e ssaki: jele? szlachetny, ?o?, ?ubr, dzik, nied?wied? brunatny, wilk, ry?, borsuk, wydra oraz du?e drapie?ne ptaki: orze? przedni, orlik grubodziobaty, orlik krzykliwy, puchacz, puszczyk uralski itp. Licznie reprezentowana jest te? fauna ma?ych ssaków. W zakolach Sanu po?o?onych jest pi?? rezerwatów przyrody. Na terenie gminy znajduje si? 27 unikalnych pomników przyrody.
Doskona?y lokalny mikroklimat stwarza warunki ku temu, by gmina Lutowiska stawa?a si? z roku na rok coraz bardziej atrakcyjnym miejscem dla szeroko poj?tej turystyki oraz wypoczynku.
O atrakcyjno?ci turystycznej tych terenów ?wiadczy równie? ciekawe wydarzenie, do jakiego dosz?o w 2000 r. Grupa obywateli Ukrainy - by?ych mieszka?ców Lutowisk, przesiedlona do ZSRR w latach pi??dziesi?tych, wskaza?a na dawnym wzgórzu cerkiewnym w Lutowiskach miejsce ukrycia dzwonów z tutejszej cerkwi. Wykopano dwa dobrze zachowane dzwony, jeden o wadze 500 kg, drugi -100 kg.

  1. Po?o?enie
  2. Historia gminy
  3. Atrakcje turystyczne
  4. Turystyka rowerowa i piesza
1. Po?o?enie

Gmina Lutowiska jest najbardziej wysuni?ta na po?udniowy wschód cz??ci? kraju. Jest jedn? z najwi?kszych gmin, gdy? zajmuje powierzchni? 476 km2 a jednocze?nie ma najni?szy wska?nik zaludnienia. Obszar gminy odejmuje partie Bieszczad najbardziej atrakcyjne pod wzgl?dem przyrodniczym i turystycznym. Znajduj? si? tu wszystkie formy ochrony: Bieszczadzki Park Narodowy, Park Krajobrazowy Doliny Sanu , strefa chronionego Krajobrazu z licznymi rezerwatami i pomnikami przyrody. Jest to równie? cz??? Mi?dzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie".
Doskona?y mikroklimat lokalny stwarza dogodne warunki wypoczynku oraz umo?liwia uprawianie ró?nych form turystyki.



2. Historia Gminy Lutowiska

Nazwa Lutowisk wywodzi si? od ruskiego stówa „litowyszcze", oznaczaj?cego miejsce letnich wypasów. Wie? za?o?ono w XVI w. na prawie wo?oskim, w dobrach nale??cych ówcze?nie do Stndnickich. Pierwsza wzmianka o tej miejscowo?ci pochodzi z 1580 r. Wie? po?o?ona by?a na skrzy?owaniu ucz?szczanych szlaków handlowych: z Sanoka ku Prze??czy Tucholskiej i Siedmiogrodowi oraz z Przemy?la przez prze??cz Beskid lub U?ock? ku U?horodowi. Na wschód prowadzi? te? lokalny szlak przezTurk? do Drohobycza. Taka lokalizacja zach?ca?a do za?o?enia miasta. Na pocz?tku XVIII w. dzi?ki staraniom Ludwika Urba?skiego, Lutowiska otrzyma?y prawa miejskie. W 1742 r. miasto otrzyma?o od króla Augusta III prawo odbywania dziesi?ciu jarmarków rocznie (dla porównania - Sanok i Lesko mia?y tylko po dwa jarmarki). W XIX w. lutowiskie jarmarki by?y s?ynne w ca?ej ?rodkowej Europie. Handlowano g?ównie wo?ami wypasanymi na po?oninach. By?o to siwe, d?ugorogie byd?o, tzw. w?gierskie, ch?tnie kupowane nawet przez kupców z zachodniej Europy. W czasie jarmarku ca?e Lutowiska zat?oczone by?y byd?em, jednorazowo trafia?o tu kilka tysi?cy sztuk. Centrum ówczesnych Lutowisk stanowi?y dwa s?siaduj?ce ze sob? rynki, wokó? których skupia?y si? drewniane domy, nale??ce przewa?nie do ?ydów, którzy stanowili wi?kszo?? mieszka?ców miasteczka. Lutowiska utraci?y prawa miejskie w 1919 r., mimo to a? do II wojny ?wiatowej stanowi?y jednak znacz?ce centrum handlowe i administracyjne regionu. W czasie spisu ludno?ci w 1921 r. stwierdzono istnienie 261 domów zamieszkanych przez 2125 osób. W1939 r. osada liczy?a ju? ok. 3500 mieszka?ców. W czerwcu 1942 r. gestapowcy przybyli z Ustrzyk Dolnych rozstrzelali ok. 650 miejscowych ?ydów. Spalili te? synagog? i domy ?ydowskie, czyli praktycznie ca?? drewnian? zabudow? Lutowisk. W latach 1945-51 Lutowiska by?y w granicach ZSRR i w tym okresie nosi?y nazw? Szewczenko. Pierwotn? nazw? Lutowiska przywrócona dopiero w 1957 roku. Pod koniec 1951 r. podczas tzw. równania granicy Szewczenko wróci?o do Polski. Ludno?? dotychczas tu zamieszkaj?c? wysiedlono a na jej miejsce przesiedlono mieszka?ców z Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. W 1951 roku Lutowiska sta?y si? siedzib? gminy.
Osadnictwo ludno?ci na terenie obecnej gminy rozpocz??o si? ju? w XV wieku, wi?kszo?? wsi powsta?a w XVI wieku. Najazdy obcych wojsk, g?ód i epidemie w XVII wieku spowodowa?y cz??ciowe wyludnienie terenu. Natomiast wiek XVIII by? okresem ponownego zasiedlania opuszczonych wsi, o?ywienia gospodarczego oraz kszta?towania si? trwa?ej struktury narodowej i religijnej ludno?ci, sk?adaj?cej si? z polskiej szlachty, grekokatolickich Rusinów oraz ?ydów. Od roku 1939 rzeka San sta?a si? granic? dziel?c? tereny obecnej gminy na obszary okupowane przez wojska niemieckie i sowieckie. W lewobrze?nej cz??ci Niemcy rozpocz?li represje wobec ludno?ci ?ydowskiej zako?czone ca?kowit? jej eksterminacj?. Po koncentracji w tym rejonie si? UPA w 1941 roku nasili? si? terror wobec ludno?ci polskiej, którego nie przerwa?o wkroczenie we wrze?niu 1944 roku wojsk sowieckich, w walkach zniszczeniu uleg?y liczne wsie. Biegn?ca Sanem nowa granica pomi?dzy Polsk? a ZSRR ponownie podzieli?a teren obecnej gminy. W strefie radzieckiej rozpocz??a si? przymusowa kolektywizacja wsi i wprowadzanie prawos?awia, oporni wysiedlani byli na Syberi? a miejscowo?? Lutowiska przemianowano na „Szewczenkowo”. Po stronie polskiej górskie tereny a? do Cisnej kontrolowane by?y przez oddzia?y UPA. Ju? w 1944 roku w ramach „repatriacji” rozpocz??y si? wysiedlenia ludno?ci ukrai?skiej do ZSRR (od 1946 r. przymusowe). W ramach akcji „Wis?a” w 1947 roku nast?pi?a kolejna faza wysiedle?, która doprowadzi?a do ca?kowitego wyludnienia terenu. Ca?a zabudowa zosta?a zniszczona, rozleg?e tereny dawnych wsi ponownie obj??a we w?adanie przyroda. Po tzw. „ wyrównywaniu granic” w 1951 roku Lutowiska powróci?y do Polski a na teren gminy przybyli wysiedleni mieszka?cy Sokalszczyzny i Hrubieszowszczyzny. Rozpocz??o si? ponowne zasiedlanie Bieszczadów- pomimo to z 28 istniej?cych przed wojn? na terenie obecnej gminy Lutowiska wsi- 22 jest obecnie zamieszka?ych.



3. Atrakcje turystyczne

Walory turystyczne Gminy podnosz? wyst?puj?ce tu zabytki:
• ko?ció? murowany w stylu neogotyckim wybudowany w latach 1911-1914 mieszcz?cy si? w Lutowiskach
• cerkwie w miejscowo?ciach Smolnik, Chmiel, Dwernik,
• ruiny cerkwi w miejscowo?ciach: Krywe, Berehy Górne, Hulskie,
• zabytkowe cmentarze w miejscowo?ciach: Lutowiska, Smolnik, Cary?skie, Hulskie, D?winiacz Górny, Beniowa, Bukowiec, Sianki, Wo?osate,
• kirkut ?ydowski w Lutowiskach.

Kirkut w Lutowiskach
Za?o?ony w II pó?. XVIII w. jest drugim co do wielko?ci po Lesku cmentarzem w tej okolicy.
Cho? m?odszy od leskiego, jest niemniej interesuj?cy. Zachowa?o si? na nim ponad 1000 nagrobków, z których najstarszy nosi dat? 5 X 1796 r., a najm?odszy 29 II 1940 r. Materia?em wi?kszo?ci macew jest miejscowy piaskowiec fliszowy. Jest on do?? nietrwa?y. Wiele p?yt uleg?o ju? cz??ciowemu lub ca?kowitemu zniszczeniu, stan innych nie jest najlepszy. Pochowanie zmar?ego jest obowi?zkiem wynikaj?cym z biblijnych przykaza?. Zwyczaj stawiania nagrobka, oznaczaj?cego miejsce pochówku motywowany jest tradycj?. U ?ydów polskich typowy nagrobek to stela - macewa. Zazwyczaj stawia si? j? w pierwsz? rocznic? zgonu i towarzyszy temu skromna uroczysto??. Nagrobki, cz?sto bardzo ozdobne, s? oryginalnymi wytworami ?ydowskiej sztuki ludowej. P?askorze?by na macewach przedstawiaj? najcz??ciej:
- jelenie i lwy (na nagrobkach m?skich),
- go??bie (na nagrobkach kobiecych),
- ?wieczniki (na nagrobkach kobiecych, zwi?zane s? z odmawianym przez pani? domu
b?ogos?awie?stwem nad ?wiecami na rozpocz?cie szabatu)
- korony (na nagrobkach m?skich, wyra?aj? ogóln? pochwa?? - „korona dobrego imienia")
- dzbanki (na nagrobkach m?skich potomków pokolenia Lewiego, czyli lewitów, którzy obmywaj? r?ce kap?anom przed b?ogos?awie?stwem podczas nabo?e?stw)
- d?onie w ge?cie b?ogos?awie?stwa (na nagrobkach m?skich potomków Aarona, czyli
kap?anów).
Jest te? obfito?? wszelkiego rodzaju ornamentów ro?linnych. J?zykiem wszystkich epitafiów lutowiskiego cmentarza jest hebrajski -j?zyk ?wi?ty. Teksty zawieraj? personalia zmar?ych, daty ?mierci i pochwa?y, cz?sto obszerne. Niemal ka?dy tekst rozpoczyna si? skrótem n"p - 'tu pogrzebany/pogrzebana', a ko?czy si? skrótem h"bj nt - "niech b?dzie dusza jego/jej zawi?zana w woreczku ?ywych". Kirkut jest jedyn? pami?tk? po licznej spo?eczno?ci ?ydowskiej zamieszkuj?cej Lutowiska od ko?ca XVIII w. do zag?ady w czerwcu 1942 r. Niemcy zniszczyli wówczas prawie ca?? drewnian? zabudow? miasteczka i spalili synagog?.



4. Szlaki rowerowa i piesza

Jedna z wi?kszych atrakcji turystycznych gminy Lutowiska to bardzo ciekawy szlak rowerowy o d?ugo?ci 106 km. W po??czeniu z 8 s?siednimi gminami szlaki rowerowe tworz? sie? „GRENWAYS BIESZCZADY". Trasa rowerowa przeznaczona jest dla osób, chc?cych aktywnie wypocz?? na rowerze górskim czy trekkingowym podczas urlopu lub wypoczynku sobotnio-niedzielnego. W czasie przeja?d?ki, oprócz zwiedzania ciekawych terenów i podziwiania krajobrazu, obejrze? te? mo?na wiele zabytków.
Na terenie gminy Lutowiska istnieje szereg pieszych szlaków turystycznych. Na uwag? zas?uguje mi?dzynarodowy szlak turystyczny oznaczony kolorem czerwonym, prowadz?cy po najpi?kniejszych zak?tkach gminy. Wszystkie szlaki s? szczegó?owo opisane w ró?nego rodzaju przewodnikach bieszczadzkich i informatorach. Dodatkowych informacji mo?na uzyska? w O?rodku Informacyjno-Edukacyjnym BPN w Lutowiskach, tel. (0-13) 461-01-66. Inn? form? rekreacji i aktywnego wypoczynku s? istniej?ce na terenie gminy ?cie?ki historyczno-dydaktyczno-przyrodnicze.
Wa?ne numery telefonów:
• Komisariat Policji w Lutowiskach, tel. (013) 461-00-07
• GOPR - stacja rejonowa w Ustrzykach Górnych, tel. (013) 461-06-06
• GOPR - centrala Grupy w Sanoku, tel. (013) 463-22-04
• GOPR - Posterunek na Po?oninie Wetli?skiej, tel. 0-608 483 017
• O?rodek Zdrowia w Lutowiskach, tel. (013) 461-00-22
Wa?ne informacje dla turystów
Ca?y obszar gminy znajduje si? w strefie nadgranicznej - wybieraj?c si? w góry, nale?y zabra? z sob? dokumenty to?samo?ci, w zwi?zku z mo?liwo?ci? kontroli przez funkcjonariuszy Stra?y Granicznej. Dotyczy to równie? kierowców poruszaj?cych si? po terenie Bieszczadów, zw?aszcza na terenach gmin Czarna i Lutowiska. Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe apeluje: bezwzgl?dnie konieczne jest informowanie w miejscach pobytu o planowanych trasach w?drówek i przewidywanej porze powrotu.
GOPR stanowi jeden z segmentów centrum powiadamiania ratownicznego, którego numer alarmowy w ca?ej Europie jest jednakowy (112). Telefonuj?c pod nr centrali GOPR w Sanoku lub Ustrzykach Górnych, mo?na nie tylko zg?osi? zagini?cie b?d? wzywa? pomocy, lecz równie? zasi?gn?? informacji o stanie pogody na planowanej trasie, mo?liwych zagro?eniach itp. Dla posiadaczy telefonów komórkowych mo?na poda? nr posterunku GOPR, znajduj?cego si? na Po?oninie Wetli?skiej: 0-608 483 017.



.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki w?skotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemy?l
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zg?o?/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie s?ów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyci?gi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w ?a?cucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Og?oszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | O?rodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | P?ywalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | W?dkarstwo | Wyci?gi narciarskie | Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2021 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.006 secs