G?ówna Konie Bilety Lotnicze Ryanair Wizzair Wycieczki Alpy Bilety Rzeszów Mapa Podkarpacia Tanie Loty
Kamera Rzeszów Bilety Autokarowe Zdrowie i Uroda Ci??a i Poród Dieta i Odchudzanie Wypo?yczalnia Pizza Rzeszów
DODAJ OFERTE Aktualno?ci BANERY REKLAMA Prywatno?? Kontakt Foto Wycieczki Rzeszów MTB Rzeszów
Agroturystyka
Apartamenty
Biura turystyczne
Domki letniskowe i wypoczynkowe
Hotele i Motele
O?rodki wczasowe i wypoczynkowe
Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery
Pola namiotowe
Przewodnicy i Piloci
P?ywalnie i Baseny
Restauracje i Gastronomia
Sanatoria
Schroniska
Sklepy sportowe i turystyczne
Stadniny koni
W?dkarstwo
Wyci?gi narciarskie
Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne
Dodaj ofertę
Gdzie sp?dzisz Wakacje 2011?
Bieszczady
Beskid Niski
Pogórze
W mie?cie
U rodziny
Ze znajomymi
Wyniki :: Więcej

.: Powiat Strzy?owski

Obszar powiatu strzy?owskiego charakteryzuje si? znacz?cymi walorami turystycznymi. Wp?ywa na to malownicze po?o?enie praktycznie ca?ego obszaru powiatu z podgórskim ukszta?towaniem terenu, du?ymi kompleksami le?nymi, w których wyst?puje wiele interesuj?cych gatunków ro?lin i zwierz?t, w tym zwierz?t ?ownych. Znaczna cz??? obszaru powiatu poddana jest ró?nym formom ochrony przyrody ze wzgl?du na unikatowe walory przyrodnicze. Na terenie powiatu znajduje si? m.in. Czarnorzecko-Strzy?owski Park Krajobrazowy, Strzy?owsko-S?dziszowski Obszar Chronionego Krajobrazu, Hy?nia?sko-Gwo?nicki Obszar Chronionego Krajobrazu, rezerwaty przyrody "Góra Che?m" w St?pinie i Jaszczurowej, "Herby" w Jazowej i Kobylu "Wielki Las" w gminie Czudec a tak?e wg stanu na dzie? 31.12.1999 r. 39 pomników przyrody. Walory turystyczne powiatu podnosz? tak?e liczne, unikatowe zabytki kultury materialnej, w?ród których wymieni? mo?na zabytkowe ko?cio?y i cerkwie, zabytki budownictwa drewnianego, liczne stanowiska archeologiczne, zespo?y fortyfikacji z okresu II wojny ?wiatowej (Strzy?ów i St?pina), unikatowe uk?ady urbanistyczne (Czudec, Strzy?ów, Niebylec), zespo?y dworskie oraz przydro?ne kapliczki i krzy?e. Warto?ci przyrodnicze i kulturowe powiatu podziwia? mo?na m.in. poprzez umiejscowione na jego terenie szlaki turystyczne: szlak niebieski ci?gn?cy si? od góry Bardo (534 m n.p.m.) i Che?m (532 m n.p.m.) poprzez St?pin?, Cieszyn?, Jazow? (pasmo Herby 469 m n.p.m.) nast?pnie Oparówk? i poza terenem powiatu: Pietrusz? Wol?, Rzepnik do pasma Prz?dek, szlak zielony ci?gn?cy si? od Strzy?owa poprzez Godow?, Bonarówk? i W?glówk? do gminy Korczyna, szlak czarny z Czudca poprzez Babic?, Po?omi?, Gwo?dziank?, Godow? do Bonarówki. Na obszarze powiatu zlokalizowane s? ?ród?a wód naturalnych, które s? wykorzystywane do produkcji wód mineralnych (Lutcza, St?pina, Strzy?ów), projektowane s? te? dzia?ania w celu wykorzystania odkrytego w latach osiemdziesi?tych obfitego ?ród?a wód geotermalnych o wysokiej temperaturze w gminie Wi?niowa.
W zwi?zku z atrakcyjno?ci? turystyczn? terenu powiatu a tak?e po?o?eniem w pobli?u stolicy województwa Rzeszowa, jak równie? istotnych w skali wojewódzkiej o?rodków miejskich takich jak Krosno, Jas?o, D?bica i in. jest on naturalnym terenem rekreacyjnym, w tym predysponowanym do zaspokajania potrzeb wypoczynku sobotnio- niedzielnego mieszka?ców tych o?rodków . Rozwój bazy turystycznej i rekreacyjnej sta? si? wi?c powinien funkcj? wiod?c? w projektowaniu rozwoju powiatu.

Dzi?kujemy Starostwu Powiatowemu w Strzy?owie za przekazanie materia?ów i informacji.
Zapraszamy na oficjaln? stron? Powiatu www.Strzyzow.com.pl

  1. Historia
  2. Atrakcje Przyrodnicze
  3. Zabytki Kultury i Architektury
  4. Muzea i Skanseny
  5. Obiekty Sportowo Rekreacyjne
  6. Noclegi, Agroturystyka, Hotele, Gastronomia
  7. Gminy Powiatu Strzy?owskiego - Historia i Zabytki
1. Z dziejów Powiatu Strzy?owskiego
Terytorium Powiatu Strzy?owskiego le?a?o do XV w. na po?udniowo - wschodnich rubie?ach Polski, granicz?c z Rusi?. Zaj?cie Rusi Halickiej przez Kazimierza Wielkiego spowodowa?o odsuni?cie granicy daleko na wschód. Obszar ten z niezbyt bezpiecznego terenu przygranicznego sta? si? terytorium le??cym wewn?trz kraju, na szlaku ekspansji osadniczej, kieruj?cej si? na wschód. Okolice Strzy?owa nale?a?y od XII w. do ksi?stwa (pó?niej do województwa) sandomierskiego, w jego za? granicach do kasztelanii wi?lickiej a pó?niej powiatu pilzne?skiego. Na obszarze dzisiejszego Powiatu Strzy?owskiego obok osad wiejskich powstawa?y o?rodki ?ycia miejskiego, takie jak: Czudec, Frysztak, Niebylec oraz Strzy?ów. Najstarszy dokument ?ród?owy o Strzy?owie pochodzi z 1279 roku. Nieznana jest dok?adna data lokacji Strzy?owa. Prawa miejskie uzyska? pod koniec XIV wieku. Czudec po raz pierwszy wyst?puje w dokumencie w 1282 roku. Miastem za? sta? si? w 1427 roku. Najstarszy dokument, w którym wyst?puje Frysztak ju? jako miasto, pochodzi z 1366 roku. Niebylec uzyska? prawa miejskie w 1509 roku. Prawdopodobnie sama osada powsta?a znacznie wcze?niej.
W XV i XVI wieku nast?pi? rozwój Strzy?owa i okolic. W okresie tym rozwin??o si? rzemios?o, zw?aszcza tkactwo. Istnia?y tu silne cechy sukienników i foluszników. W trakcie swej historii ziemia strzy?owska prze?ywa?a dramatyczne chwile. Najwi?ksze zniszczenia dokona?y si? w czasie XVII - wiecznych wojen. W 1657 r. wojska siedmiogrodzkie zniszczy?y Strzy?ów. XVIII wiek przyniós? upadek Strzy?owa i okolicznych miasteczek. Po I rozbiorze Polski w 1772 roku ziemia strzy?owska znalaz?a si? w granicach Austrii. W 1782 r. wesz?a ona w sk?ad cyrku?u dukielskiego, a nast?pnie od roku 1790 -jasielskiego. Po reformie administracyjnej z 1853 r. Strzy?ów, Czudec i Niebylec wesz?y w sk?ad powiatu rzeszowskiego, natomiast Frysztak i Wi?niowa - do powiatu jasielskiego. D?ugotrwa?e starania spo?eczno?ci strzy?owskiej, a tak?e zbudowanie linii kolejowej Rzeszów - Jas?o przyczyni?y si? do utworzenia Powiatu w Strzy?owie. Mia?o to miejsce w 1896 r. Organem Powiatu by?o Cesarsko-Królewskie Starostwo w Strzy?owie. Siedziba Starostwa mie?ci?a si? w budynku zajmowanym obecnie przez policj?. Starostwo by?o najni?sz? rz?dow? w?adz? dla wszystkich spraw administracyjnych nie powierzonych wyra?nie innym w?adzom lub organom. Do jego obowi?zków nale?a?o bezpo?rednie staranie o wykonywanie ustaw, o ile do tego nie by?y powo?ane inne organy, o utrzymanie bezpiecze?stwa publicznego i spokoju i o popieranie ogólnego dobra. Starostami w okresie galicyjskim byli m. in. Miko?aj Poki?ski (1903), Zygmunt Zaleski (1909), Karol Marya?ski (1914), hr Skarbek, hr Rusocki, Ludwik Lipi?ski oraz Mellin. Powiat Strzy?owski obejmowa? okr?gi s?dowe: Strzy?ów (dotychczas nale??cy do powiatu rzeszowskiego) i Frysztak (nale??cy wcze?niej do powiatu jasielskiego). W powiecie istnia?o 65 gmin jednostkowych (64 wiejskie i l miejska). W sk?ad Powiatu Strzy?owskiego wchodzi?y nast?puj?ce gminy jednostkowe: Baryczka, Blizianka, Bonarówka, Brze?anka, Czudec, Dobrzechów, Gbiska, Glinik Charzewski, Godowa, Grodzisko, Gwo?dzianka, Gwo?nica Dolna, Gwo?nica Górna, Jawornik Niebylecki, Konieczkowa, Lutcza, ??townia, Ma?ówka, Niebylec, Nowa Wie? Czudecka, Po?omyja, Przedmie?cie Czudeckie, Pstr?gowa, Strzy?ów, Tropie, Wysoka, Wy?ne, Zaborów, ?arnowa, ?yznów, Cieszyna, Frysztak, Glinik Dolny, Glinik Górny, Glinik ?redni, Gogo?ów, Huta Gogo?owska, Jaszczurowa, Jazowa, Kalembina, Kobyle, Ko?uchów, Koz?ówek, Luba, ??ki, Markuszowa, Niewodna, Oparówka, Pietrusza Wola, Przybówka, Pstr?gówka, Pu?anki, Ró?anka, St?pina, Szufnarowa Tu?kowice, Twierdza, Widacz, Wi?niowa, Zawadka.
Wi?kszo?? ludno?ci powiatu stanowili Polacy, szczególnie na wsi. Jedynie w Bliziance, Gwo?dziance oraz Bonarówce i Oparówce mieszka?a cz??ciowo ludno?? pochodzenia ?emkowskiego. W miasteczkach, a zw?aszcza we Frysztaku, du?y odsetek mieszka?ców stanowili ?ydzi, których w 1934 r. by?o 1146 na 1483 mieszka?ców. W powiecie mieszka?o w 1910 r. 58 549 osób. Samo miasto Strzy?ów liczy?o w 1912 r. 2 237 mieszka?ców. Powiat Strzy?owski mia? charakter rolniczy. Wie? strzy?owska by?a przeludniona, rolnictwo bardzo rozdrobnione. Przemys? by? s?abo rozwini?ty. W 1910 r. w powiecie by?o tylko 19 zak?adów zatrudniaj?cych 268 robotników. Najwi?kszym zak?adem by?a cegielnia w Dobrzechowie za?o?ona w 1870 r. przez Romana Micha?owskiego. Dobrze rozwini?ty by? natomiast handel, znajduj?cy si? w wi?kszo?ci w r?kach ?ydów oraz rzemios?o. ?ycie kulturalne Strzy?owa skupia?o si? wokó? powsta?ego w 1912 r. Gimnazjum. Po odzyskaniu niepodleg?o?ci Powiat Strzy?owski znalaz? si? w granicach województwa lwowskiego. W odrodzonej Polsce ulega?a stopniowym zmianom organizacja Starostw. Od 1919 r. oddzielono od administracji politycznej administracj? skarbow?, a od 1920 r. administracj? szkoln?. W 1924 r. Starostwa przej??y sprawy odbudowy po zlikwidowanych urz?dach odbudowy. Od 1928 r. do zakresu dzia?ania Starostwa nale?a?y wszystkie sprawy administracji pa?stwowej na obszarze powiatu z wyj?tkiem zastrze?onych do w?a?ciwo?ci w?adz naczelnych, wojewody i innych w?adz pa?stwowych. Obok Starostwa jako urz?du administracji pa?stwowej istnia? samorz?d powiatowy. Jego organem uchwa?odawczym i kontroluj?cym by?a Rada Powiatowa, a wykonawczym i zarz?dzaj?cym - Wydzia? Powiatowy. W obu tych organach przewodniczy? starosta. W 1931 r. powierzchnia Powiatu Strzy?owskiego wynosi?a 478,71 km2, powierzchnia u?ytków rolnych 325,83 km2. Liczba mieszka?ców wynosi?a 56.400 osób. Przyrost naturalny stanowi? tu niewielk? liczb?, zmniejszany by? równie? przez znaczn? migracj? zarobkow? tutejszej ludno?ci, sta?? i sezonow?. Samo miasto Strzy?ów liczy?o wówczas 3.060 mieszka?ców, Niebylec - 638, Czudec -973, Frysztak-?.479.
Powiat Strzy?owski zosta? zlikwidowany z dniem l kwietnia 1932 r. Zosta? on rozdzielony pomi?dzy dwa powiaty: rzeszowski i kro?nie?ski.
W 1935 r. utworzono gminy zbiorowe. Na terenie by?ego Powiatu Strzy?owskiego powsta?y one w Strzy?owie, Czudcu, Niebylcu, Frysztaku i Wi?niowej. Od wrze?nia 1939 r. do sierpnia 1944 r. Strzy?ów by? pod okupacj? niemieck?. Nale?a? do Generalnej Guberni, do dystryktu krakowskiego. Wielu strzy?owian zgin??o w czasie wojny w masowych egzekucjach, byli wywo?eni na roboty, osadzani w obozach koncentracyjnych. W 1942 r. Niemcy wywie?li wszystkich ?ydów do obozu w Be??cu. W rejonie Strzy?owa dzia?a?y oddzia?y partyzanckie AK i BCh. Uczestniczy?y one w wyzwoleniu Strzy?owa w czasie akcji "Burza". W 1944 r. Strzy?ów i okolice wesz?y w sk?ad nowoutworzonego województwa rzeszowskiego. Ponowne utworzenie Powiatu Strzy?owskiego mia?o miejsce w 1954 r. Organem uchwa?odawczym i kontrolnym Powiatu by?a Powiatowa Rada Narodowa w Strzy?owie, za? zarz?dzaj?cym i wykonawczym Prezydium PRN w Strzy?owie. Mia?y one swoj? siedzib? w budynku nale??cym dzi? do szpitala.
W wyniku reformy administracyjnej w 1975 r. zlikwidowane zosta?y powiaty. Tym samym uleg? likwidacji Urz?d Powiatowy w Strzy?owie. Terytorium powiatu wesz?o w sk?ad okrojonego województwa rzeszowskiego. Po II wojnie ?wiatowej nast?pi? rozwój Strzy?owa i okolic. Przyczyni?o si? do tego znacznie ponowne utworzenie powiatu w 1954 r. W Strzy?owie powsta?o kilka du?ych zak?adów przemys?owych: Fabryka Mebli, Fabryka Maszyn, WSS "Polsport", CSI "Roksana". W powiecie powsta?o wiele nowych szkó?, bibliotek, domów kultury, o?rodków zdrowia oraz szpital. Po przywróceniu w 1990 r. samorz?du na szczeblu gminy polepszy?a si? infrastruktura Strzy?owa i okolicznych gmin. Wi?kszo?? miejscowo?ci zosta?a skanalizowana i zgazyfikowana. Poprawi? si? znacznie wygl?d miasta i wsi. Powsta?o tak?e wiele ma?ych prywatnych firm przemys?owych, handlowych i us?ugowych. Od l stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej przywrócony zosta? w historycznych granicach Powiat Strzy?owski, który wszed? w sk?ad województwa podkarpackiego. Centralnym urz?dem samorz?du powiatowego w Strzy?owie, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Rady Powiatu i Zarz?du Powiatu zosta?o Starostwo Powiatowe w Strzy?owie. Powstanie samorz?du powiatowego w Strzy?owie stwarza nadziej? na dalszy rozwój Strzy?owa i ca?ego terenu powiatu.
mgr Zbigniew Irzyk, Archiwum Pa?stwowe w Rzeszowie


2. Atrakcje Przyrodnicze
CZARNORZECKO - STRZY?OWSKI PARK KRAJOBRAZOWY utworzony w 1993 r. na mocy rozporz?dze? wojewodów rzeszowskiego, tarnowskiego i kro?nie?skiego obejmuje ??cznie 25 781 ha, z czego na powiat strzy?owski przypada 12220 ha (24,28% powierzchni ogólnej powiatu). Park chroni i udost?pnia dla turystyki, wypoczynku i nauki unikaln? przyrod?, obejmuje tereny le??ce na pograniczu Pogórza Strzy?owskiego i Dynowskiego. Najwy?sze partie Pogórzy wchodz?ce w sk?ad parku porastaj? lasy bukowo - jod?owe, nale??ce do regla dolnego - pi?tra charakterystycznego dla pasm beskidzkich. Charakterystyczn? ozdob? g?ównego pasma Pogórza jest ci?g piaskowcowych wychodni skalnych, przedziwnie uformowanych przez erozj? osta?ców z zamierzch?ej przesz?o?ci geologicznej. Na terenie Parku wyst?puje 42 gatunki ro?lin obj?te ochron? gatunkow?, w tym 29 gatunków obj?tych ochrona ca?kowit? i 13 ochron? cz??ciow?. Celem utworzenia parku jest aktywna ochrona najcenniejszych i charakterystycznych dla regionu walorów ?rodowiska przyrodniczego, nieprzeci?tnych walorów estetycznych krajobrazu oraz walorów historyczno - kulturowych. Park posiada wiele cennych zabytków: ko?cio?ów i cerkwi, zespo?ów dworskich, miejsc pami?ci narodowej. Jest tradycyjnym terenem w?drówek pieszych, rowerowych i autokarowych. Najciekawsze jego fragmenty udost?pniaj? szlaki turystyczne; niebieski, zielony, czarny i ?ó?ty, ?cie?ki przyrodnicze: ,,Przy Zamku Kamieniec" i ,,Czarnorzeki - Dzia?" oraz trasy rowerowe: ,,Wokó? Kamie?ca i Prz?dek" i ,,?ladami Zamiesza?ców". Z punktów widokowych mo?na podziwia? panoramy Pogórza Dynowskiego, Strzy?owskiego, Do?ów Jasielsko - Sanockich, Beskidu Niskiego a przy dobrej widoczno?ci równie? Bieszczady i Tatry.

REZERWAT PRZYRODY "GÓRA CHE?M" - Usytuowany jest na Pogórzu Strzy?owskim, pomi?dzy potokiem St?pinka - dop?ywem Wis?oka a gór? Klonow?. Le?y na terenie gminy Frysztak i Wi?niowa, w Nadle?nictwie Strzy?ów, Le?nictwo Cieszyna, w Czarnorzecko - Strzy?owskim Parku Krajobrazowym. Powierzchnia 155,40 ha obejmuje przede wszystkim: las bukowo - jod?owy, zbiorowisko gr?dów oraz ??gów podgórskich. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze wzgl?dów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych lasów bukowych porastaj?cych gór? Che?m (528 m n.p.m.) oraz wspania?ych terenów ?ródliskowych (w tym wód mineralnych). W rezerwacie wyst?puj? m. in. ro?liny chronione: wawrzynek wilcze?yko, skrzyp olbrzymi, kruszczyk siny, listera jajowata, gnie?nik le?ny. Dogodne warunki ?ycia znalaz?o tu wiele gatunków zwierz?t, m. in.: sarny, dziki, borsuki, jastrz?bie, krogulce, sowy uszate, grubodzioby. Ciekawostk? rezerwatu jest wyrobisko po nieistniej?cym kamienio?omie ods?aniaj?ce interesuj?ce stadium budowy geologicznej tego terenu.

REZERWAT PRZYRODY "WIELKI LAS" - teren ten nale?y geograficznie do Pogórza Strzy?owkiego i po?o?ony jest na wysoko?ci 350 - 400 m n.p.m. Rezerwat obejmuje 70,75 ha powierzchni, któr? w ca?o?ci stanowi las zarz?dzany przez Nadle?nictwo Strzy?ów. Chroni on jeden z najpi?kniejszych drzewostanów bukowych tutejszego Pogórza. Nasiona z tego drzewostanu, których cz??? przechowuje si? w Le?nym Banku Genów w Kostrzycy, przeznaczone s? do produkcji sadzonek na szczególnie pi?kne uprawy le?ne, aby wyhodowa? dla nast?pnych pokole? równie pi?kne lasy. Do najcenniejszych ro?lin wyst?puj?cych w rezerwacie nale??: bu?awnik mieczolistny, gnie?nik le?ny, k?okoczka po?udniowa, obrazek alpejski charakteryzuj?cy si? pu?apkow? budow? kwiatostanu przystosowanego do przetrzymywania zwabionych do wn?trza owadów. G?ówn? atrakcj? "Wielkiego Lasu" jest le?na ?cie?ka przyrodniczo - dydaktyczna, która przebiega w ca?o?ci przez rezerwat.

?CIE?KA PRZYRODNICZO - DYDAKTYCZNA W REZERWACIE "WIELKI LAS" W CZUDCU - ?cie?ka przebiega w ca?o?ci przez rezerwat przyrody "Wielki Las". Jej d?ugo?? wynosi ok. 2 km., a przeci?tny czas jej przej?cia to 2 - 3 godz. Punktem pocz?tkowym i jednocze?nie ko?cowym ?cie?ki jest pole biwakowe, gdzie mo?na odpocz??, schroni? si? przed deszczem i rozpali? ognisko. ?cie?ka przybli?a zwiedzaj?cym zarówno sam rezerwat przyrody jak i ogólne prawa rz?dz?ce lasem oraz typowe cechy lasów Pogórza Strzy?owskiego. W odleg?o?ci ok. 0,5 km na zachód od punktu ko?cowego ?cie?ki mo?na z wzniesienia podziwia? panoram? Pogórza i Niziny Sandomierskiej.

KOMPLEKS ?CIE?EK EDUKACYJNO - REKREACYJNYCH W ??TOWNI - Kompleks ?cie?ek obejmuje ok. 2 km "?cie?k? zdrowia" oraz ok. 3 km "?cie?k? przyrodniczo - dydaktyczn?". ?cie?ka zdrowia, wykorzystuj?c naturalne ukszta?towania terenu, urozmaicona jest szeregiem odpowiednio przygotowanych konstrukcji drewnianych, niezb?dnych do wykonywania okre?lonych ?wicze? i gimnastyki. ?cie?k? przyrodniczo - dydaktyczn? mo?na przej?? w 2 - 3 godziny. Malowniczo po?o?ona, urozmaicona ciekawie opracowanymi tablicami pogl?dowymi, wyposa?ona w ?aweczki, wygodne k?adki i pomosty widokowe zako?czona jest polem biwakowym, przystosowanym do prowadzenia zaj?? "Zielonej Szko?y".

REZERWAT PRZYRODY "HERBY" o powierzchni 145,85 ha, zlokalizowany na pograniczu gmin Wi?niowa i Frysztak, pomi?dzy Kobylem i Jazow?. Ciekawe wychodnie skalne umiejscowione na grzbiecie pasma Herbów, poro?ni?tego lasami gr?dowymi i buczyn?. Celem ochrony rezerwatu jest ochrona oryginalnych form skalnych - piaskowców istebnia?skich - w formie 7 zwartych ci?gów ska?ek, dochodz?cych do 5 metrów wysoko?ci oraz dobrze wykszta?conych i zachowanych zbiorowisk ?yznej buczyny karpackiej, porastaj?cych grzbiet ,,Herbów". Wyst?puj? tu tak?e liczne chronione i górskie gatunki ro?lin; m.in. podrze? ?ebrowiec, paprotka zwyczajna, ?nie?yca wiosenna, wawrzynek wilcze?yko.

HY?NIA?SKO - GWO?NICKI OBSZAR CHRONIONEGO KRAJOBRAZU - o powierzchni 24 620 ha. Zajmuje on po?udniowo-zachodni? cz??? Pogórza Dynowskiego. Rosn? tu gr?dy i buczyna karpacka, a w dolinach rzecznych pozosta?o?ci lasów ??gowych. W rezerwacie przyrody "Mójka", znajduj?cym si? na terenie tego Obszaru, przedmiotem ochrony jest las bukowo-jod?owy, stanowisko bobra europejskiego. Rezerwat "Wilcze" zosta? utworzony ze wzgl?du na kompleks jedliny podgórskiej ze znacznym udzia?em buka.

STRZY?OWSKO-S?DZISZOWSKI OBSZAR CHRONIONEGO KRAJOBRAZU - o powierzchni 14 207 ha. Charakterystyczn? cech? tego Obszaru jest obecno?? pokrywy lessowej w jego pó?nocnej cz??ci oraz strefy przej?ciowej do pokrywy z utworów fliszowych w po?udniowej cz??ci. Spotyka si? tu wilgotne ??ki z ostro?eniem oraz z rajgrasem wynios?ym. Kompleks le?ny z licznym udzia?em starodrzewia bukowego jest chroniony w rezerwacie pn. "Wielki Las". Obszary te znajduj? si? na terenie gmin: Tuszów Narodowy, Mielec, Przec?aw, Niwiska, Kolbuszowa, Cmolas, Stary Dzikowiec, Ostrów, S?dziszów, Iwierzyce, Wielopole Skrzy?skie, Czudec, Frysztak, Wi?niowa, Strzy?ów, Niebylec, ?wilcza, Boguchwa?a, Tyczyn, B?a?owa, Hy?ne, Chmielnik, Markowa, G?ogów, Rakszawa, Kamie?, Soko?ów, Rani?ów, ?o?ynia, Bia?obrzegi, Grodzisko Dolne, Le?ajsk, Nowa Sarzyna i Kury?ówka.

PUNKTY WIDOKOWE - Na terenie powiatu strzy?owskiego znajduje si? bardzo du?o malowniczych punktów widokowych. Ze wzgl?du na ukszta?towanie terenu punkty takie zlokalizowane s? na terenie wszystkich gmin. Przy dobrej przejrzysto?ci powietrza mo?na nawet podziwia? pasmo Tatr. Do wybranych, wartych odwiedzenia otwartych wzniesie? nale?? m. in. Góra Niebylecka, Góra Wilcze (tzw. Patria), ?yznów "Przy Górze", Budy Czudeckie, Górna Pstr?gowa, Zawadka, Wólka Czudecka, pasmo Herby, Glinik Dolny, Frysztak, Huta Gogo?owska, Gogo?ów, Góra ?arnowska i in.

POMNIKI PRZYRODY - Pomniki przyrody znajduj? si? m. in.: w Wi?niowej - park przy dworze Mycielskich, Strzy?owie - d?by przy pa?acu Konopków, Babicy - najstarsza lipa podkarpacia przy pa?acu Jarocho?skich, Koz?ówku - lipy, Po?omi - lipy, Czudcu - park przy dworze Grabie?skich i in.


3. Zabytki Kultury i Architektury
TUNEL KOLEJOWY Z OKRESU II WOJNY ?WIATOWEJ W STRZY?OWIE - wybudowany przez Niemców w latach 1942-1943. Prowadzi?a do niego bocznica linii kolejowej. We wn?trzu mie?ci? si? sk?ad licz?cego kilkadziesi?t wagonów poci?gu. Niedaleko stacji PKP widnieje zarys bunkra. Podziemne przej?cie ??czy?o te dwa obiekty. Zagadk? pozostaje przeznaczenie tunelu. Informacje jakoby by?a to tajna fabryka broni lub jakich? wojskowych urz?dze? nie znajduj? potwierdzenia. Tunel ma 465 metrów d?ugo?ci,. 8 szeroko?ci, 5,5 wysoko?ci. ?elbetonowa konstrukcja zadziwia ogromem i solidno?ci? wykonania. Przy wylocie tunelu od strony ?arnowej zachowa?y si? ?elazne wrota, w górze budka wartownika, pozosta?y ?lady po szynach kolejowych. Obiekt imponuje ogromem, jako?ci? wykonania, przyt?acza za? surowym, ponurym wygl?dem.

SCHRON KOLEJOWY Z OKRESU II WOJNY ?WIATOWEJ W ST?PINIE - CIESZYNIE. Wiosn? 1940 r. Naczelne Dowództwo Wojsk L?dowych hitlerowskiego Wehrmachtu wybra?o Podkarpacie na lokalizacj? jednej z wysuni?tych kwater dowodzenia, przygotowanych dla kierowania operacj? zmierzaj?c? do opanowania ZSRR. Jeden z g?ównych obiektów zlokalizowano we wsi St?pina. Prace budowlane rozpocz?to w lecie 1940 r. Projektowanie i wykonawstwo spoczywa?o na najwi?kszej niemieckiej organizacji budowlanej - Organizacji Todta. Dla zamaskowania rzeczywistego przeznaczenia inwestycji, oficjalnie przedsi?wzi?cie zarejestrowano jako budow? jednego z zak?adów dla berli?skiej firmy chemicznej "Askania - Werke". Plac budowy obj?ty by? ?cis?? ochron? wojskowo-policyjn? i dost?p do wznoszonych schronów ?elbetonowych mieli tylko upowa?nieni Niemcy. ??cznie zatrudnionych by?o ok. 3-6 tysi?cy ludzi. Budow? zako?czono w lecie 1941 r. Zespó? schronów w St?pinie to obiekty uknikatowe na skal? europejsk?. G?ówny obiekt zespo?u to ponad 400-metrowy schron dla poci?gów sztabowych. Tory kolejowe wiod?y tu od stacji w Wi?niowej. 27 lipca 1941 roku odby?o si? w tym podleg?ym Wehrmachtowi "Obiekcie Po?udniowym Führera" spotkanie Hitlera z Mussolinim. Do dzi? wiele pomieszcze?, zalanych wod?, jest niezbadanych.

WYKOPALISKA ARCHEOLOGICZNE W CZUDCU - zamek w Czudcu po?o?ony na wzgórzu nad Wis?okiem zwanym Zamczyskiem jest jednym z pó?niej odkrytych zamków w Polsce. Dokona? tego prof. G. Le?czyk dopiero w 1955 roku. A wszystko dlatego, ?e mury z zamku zachowa?y si? tylko pod powierzchni? ziemi. Do niedawna mo?na by?o je ogl?da? w dwóch niewielkich wykopach archeologicznych, obecnie tych wykopów jest ju? kilka. Badania doprowadzi?y do odkrycia murów z dwóch faz chronologicznych - fragmenty murów ?redniowiecznych oraz naro?niki i pozosta?o?ci baszty z XVI w. Baszta ma sze?? metrów ?rednicy i jest sze?ciok?tna. D?ugo?? zamku okre?lono na 50 m. Do zamku idzie si? pod gór? w?wozem, który jest zachowan? oryginaln? drog? dojazdow?. Legenda mówi ?e w lochach zamku czudeckiego przetrzymywano zbójów napadaj?cych na kupców. Gdy pewnego razu pod zamek podesz?y hordy tatarskie (co zdarza?o si? wielokrotnie w historii Czudca), a kasztelan by? nieobecny, dowództwo obj??a jego ?ona Zofia. Widz?c ogromn? przewag? napastników postanowi?a pos?u?y? si? podst?pem. Obieca?a wi??niom, ?e ich winy zostan? darowane, je?li uda im si? zabi? przywódc? Tatarów. Przysta? na to tylko jeden wi?zie? i uzbrojony w kusz? zaczai? si? ko?o zamku. Gdy Tatarzy na czele ze swoim wodzem rozpocz?li szturm, ukryty w krzakach wi?zie? ugodzi? go strza?? w pier?. Zaskoczeni napastnicy wycofali si? i ruszyli w stron? Strzy?owa, który doszcz?tnie spustoszyli, zamek jednak cudem ocala?. St?d te? wg legendy powsta?a nazwa Czudec. Podczas prac archeologicznych natrafiono na poka?ny zbiór kafli renesansowych, które pi?knem i jako?ci? wykonania nie odbiegaj? od podobnych kafli z Krakowa i innych wi?kszych o?rodków miejskich tamtego okresu.

LUTCZA - gm. Niebylec. Cennym zabytkiem Lutczy jest drewniany ko?ció? parafialny pw. Wniebowzi?cia NP Marii wzniesiony ok. 1464 r. Trójnawowy, wzniesiony w tradycji pó?nogotyckiej, z bogatym detalem ciesielskim. W pocz?tkach XVI wieku przy prezbiterium dobudowano murowan? zakrysti?. W nast?pnym stuleciu przy ko?ciele stan??a wie?a, która najprawdopodobniej sp?on??a ju? podczas po?aru ?wi?tyni w 1670 r. Remontowana w XVII/XVIII w. Wykonano wówczas strop z faset?, który w nawie wsparto na s?upach. Ostatnio odnowiony (1976 r.).

LUBLA - gm. Frysztak. Ko?ció? parafialny p.w. ?w. Miko?aja Biskupa w Lubli obj?ty jest ?cis?? ochron? konserwatorsk?. Zaliczony do jednego z cenniejszych przyk?adów pó?nogotyckiego drewnianego budownictwa sakralnego w Ma?opolsce. Ko?ció? posiada du?e walory zabytkowe, krajobrazowe i turystyczne, jest zabytkiem grupy I, budowl? drewnian?, kryt? gontem, niewiele ust?puj?c? pod wzgl?dem architektonicznym takim obiektom, jak ko?ció? w Haczowie i Bliznem. ?wi?tyni? ufundowano ok. po?owy XV wieku. Zosta?a zbudowana "na zr?b" z drewna modrzewiowego, na podmurówce kamiennej. W 1793 roku do g?ównej bry?y ko?cio?a dobudowano wie?? o konstrukcji s?upowej, która po wojennych zniszczeniach zosta?a w 1995 r. pieczo?owicie zrekonstruowana. Na uwag? zas?uguj? cenne obrazy: w lewym o?tarzu obraz Chrystusa M??a Bole?ci z Matk? Bosk?, gotycki, z ok. po?owy XV wieku, dwa obrazy pó?nogotyckie w o?tarzu g?ównym - Matki Boskiej z Dzieci?tkiem i patrona ko?cio?a ?w. Miko?aja oraz obrazy ?w. Anny Samotrze? i ?w. Joachima w o?tarzu prawym. Godna uwagi jest tak?e rokokowa, bogato rze?biona ambona z 1778 r. i konfesjona? z II pó?. XVIII w. W wie?y ko?cio?a na ?cianie po?udniowej umieszczona jest g?ówka Chrystusa pochodz?ca z krucyfiksu, który znajdowa? si? tu przed wojn?. Upami?tnia ona cudowne zdarzenie -podczas ostrza?u artyleryjskiego Lubli w styczniu 1945 r. wybuch pocisku zniszczy? krucyfiks, a g?owa Ukrzy?owanego, nienaruszona wbi?a si? w drewnian? ?cian?. W przyko?cielnej dzwonnicy znajduje si? gotycki dzwon z ko?ca XV wieku. Obok ko?cio?a stoi plebania wybudowana w 1911 r. na miejscu poprzednich - drewnianych i murowanych, które towarzyszy?y ko?cio?owi prawie od pocz?tku jego istnienia.

GOGO?ÓW - gm. Frysztak. Drewniany ko?ció? p.w. ?w. Katarzyny, wzniesiony w 1672 roku przez Stanis?awa Charchu?owicza. Jest jednym z najcenniejszych zabytków na tym terenie. Niewielka ?wi?tynia o szlachetnych proporcjach i skromnej, typowej dla tego budownictwa architekturze pomimo licznych remontów zachowa?a urok i klimat XVII wiecznej budowli. Jednonawowy ko?ció? z w??szym, trójbocznie zamkni?tym prezbiterium, wie?? zachodni? i dwiema ni?szymi dobudówkami - zakrysti? i krucht? po?udniow? nakrywa stromy, kryty gontem dach. Wewn?trz ?wi?tyni podziwia? mo?na XVII wieczny, barokowy o?tarz g?ówny, zdobi? go rze?by ?w. Katarzyny, Marii Magdaleny, Jakuba i Joachima oraz malowane przedstawienia ?w. Katarzyny. Nieco skromniejsze o?tarze boczne, kolekcj? zabytkowych sprz?tów ko?cielnych oraz pó?nogotyck?, kamienn? chrzcielnic? z XVI w., ambon? i prospekt organowy z XVIII w. ?wi?tyni? otacza mur wzniesiony w XIX w. W jego ci?g od zachodu wkomponowano dzwonnic?.

GWO?NICA GÓRNA - W górnej cz??ci wsi - drewniany ko?ció? parafialny p.w. ?w. Antoniego Padewskiego z 1864 r., jednonawowy. Odnowiony na prze?omie wieków, rozbudowany w latach: 1923 r. (dodanie kaplicy) i 1930 (przed?u?enie). W okresie ostatniej wojny proboszczem miejscowej parafii by? wspó?organizator Placówki AK Strzy?ów-Niebylec ks. Franciszek Jele?. Z komendantem AK, a swoim parafianinem, por. Janem Chy?kiem, utrzymywa? ?cis?y kontakt. Nad ?o?nierzami AK sprawowa? opiek? duszpastersk?: spowiada? ich, rannym udziela? wiatyku, a poleg?ym urz?dza? w nocy pogrzeby konspiracyjne. O wielkiej jego odwadze i patriotyzmie niech ?wiadczy fakt, ?e w Wielki Pi?tek 1944 r. pozwoli?, aby stra? przy Bo?ym Grobie pe?nili ?o?nierze AK, w pe?nym umundurowaniu i uzbrojeniu.

BONARÓWKA - Cerkiew drewniana greckokatolicka z 1841 r., obecnie filialny ko?ció? rzymskokatolicki parafii w ?yznowie. Stanowi jednonanow? bry?? z przedsionkiem - wie??. Zewn?trzne ?ciany ko?cio?a pokryte s? gontem, dach ocynkowan? blach?. Na dachu ko?cio?a znajduj? si? trzy kopu?y. W przedsionku i w nawie znajduje si? polichromia Paw?a Bogda?skiego z roku 1898, w prezbiterium Paw?a Zaporowskiego z roku 1932. Do kapitalnego remontu zr?bu ?cian oraz polichromii pod nadzorem konserwatora przyst?piono w roku 1993.

GWO?DZIANKA - Drewniana cerkiew z XVIII w. pod wezwaniem ?w. Kosmy i Damiana. Po wojnie zosta?a zamieniona na ko?ció? rzymsko - katolicki, zlikwidowano podówczas zabytkowy ikonostas, przykryto boazeri? polichromi? ?cian wewn?trznych. O cerkiewnym przeznaczeniu przypomina pi?kna, sze?cioboczna, zako?czona baniastym he?mem wie?yczka na sygnaturk?.

OPARÓWKA - Neoroma?ska, murowana cerkiew wzniesiona w 1912 r., w której obecnie mie?ci si? ko?ció? rzymskokatolicki. Kapliczka wybudowana w XIX w., murowana, wewn?trz rze?ba Matki Boskiej z Dzieci?tkiem i dwa lichtarze - XIX w. Na ?cianach wewn?trznych cerkwi znajduj? si? urzekaj?ce prawos?awne malowid?a, które ?wiadcz? o wielowiekowym istnieniu ró?nych religii na tym terenie. Cerkiew w Oparówce to zabytek wart obejrzenia. Zachwyca swoja prostot? i skromno?ci? a jednocze?nie pozostaje "klejnotem" architektury o niecodziennym charakterze.

BLIZIANKA - Cerkiew drewniana z XVIII w. o cz??ciowo odrestaurowanych ?cianach zewn?trznych, krytych gontem.

BUDYNEK SYNAGOGI ?YDOWSKIEJ W STRZY?OWIE - dawna bo?nica (wzniesiona w ko?cu XVIII w.) zajmowana jest obecnie przez Miejsk? Bibliotek? Publiczn?. Budynek zosta? cz??ciowo przebudowany w latach 1961 - 1966. Bo?nica murowana, tynkowana, o zaokr?glonych naro?ach, opi?ta jest z trzech stron pilastrami. Od zachodu wznosi si? pi?trowa, ni?sza od budynku przybudówka, mieszcz?ca pierwotnie schody prowadz?ce do sali kobiet. Prostok?tne okna umieszczone s? w g??bokich wn?kach. Sala modlitw podczas remontów zosta?a podzielona na dwie kondygnacje, izba szkolna na trzy pomieszczenia, w miejscu Aron Hakodeszu wybito nowe okno. Zachowa?a si? Bima sklepiona ?aglasto, na czterech pot??nych filarach.

BUDYNEK SYNAGOGI ?YDOWSKIEJ W CZUDCU - obiekt murowany, podpiwniczony, wzniesiony w XVIII w. Obecnie siedziba Gminnej Biblioteki Publicznej.

BUDYNEK SYNAGOGI ?YDOWSKIEJ W NIEBYLCU - W 1977 r. adaptowano dla potrzeb biblioteki budynek dawnej synagogi, wykorzystywanej jako magazyn nawozów. Budynek ten s?u?y bibliotece do chwili obecnej. Amatorów zwiedzania dawnej synagogi ?ydowskiej nie brakuje. ?wiadcz? o tym liczne wycieczki z ca?ego ?wiata, odwiedzaj?ce co roku Niebylec. Bibliotek? odwiedza?y ju? wycieczki z Niemiec, Francji, Anglii, Stanów Zjednoczonych i Izraela. Dla wielu zwiedzaj?cych, cz?sto maj?cych w Niebylcu rodzinne korzenie, jest to ogromne prze?ycie. Pami?taj? bowiem Niebylec i okolice z lat dzieci?stwa, lub s?yszeli o tym miejscu ze wspomnie? dziadków czy rodziców.

SANKTUARIUM Matki Bo?ej ?askawej w Czudcu - Matki Pocieszenia - W 1427 r. król W?adys?aw Jagie??o nadaje Czudcowi prawa miejskie. Od strony administracji ko?cielnej, o Czudcu jako parafii mówi si? ju? w 1326 r. W tym to roku kroniki krakowskie wspominaj? o Czudcu, ?e by? najdalej wysuni?t? parafi? w diecezji krakowskiej. W tym czasie istnia? ju? ko?ció? ?w. Marcina na wzgórzu cmentarnym oraz cmentarz. W XV w. ówczesny dziedzic Czudca Miko?aj Strzy?owski buduje z zachodniej strony rynku drugi ko?ció? ?w. Zofii (obecne sanktuarium) w którym skoncentrowa?o si? ?ycie religijne. Wyniesienie ko?cio?a do godno?ci sanktuarium oraz ukoronowanie s?yn?cego ?askami obrazu matki Bo?ej ?askawej, Królowej Ró?a?ca ?wi?tego mia?o miejsce 8 wrze?nia 2002 r. Koronacja przebieg?a pod przewodnictwem ordynariusza rzeszowskiego ks. Bpa Kazimierza Górnego, pomocniczego ks. Bpa Edwarda Bia?og?owskiego, biskupów przemyskiego, sandomierskiego, zamojsko-lubaczowskiego oraz 400 osobowej grupy kap?anów. W uroczysto?ci wzi??a udzia? ponad 20-tysi?czna rzesza wiernych.

ZABYTKOWY UK?AD URBANISTYCZNY W CZUDCU - W centrum Czudca zachowa?y si? resztki ma?omiasteczkowej, drewnianej zabudowy z XIX wieku. Domy w wi?kszo?ci zwrócone szczytami do ulicy, niekiedy z podcieniami, stwarzaj? niepowtarzalne, drewniane ci?gi urbanistyczne.

ZABYTKOWY UK?AD URBANISTYCZNY W STRZY?OWIE - Wokó? rynku usytuowane s? kamieniczki, w wi?kszo?ci przebudowane w II po?owie lat pi??dziesi?tych. Na jednej z kamienic tablica pami?tkowa informuje, ?e urodzi? si? tu Wilhelm Zaj?czkowski (1836 - 1909), wybitny farmakolog, autor licznych prac naukowych z tej dziedziny. W kamieniczce znajdowa?a si? apteka w której pracowa? Zaj?czkowski. W zabytkow? architektur? rynku, utrzymuj?cego klimat ma?ego, galicyjskiego miasteczka, wpisuje si? charakterystyczny, gotycki rysunek wie?y - dzwonnicy ko?cielnej, nakrytej sto?kowatym he?mem. Na pó?nocnych obrze?ach miasta znajduje si? XIX wieczna, neogotycka, murowana, z ceg?y, z kamienn? dekoracj? architektoniczn? kaplica cmentarna p.w. ?w. Micha?a, wzniesiona staraniem Konstancji Dydy?skiej. Z innych obiektów o walorach zabytkowych na uwag? zas?uguje budynek S?du Rejonowego (XIX w.), obiekt "Soko?a" (1910 r.), zabudowania dworca kolejowego (XIX w.), budynek liceum (1912 r.), Ochronka Sióstr Serafitek (pocz. XX w.).

ZABYTKI NIEBYLCA WRAZ Z KO?CIO?EM PARAFIALNYM - Pocz?tki tutejszego dworu si?gaj? XVI wieku. By? kilkakrotnie przebudowywany, ostatni raz pod koniec wieku XIX. Aby dotrze? do dworu, nale?y z rynku w Niebylcu wyjecha? drog? ku wschodowi, a po ok. 1 km skr?ci? w lewo w kierunku Ma?ówki. Dwór widoczny jest w?ród drzew, na stromym stoku wzgórza. Mie?ci?a si? w nim ostatnio baza POM. Dwór ma kszta?t sp?aszczonej litery T, skierowanej podstaw? ku po?udniowi. Dolna cz??? jest ceglana, górna drewniana. Ca?o?? nakrywa blaszany dach. Pozosta?o?ci drewnianych elementów ozdobnych ?wiadcz?, ?e dwór zosta? przebudowany w modnym stylu "szwajcarskim". Wn?trza puste i zniszczone. Warto podj?? wysi?ek przedarcia si? przez pokrzywy od pd.-wschodu, by obejrze? bodaj jedyny fragment dawnej kamieniarki, kamienne nadpro?e z herbem w?a?cicieli, w kszta?cie litery "W". Budow? obecnego ko?cio?a, pod wezwaniem Znalezienia Krzy?a ?wi?tego i Wniebowzi?cia N.M.P., rozpocz?to 8 wrze?nia 1936 roku. Przed przyst?pieniem do budowy rozebrano cz??? starego ko?cio?a. Zosta? poszerzony teren placu ko?cielnego, przez zakupienie dzia?ki u Teofila Wójciaka zamieszka?ego w USA. Ko?ció? zosta? zbudowany wed?ug projektu in?. Tadeusza Mulickiego, architekta z Rzeszowa. Prace, które zako?czono w 1943 roku, nadzorowa? in?. Józef Urbanik ze Strzy?owa. Organy ko?cielne zosta?y wykonane przez organomistrzów: Feliksa Mazura i W?adys?awa Kroka z Po?omiI. Pierwsze malowanie polichromi? by?o wykonane w 1958 roku przez Stanis?awa Konarskiego i Franciszka Fr?czka z Krzemienicy. Konsekracji ko?cio?a dokonano w 1956 roku. Bry?a budowli jest mocno rozcz?onkowana, dominant? stanowi kopu?a o przekroju wysmuk?ym, pó?eliptycznym, na tamburze, wzniesiona na przeci?ciu nawy z transeptem. Fasada zachodnia, w której znajduje si? g?ówne wej?cie do ko?cio?a, flankowana jest dwiema przysadzistymi wie?ami. Wewn?trz ogl?da? mo?na elementy starego wyposa?enia, pochodz?ce z pierwotnego ko?cio?a: krucyfiks w polu ?rodkowym g?ównego o?tarza z po?owy XVII w., pó?nobarokowe o?tarze boczne, chrzcielnic? drewnian? z XVII w., rze?by i obrazy.

KO?CIÓ? PARAFIALNY W PO?OMII - Po?omia - wie? w dolinie Gwo?nicy na Pogórzu Dynowskim za?o?ona w 1346 r. Ko?ció? parafialny p.w. ?w. Miko?aja w Po?omii, murowany z kamienia, wzniesiony w 1577 r. z pozostawieniem dawnej zakrystii z oko?o po?owy wieku XV, nale?y do najstarszych i najcenniejszych zabytków na Podkarpaciu. Obj?ty ?cis?? ochron? konserwatorsk?. Z pierwotnego, najstarszego wyposa?enia wn?trza zachowany zosta? tryptyk gotycki, o unikatowej warto?ci, którego konserwacj? przeprowadzono w latach 1997 - 1999. Wystrój wn?trza ?wi?tyni kszta?tuj? g?ównie barokowe XVIII wieczne o?tarze (g?ówny i 2 boczne), ambona, XVII wieczne ?elazne kute drzwi do zakrystii w kamiennym, pó?nogotyckim portalu oraz polichromia barwna ?cian i sufitu z 1913 r. autorstwa artysty malarza Alojzego Roblicha z Drohobycza. Ponadto w sk?ad zespo?u ko?cielnego wchodz? ogrodzenie wraz z neogotyck? dzwonnic? z lat 1907 - 1913 oraz budynki murowanej plebanii i drewnianej wikarówki z po?. XIX w. Uzupe?nia go pozosta?o?? starodrzewia.
 
ZESPÓ? PARKOWO - PA?ACOWY W CZUDCU - Historia dworu nie jest dok?adnie znana. Powsta? zapewne w XVI wieku. Gdy w XVIII wieku rodzina Grabie?skich wybudowa?a pa?ac, dotychczasowa rezydencja znacznie podupad?a na znaczeniu i zacz??a pe?ni? funkcj? lamusa lub skarbczyka. Dzi? w pa?acu mie?ci si? liceum ogólnokszta?c?ce, a dawny dwór jest podzielony na prywatne mieszkania.
Maj?tek dworski stoi w dawnym parku, na wschodnim kra?cu wsi. ?atwo do niego trafi? - park i zabudowania s? dobrze widoczne na pó?noc od drogi do Rzeszowa. Dwór jest do?? obszern?, pi?trow? budowl?. Jego plan zbli?ony jest do kwadratu. ?ciany s? otynkowane, dach dworu jest czterospadowy, kryty dachówk?. We dworze nie zachowa?o si? wiele elementów architektury renesansowej. Z zewn?trz trudno si? dopatrzy? renesansowej rezydencji. Wn?trze kryje sklepienia kolebkowe na parterze i drewniane stropy na pi?trze. Najciekawsz? (nawet rewelacyjn?) pozosta?o?ci? s? malowane deski stropowe pi?tra. Wzory s? by? mo?e oryginalne, z prze?omu XVI/XVII wieku. Przedstawiaj? typowe dla tamtych czasów kompozycje ornamentalne. Dwór stoi obok obszernego pa?acu, pe?ni?cego dzi? funkcj? liceum. Warto tak?e zwróci? uwag? na dworsk? oficyn? z XVIII wieku. Ca?o?? za?o?enia otacza park.
 
ZESPÓ? PARKOWO - DWORSKI W NOWEJ WSI CZUDECKIEJ - Obiekt zbudowano w I po?owie XIX w. jako dwór parkowy, klasycystyczny. Przebudowano w ko?cu w. XIX w okresie eklektyzmu. Starsza cz??? wybudowana z ceg?y i kamienia, nowsza z ceg?y. Pierwotnie by? to obiekt parterowy na planie prostok?ta, przykryty dachem czterospadowym, z d?ug? kalenic? pó?noc - po?udnie i podcieniem od strony po?udniowej. W ko?cu XIX w. od strony zachodniej dobudowano budynek jednopi?trowy przykryty dachem czterospadowym na planie kwadratu, po??czony z cz??ci? starsz? parterow? przewi?zk?. Cz??? parterowa nosi ?lady gruntownej przebudowy i adaptacji z czasu rozbudowy: s? to eklektyczne drewniane kroksztyny podtrzymuj?ce okap dachu od strony wschodniej, pi?cioboczny ganek, balustrada w podcieniu i stolarka wewn?trzna. Wewn?trz dworu znajdowa?o si? szesna?cie izb mieszkalnych i pi?? innych pomieszcze?, w wi?kszo?ci budynek jest podpiwniczony. Dwór w bardzo z?ym stanie technicznym zosta? kupiony przez osob? prywatn? w 2000 r. Od tego czasu prowadzony jest pod nadzorem konserwatora zabytków gruntowny remont obiektu. Budynek jest zlokalizowany w ongi? ciekawym parku, obecnie zdewastowanym i zaniedbanym.

PA?AC WO?KOWICKICH-KONOPKÓW W STRZY?OWIE - Wybudowany ko?cem XIX w., zast?pi? wcze?niejszy, z którego zachowa?y si? jedynie piwnice. Zbudowany na rzucie prostok?ta, pi?trowy, z mieszkalnym poddaszem, murowany i tynkowany stanowi? kolejno w?asno?? Wo?kowickich i Konopków. W 1974 r. pa?ac przeszed? gruntowny remont, podczas którego przystosowano obiekt do pe?nienia nowej funkcji. Mie?ci si? w nim Dom Dziecka im. Janusza Korczaka. Pa?ac otacza park krajobrazowy, opadaj?cy tarasowo ku po?udniu. Za?o?ony z pocz?tkiem XIX w. z alejami, dwoma stawami i pi?knymi starymi drzewami.

DWÓR DYDY?SKICH W STRZY?OWIE - Otoczony pozosta?o?ciami XVII w. parku, wzniesiony oko?o 1786 r., gruntownie przebudowany w 1926 r., restaurowany w 1969 r.

DWÓR MYCIELSKICH W WI?NIOWEJ
- Du?y dwór obronny powsta? w Wi?niowej w XVI wieku. Zosta? prawdopodobnie wybudowany przez rodzin? Bonerów, ówczesnych w?a?cicieli miejscowo?ci. W XVIII wieku nast?pi?a jego bardzo znaczna przebudowa. Kolejni w?a?ciciele wsi wystawili dla siebie pa?acyk klasycystyczny, a dawny dwór przekszta?cili w oficyn?. Taki stan rzeczy trwa? do II Wojny ?wiatowej, po której to maj?tek znacjonalizowano. Pa?ac jest opuszczony i niszczeje, a dawny dwór funkcjonuje jako przedszkole. W parku za dworem stoi pi?kna, neoroma?ska kaplica grobowa, wybudowana w pocz?tkach XX w. staraniem Walerii z Tarnowskich Mycielskiej. W niewielkiej Wi?niowej ?atwo trafi? do dworu. Stoi on w?ród drzew zabytkowego parku, na stoku wzgórza, po pó?nocnej stronie drogi. Dwór jest budynkiem bardzo obszernym. Zgodnie z renesansowymi wymogami symetrii powsta? na planie kwadratu. Posiada dwie nadziemne kondygnacje oraz wysoki, czterospadowy dach, kryty dachówk?. ?ciany dworu s? otynkowane, ozdobione bardzo skromnie, zgodnie z mod? klasycystyczn?. W budynku niestety nie zachowa?y si? ?adne elementy wystroju renesansowego. Budynek dworu obronnego stoi w ?adnym i nie?le utrzymanym parku. Zaraz obok niego stoi klasycystyczny dworek-pa?acyk z XVIII wieku. Jest to pi?trowa budowla na planie prostok?ta. Wyró?nia j? do?? ?adny ganek, wsparty na czterech s?upach. Warto zwróci? uwag? na ciekawe budynki gospodarcze, nale??ce do dawnego dworu. Szczególnie interesuj?ca jest klasycystyczna brama wjazdowa na teren posiad?o?ci: pi?trowa, ozdobiona zgodnie z reszt? budynków. Ostatni w?a?ciciele dworu - rodzina Mycielskich - byli opiekunami i mecenasami artystów. W okresie mi?dzywojennym Mycielscy go?cili najwybitniejszych artystów i literatów: Leona Chwistka, Jana Cybisa, Józefa Mehoffera, Hann? Rudzk? - Cybisow?, W?adys?awa Rzepi?skiego, Felicjana Kowarskiego, Tytusa Czy?ewskiego, Jacka Malczewskiego.

ZESPÓ? PARKOWO PA?ACOWY BYLICKICH W ?YZNOWIE - Pa?ac usytuowany jest w obr?bie pozosta?o?ci okaza?ego parku krajobrazowego, za?o?onego w 1877 r. W parku stare drzewa, aleje i prostok?tny staw z wysp?. Pa?ac wybudowany zosta? w I po?owie XIX w.. Przebudowany cz??ciowo pod koniec XIX i na pocz?tku XX wieku zatraci? wiele pierwotnych, klasycystycznych cech. Za?o?ony na planie wyd?u?onego prostok?ta, pi?trowy, murowany, nakryty jest prostym, czterospadowym dachem. Elewacja frontowa, z wg??bnym portykiem (biegn?cym przez ca?? wysoko?? budynku), wspartym na o?miu kolumnach dodaje pa?acowi wdzi?ku i lekko?ci. W elewacji ogrodowej portyk z tarasem stanowi?cym przed?u?enie ogrodu. Obecnie w pa?acu mie?ci si? Dom Dziecka.

KO?CIÓ? PARAFIALNY W DOBRZECHOWIE - Po?o?ony na niewielkim wzniesieniu ko?ció? parafialny p.w. ?w. Stanis?awa Biskupa powsta? wed?ug planów Teodora Talowskiego, jednego z najwybitniejszych architektów swoich czasów. Wzniesiony w latach 1888 - 1893 zast?pi? star?, drewnian? XV wieczn? ?wi?tyni?. Ko?ció? to pot??na, neogotycka budowla, do której wiod? kamienne schody. Nad wej?ciem wyrasta pot??na, czworoboczna wie?a nakryta dachem namiotowym, wybiegaj?cym w smuk?? wie?yczk?. Ko?ció? jednonawowy z transeptem i kaplicami otoczony jest szerokim obej?ciem i pi?knym neobarokowym ogrodzeniem.

KO?CIÓ? PARAFIALNY W STRZY?OWIE pw. Niepokalanego Pocz?cia Naj?wi?tszej Maryi Panny i Bo?ego Cia?a - Zespó? ko?cielny stanowi?: ko?ció? oraz wie?a i plebania z XV w. otoczone murem. Ko?ció? wzniesiono w II po?owie XV w. Odbudowany po po?arze w II po?owie XVII w., skutkiem czego wn?trze zyska?o barokowy charakter. Wie?a wzniesiona w II po?owie XV wieku, cz??ciowo spalona w 1895 roku, odbudowana w 1897 roku jako murowana, z dzwonem z 1613 r.. Plebania pochodzi z 1884 r., pierwotnie kryta gontem, cz??ciowo zniszczona podczas II wojny ?wiatowej zosta?a przebudowana w 1975 r. Ko?ció? ten to budowla trzynawowa o d?ugim, trójprz?s?owym prezbiterium, zamkni?tym trójbocznie. Od pó?nocy przylegaj? do niego dwa pomieszczenia: zakrystia i skarbiec. Ko?ció?, wzniesiony na kamiennym cokole zwie?czonym gzymsem, murowany, z kamienia ?amanego, cz??ciowo potynkowany, wzmocniony jest szkarpami dodaj?cymi bryle powagi. Wn?trze o?wietlaj? du?e, o gotyckim wykroju, dwustronnie rozglifione okna. Wn?trze ?wi?tyni przekszta?cone i wyposa?one przez stulecia zadziwia rozmaito?ci? szczegó?ów o ró?nej proweniencji i odmiennych stylach wspó?tworz?cych niepowtarzalny klimat wn?trza. Do najstarszych zabytków ko?cio?a nale??: kamienne portale wiod?ce z pó?nocnej kruchty do nawy i z prezbiterium do zakrystii (XV w.), dwa barokowe epitafia inskrypcyjne (XVII w.) oraz o?tarz g?ówny i dwa o?tarze przy figurach mi?dzynawowych (XVIII w.).

KO?CIÓ? PARAFIALNY WE FRYSZTAKU - ?wi?tyni? wzniesiono w 1927 r. Ogromne zas?ugi w powstanie ko?cio?a wniós? ówczesny proboszcz parafii Frysztak Ksi?dz Pra?at Wojciech Blajer. Podczas okupacji niemieckiej frysztacki ko?ció? uleg? powa?nym zniszczeniom. Dachówka zupe?nie spad?a z dachu, w ko?ció? trafi?o oko?o 80 pocisków artyleryjskich. W trzech miejscach gruby mur bocznych ?cian zosta? na wylot przebity. Zniszczony zosta? dach blaszany, po?amane krokwie i belki. Do remontu ko?cio?a ksi?dz Blajer przyst?pi? w czasie dzia?a? wojennych, w pa?dzierniku i listopadzie 1944 r. Po wojnie odremontowano ca?? ?wi?tyni?. Murowany, trzynawowy o zwartej bryle stoi przy wschodnim stoku wzniesienia, na pó?noc od rynku. Nad ca?? zabudow? góruje pi??dziesi?ciometrowa, cylindryczna wie?a, mieszcz?ca w przyziemiu g?ówne wej?cie. Po obu jej stronach, na górnych bokach ?ciany frontowej, umieszczone s? rze?by kamienne ?w. Marka i ?w. Jana. Obej?cie ?wi?tyni, uporz?dkowane i harmonijnie zespolone ze stylem budowli wspomaga i uzupe?nia architektur?. W jasnym, ze smakiem urz?dzonym wn?trzu, umieszczono cz??? zabytkowego wyposa?enia pochodz?cego z pierwotnej ?wi?tyni. W nawie ?rodkowej znajduje si? o?tarz g?ówny w stylu regencji z 1753 r., ufundowany przez proboszcza Andrzeja Ankiewicza, odnowiony w 1784 roku staraniem kolejnego proboszcza Micha?a Duvall. Pole ?rodkowe zdobi barokowy krucyfiks (1650 r.), niewielkich rozmiarów przedstawienie uderza ekspresj?, wyczuwalnym cierpieniem wyrze?bionego cia?a Zbawiciela. Krucyfiks otacza dekoracja w formie udrapowanej kotary i liczne wota. W zwie?czeniu o?tarza znajduje si? wspó?czesny mu obraz Narodzenia Matki Boskiej.

DWÓR W BARYCZCE - Baryczka rozci?ga si? w dolinie Gwo?nicy. Dwór, wzniesiony na wysokim brzegu rzeki, widoczny jest z daleka. Powsta? w II po?owie XVIII w., obecnie jest siedzib? szko?y podstawowej. Zmiany, jakim uleg? dwór w trakcie remontów i prac adaptacyjnych, pozbawi?y go wi?kszo?ci dawnych elementów. Ze starego obiektu zachowa? si? plan wyd?u?onego prostok?ta, ?ciany zewn?trzne i mansardowy dach z powiekami. Z dwóch stron otaczaj? go stare drzewa b?d?ce pozosta?o?ciami zniszczonego za?o?enia parkowego. Pomimo przekszta?ce? dwór ten zachowa? klimat siedziby ziemia?skiej ko?ca XVIII w.

KAPLICZKI PRZYDROZNE NA TERENIE POWIATU - Na terenie powiatu strzy?owskiego znajduje si? oko?o 400 zabytkowych kapliczek i krzy?y przydro?nych. By?y wystawiane w przedziale czasowym XVIII - XIX - XX w. Fundowane przez osoby prywatne lub spo?eczno?ci wiejskie jako wota dzi?kczynne b?d? upami?tniaj?ce ró?ne wydarzenia, stanowi? nieod??czny element krajobrazu. Kapliczki murowane, drewniane, skrzynkowe, domkowe, s?upowe, wn?kowe, baldachimowe, figury przydro?ne, krzy?e spotykamy w lasach, na polach, przy g?ównych drogach i w wielu innych miejscach.


4. Muzea i Skanseny

SPO?ECZNE MUZEUM TOWARZYSTWA MI?O?NIKÓW ZIEMI STRZY?OWSKIEJ W STRZY?OWIE - obecnie mie?ci si? w dworze Dydy?skich w Strzy?owie. Gromadzenie zbiorów muzealnych zosta?o zapocz?tkowane w 1959 r. przez nauczyciela Gimnazjum i Liceum Ogólnokszta?cacego w Strzy?owie - Zygmunta Le?niaka. By?y to dary m?odzie?y szkolnej i ich rodzin. Muzeum ma 16 wystaw sta?ych obejmuj?cych: zbiory archeologiczne, etnograficzne, numizmatyczne, sfragistyk?, rzemios?o, zbiory dokumentuj?ce ?ycie spo?eczne miasta Strzy?ów, galeri? malarstwa nieprofesjonalnego, szkolnictwo i o?wiat?, galeri? burmistrzów Strzy?owa, okres zaborów, okres I wojny ?wiatowej, okres II Rzeczypospolitej, mieszkanie dworsko - mieszcza?skie, czasy II wojny ?wiatowej, okres "Solidarno?ci", 30 - lecie Towarzystwa Mi?o?ników Ziemi Strzy?owskiej, twórczo?? ludow?. Spo?ecznym opiekunem Muzeum jest w chwili obecnej prezes TMZS Adam Kluska.

JAK ?YLI I PRACOWALI NASI PRZODKOWIE - MUZEUM PARAFIALNE W SZUFNAROWEJ - Za?o?ycielem Muzeum jest proboszcz parafii w Szufnarowej (gm. Wi?niowa) ks. Bronis?aw Domino. Wraz z bratem ks. Antonim Domino rozpocz?? zbieranie eksponatów, dokumentuj?cych ?ycie i prac? mieszka?ców wsi i okolic. W zbiorach znajduj? si? przedmioty u?ywane w gospodarstwie domowym, gospodarstwach rolnych, stanowiska zwi?zane z wykonywanymi zawodami, m.in. kowalstwem, szewstwem, rze?nictwem, rymarstwem, ko?odziejstwem, bartnictwem i in., pami?tki wojskowe, kolekcja lamp naftowych, ?elazek, przybory szkolne, pami?tki sakralne zwi?zane z wyposa?eniem ko?cio?ów, jest te? ciekawa ekspozycja dawnych ?rodków transportu, stary m?yn, studnia z ?urawiem.

ZAGRODA CH?OPSKA W GODOWEJ - zacz?tek skansenu budownictwa wiejskiego, zainicjowany przez cz?onków istniej?cego od 2001 r. Towarzystwa Przyjació? Godowej. W bezpo?rednim s?siedztwie Szko?y Podstawowej w Godowej stoi drewniany, pokryty strzech? budynek mieszkalno - gospodarczy z prze?omu XIX - XX w., wyposa?ony kompletnie w oryginalne sprz?ty. W zbiorach, systematycznie powi?kszanych staraniem cz?onków Towarzystwa, znajduj? si? równie? wiatraki, tak charakterystyczne dla XIX - wiecznego krajobrazu ziemi strzy?owskiej, niestety masowo likwidowane w II po?owie XX wieku. Osobom zainteresowanym informacji udziela dyrektor SP w Godowej (tel. 276 11 27).

MUZEUM BIOGRAFICZNE JULIANA PRZYBOSIA W GWOZNICY GÓRNEJ - W Gwo?nicy Górnej w 1901 r. urodzi? si? znany poeta, Julian Przybo?. By? jednym z czo?owych przedstawicieli wspó?czesnej polskiej poezji. Zas?yn?? jako twórca oryginalnej konstrukcji poetyckiej, autor licznych wierszy, zbiorów poetyckich i esejów. Zmar? w 1970 r., pochowany zosta? na miejscowym cmentarzu. Jego rodzinna cha?upa ju? nie istnieje, sp?on??a w 1958 r. Miejsce to upami?tnia g?az. W latach siedemdziesi?tych narodzi?a si? koncepcja stworzenia w Gwo?nicy muzeum Juliana Przybosia. Mia? to by? rezerwat etnograficzny. Zakupiono XIX-wieczn? zagrod? Antoniego B??dzi?skiego (z cha?up? podobn? do starego domu Przybosiów). Powsta? miniskansen, w którego sk?ad wchodz?: cha?upa z tzw. przy?apem (wn?k? podcieniow?) konstrukcji zr?bowej z wysokim czterospadowym dachem krytym s?om?, stodo?a z podcieniem w naro?niku z 1900 r., dawna stajnia ko?ska adaptowana na warsztat i dwukondygnacyjny spichlerz kamienno-drewniany. W pomieszczeniach tych zgromadzono pami?tki zwi?zane z ?yciem i twórczo?ci? poety oraz zbiory etnograficzne. Muzeum to udost?pniono zwiedzaj?cym w po?owie lat osiemdziesi?tych.


5. Obiekty Sportowo Rekreacyjne
WYCIAG NARCIARSKI W BABICY - nowy wyci?g narciarski "STEMAG" (produkcji austriackiej) znacznie skraca czas wyjazdu narciarzy na gór? stoku. Obecnie wyci?g posiada zdolno?? przewozow? 650 osób na godzin?. Dodatkowo przy dolnej stacji znajduje si? wyci?g BABYLIFT BORER MINISTAR o d?ugo?ci 60 metrów a przy górnej, obok restauracji "PANORAMA" wyci?g BABYLIFT BORER STAR o d?ugo?ci 112 metrów doskonale nadaj?ce si? dla dzieci oraz osób stawiaj?cych pierwsze kroki na nartach lub desce snowbordowej. Po lewej stronie wyci?gu, w lesie, znajduje si? nartostrada przeznaczona dla osób lubi?cych jazd? po nieprzygotowanych trasach. Do produkcji ?niegu s? gotowe armatki ?nie?ne firmy TPS model OKO755 wytwarzaj?ca 90 m2 ?niegu na godzin? oraz armatka model OKO750 o zdolno?ci 60 m2. Trasy przygotowuje ratrak "JUMBO" kanadyjskiej firmy Bombardier. W poprzednim sezonie poprawiono o?wietlenie trasy wyjazdowej. Po zamontowaniu lamp Philips, mo?na szusowa? po stoku narciarskim do pó?nej nocy. Przy dolnej stacji wyci?gu znajduje si? bezp?atny parking na 100 pojazdów, w ca?o?ci o?wietlony.

WYCIAGI NARCIARSKIE W STRZY?OWIE - Usytuowane w ??towni, w bezpo?redniej blisko?ci k?pieliska i ?cie?ek edukacyjno - rekreacyjnych. Wyci?g zaczepowy d?ugo?ci 120 m i orczykowy - 450 m. Stok o?wietlony, przygotowany przez armatki ?nie?ne i ratrak.

KAPIELISKO WE FRYSZTAKU - Gminny O?rodek Sportu i Rekreacji we Frysztaku O?rodek dysponuje 4,5 hektarami ogrodzonej powierzchni rekreacyjno - sportowej po?o?onej w okolicy podgórskiej nad rzek? "Wis?ok" przy trasie z Rzeszowa do Krosna. O?rodek po?o?ony jest w bezpo?redniej blisko?ci Czarnorzecko - Strzy?owskiego Parku Krajobrazowego. Po?o?enie w rejonie o wspania?ych walorach przyrodniczych, turystycznych i krajobrazowych oraz unikalny mikroklimat stanowi? atrakcyjne miejsce do organizacji zgrupowa? sportowo - szkoleniowych, kolonii, obozów, kursów, wycieczek, rajdów, narad, zielonych i bia?ych szkó? oraz do indywidualnego wypoczynku. Znakomite warunki do zbierania grzybów, ?owienia ryb, dobry punkt wypadowy do pobliskich atrakcyjnych miejscowo?ci i punkt do pieszych w?drówek.
Do dyspozycji znajduj? si?:
• hotel z 45 ca?orocznymi miejscami noclegowymi w pokojach 2 i 4 osobowych - w?ze? sanitarny wspólny,
• na miejscu sauna i sala wyk?adowa wyposa?ona w sprz?t audio - video,
• sala gimnastyczna 12 x 12 m wyposa?ona w sto?y do tenisa sto?owego, szatnie i natryski,
• p?yta boiska do pi?ki no?nej 98 x 60m z widowni? na oko?o 1500 miejsc,
• boisko do gier ma?ych, asfaltowy kort tenisowy, bie?nia prosta 100 m, skocznie do skoku w dal itp.,
• pole namiotowe dysponuj?ce 25 miejscami, mo?liwo?? karawaningu i mo?liwo?? korzystania z ciep?ej wody,
• plac zabaw dla dzieci z hu?tawkami, miejscem na ogniska, parkingiem niestrze?onym,
Na terenie o?rodka znajduje si? zespó? basenów odktytych (basen sportowy, rekreacyjny i brodzik z biczami wodnymi i urz?dzeniami do masa?u wodnego).Tel. /17/ 27 77 900.

KAPIELISKO W STRZY?OWIE - ??TOWNI - K?pielisko typu przep?ywowego, w bezpo?redniej blisko?ci lasu oraz kompleksu rekreacyjnego ze ?cie?kami: przyrodniczo - dydaktyczn? i rekreacyjn?, tras? rowerow? restauracj? i czynnym zim? wyci?giem narciarskim. K?pielisko, w którym zainstalowano równie? brodzik dla dzieci, ma wymiary 60 x 20 m.



6. Noclegi Agroturystyka Hotele Gastronomia

Adres

Rodzaj

Maria i Stanis?aw Baranowie Wy?ne 398, 38- 120 Czudec

gospodarstwo

Natasza i Roman Kulowie Wy?ne 191 ( le?niczówka), 38-120 Czudec

gospodarstwo

Hotel „Kaczarnica” 38-120 Czudec

hotel

Podkarpacki O?rodek Doskonalenia Nauczycieli w Czu 38-120 Czudec, ul. Rzeszowska

hotel

Zajazd „Magyar” Wy?ne 56A 38-120 Czudec

hotel

Ma?gorzata Rauch Pstragowa 453, bim@fr.pl, tel. 606 725 723, www.freniszowka.itl.pl

gospodarstwo

Alicja Salamon Cieszyna 333, 38-125 St?pina

gospodarstwo

Mieczys?awa Wojtanowka Cieszyna 57, 38-125 St?pina

gospodarstwo

Józef Krok Plac ?w. Floriana 10 , 38-130 Frysztak

gospodarstwo

Mariola Gorczyca Huta Gogo?owska 35, 38-131 Gogo?ów

gospodarstwo

Jan Wi?niowski Lubla 387( Bukowy Las) 38-130 Frysztak

gospodarstwo

Józef Salamon 38-125 St?pina 182

gospodarstwo

Danuta i Krzysztof Wójcikowie 38-125 St?pina 178

gospodarstwo

Gminny O?rodek Sportu i Rekreacji we Frysztaku 38- 130 Frysztak, ul. Sportowa 30

hotel

Zofia i Mieczys?aw Skowronowie Pstr?gówka 3, 38-124 Wi?niowa

gospodarstwo

Krystyna i Janusz Zi?bowie Pstr?gówka 4, 38- 124 Wi?niowa

gospodarstwo

Krystyna i Jacek Opielowscy Szufnarowa 277, 38-124 Wi?niowa

gospodarstwo

Krystyna i Stanis?aw Zi?bowie Szufnarowa 326, 38-124 Wi?niowa

gospodarstwo

Izabela Wojtaszek 38-111 ?yznów 25b

gospodarstwo

Hotel – Restauracja Niebylec



WYKAZ PUNKTÓW GASTRONOMICZNYCH W POWIECIE STRZY?OWSKIM:

Adres

Telefon

Hotel Kaczarnica – Restauracja 38-120 Czudec

277-22-86

Zak?ad Handlowo – Gastronomiczny G?sior Andrzej i S-ka Czudec ul. Rzeszowska 6

2772227

Pizzeria la Tabu „Elsterówka” ul. Rynek

2772735

Bar „Kuchcik” – Bosek Krystyna Babica

2772886

Restauracja „Galicja” D. Borowiec Babica

277-28-14

Bar – „Stacja Paliw L.J. Babica” Babica

277-22-36

Zajazd „MAGYAR" Wy?ne

2771933

Restauracja Jubilatka Frysztak, Pl. ?w. Floriana 1

2777090

Bar przy Zak?adzie Diagnostyki Samochodowej Frysztak

2777911

Bar Twierdza- S.C. MIX J.Z. Mocek Twierdza 109

2777011

Bar Ocean ??towska Anna Twierdza 111

2777020

Bar „Tu?kowiczanka” – A. Kuczek Tu?kowice

276-61-40

Zajazd „U ?wistaka” Ko?uchów

2776662

Bar „Pod ?wierkami” – W. Wojnarowska Wi?niowa

2775044

Zajazd „U Izy” ?yznów 305

2773181

Kawiarnia „KOMBO” Strzy?ów ul. Mostowa 2

276-01-40

Zajazd „Galicja” Strzy?ów ul. Kombatantów

276-22-53

Pizzeria „Przysta?” ul. Mostowa


Pizzeria „Oliwka” Strzy?ów ul. 700-lecia 4a

746-10-46

Restauracja „Bella Rosa” Strzy?ów ul. S?owackiego

276-04-10

Bar Zag?oba „BIS” Strzy?ów, ul. Mostowa

276-21-01

Bar „Rafaello” Grodzisko


Firma Us?ugowo Handlowa „SKORPION” Paszek Stanis?aw i S-ka Godowa

2762214

Bar „?arnowianka” – R. Woda ?arnowa

2762586

Bar „Zag?oba” ?yznów

277-32-59

Restauracja "Podkarpacka" ul. Rynek

276-24-47

Bar „Podkarpacki” Niebylec

2773014

„BiP” S.C. Stacja Paliw Niebylec

277-30-32, 277-30-54

Zajazd „Pod Samolotem” Lutcza

7463918



7. Gminy Powiatu Strzy?owskiego - Historia i Zabytki
Gmina i miasto Strzy?ów
Zajmuj?ca centraln? cz??? powiatu, miejsko-wiejska gmina Strzy?ów rozci?ga si? wzd?u? doliny Wis?oka i jego dop?ywów, m.in.: Wysokiej, Stobnicy i Ró?anki. Na po?udniu opiera si? o wchodz?cy w sk?ad Pogórza Dynowskiego masyw Brze?anki (477 m n.p.m.) oraz pasmo Czarnego Dzia?u (Kiczora 516, Kiczora Ma?a 479 i Wi?nia Góra 380). na pó?nocy za? si?ga po pas wzniesie? Bia?ej Góry (412 m n.p.m.) w obr?bie Pogórza Strzy?owskiego. Zalesione obszary w/w. wzniesie? stanowi? wspania?e miejsce rekreacji, pieszych, rowerowych, a zim? narciarskich w?drówek. Na pó?noc od Strzy?owa, opodal ??towni, zlokalizowano kompleks rekreacyjno-sportowy z wyci?giem orczykowym, k?pieliskiem i polem biwakowym.
Przez stanowi?cy centrum gminy i powiatu - Strzy?ów - przebiega droga z Rzeszowa do Jas?a i Krosna, a przez Lutcz? miasto uzyskuje dogodne po??czenie z Przemy?lem i Sanokiem. Wa?nym szlakiem komunikacyjnym jest tak?e linia kolejowa Rzeszów - Jas?o. Tradycjom gospodarczym towarzyszy bogata historia i wielo?? zachowanych zabytków przesz?o?ci. Pierwsze pisane wzmianki o miejscowo?ciach wchodz?cych dzi? w sk?ad gminy si?gaj? XII w. (Dobrzechów 1185). Najstarsze informacje o Strzy?owie pochodz? z roku 1279, przy czym tradycja donosi o istnieniu warownego grodu po przeciwnej stronie Wis?oka ju? w X w. Miasto lokowano dwukrotnie - najpierw w 2 po?owie XIV w., a nast?pnie po po?arze, w 1480 r. Prawa miejskie magdeburskie otrzyma? jednak Strzy?ów od W?adys?awa Jagie??y w 1427 r. Szczególnie gwa?towny rozwój miasta nast?pi? w XVI i XVII w., kiedy sta?o si? ono jednym z najpr??niejszych na Podkarpaciu o?rodków gospodarczych (liczne cechy rzemie?lnicze. m.in.: sukienniczy, p?ócienniczy, ku?nierski i kowalski). Strzy?ów posiada? w owym czasie po dwa rynki, mosty i ko?cio?y, ponadto wa?y obronne, szpital, szko?? parafialn?, wytwórni? prochu i saletry. Kres okresowi rozkwitu przyniós? rok 1657, kiedy miasto zrujnowa?y i spali?y wojska Rakoczego. Ponowne o?ywienie notuje si? od po?owy XIX w. dzi?ki utworzeniu powiatu s?dowego, od 1896 r. - starostwa i budowie linii kolejowej. Po II wojnie ?wiatowej reaktywowano powiat w 1954 r., a zaludnienie miasta zwi?kszy?o si? ponad czterokrotnie.
Z zabytków poleci? nale?y w pierwszej kolejno?ci te zachowane w Strzy?owie: zespó? ko?cielny - gotycki ko?ció? parafialny p.w. M. B. Niepokalanie Pocz?tej i Bo?ego Cia?a z 1401r., odbudowany po po?arze w 2 po?owie XVII w. i zaopatrzony w barokowe wyposa?enie i polichromi? Jana Tabi?skiego (1896-97), a w jego s?siedztwie gotyck? wie?? (dzwonnic?) z XV w. i plebani? z 1884 r.; Kapliczk? M. B. Bolesnej z ok. 1900 r.; dawn? bo?nic? barokow? z 2 po?owy XVIII w. (obecnie Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna), w której zachowa?y si? fragmenty polichromii; Zespó? Klasztorny S. S. Serafitek (kaplica, klasztor, ogrodzenie) z 1890 r.; otoczony parkiem krajobrazowym dawny pa?ac Wo?kowickich-Konopków (dzi? Dom Dziecka) z ko?ca XIX w.; dwór Dydy?skich z XVIII w. - zajmowany po cz??ci przez Muzeum Regionalne (pami?tki ilustruj?ce przesz?o?? miasta i regionu, pocz?wszy od okresu prehistorycznego); liczne XIX/XX-w. budynki u?yteczno?ci publicznej, m.in.: S?du Rejonowego z ok. 1920 r "Domu Kultury Sokó?" z 1910 r.. Domu Wójtowskiego z 1600 r., liceum oraz karczma "Krzywe Ko?o" z prze?omu XVIII i XIX w. W pozosta?ych miejscowo?ciach gminy warto odwiedzi?: dawn? cerkiew grekokatolick? p.w. Opieki Matki Bo?ej w Bonarówce z 1841 r. (obecnie ko?ció? parafialny rzymsko-katolicki p.w. Przemienienia Pa?skiego) z zachowan? polichromi? (1898) l fragmentami ikonostasu: dawny pa?ac w ?yznowie (obecnie Dom Dziecka) z I po?owy XIX w., stoj?cy w otoczeniu parku krajobrazowego (1877); XVIII w. figur? kamienn? w ?arnowej, znacz?c? miejsce mogi?y mieszczan strzy?owskich zamordowanych w 1657 r. oraz intryguj?cy poniemiecki tunel kolejowy (465 m d?ugo?ci), prowadz?cy pod ?arnowsk? Gór? do dworca kolejowego w Strzy?owie a tak?e ciekawy architektonicznie, neogotycki ko?ció? parafialny w Dobrzechowie.

Gmina Czudec
Najg??ciej zaludnion? gmin? powiatu (135 osób/km2) tworzy Czudec oraz kilkana?cie innych miejscowo?ci, z których najwi?kszymi s?: Babica, Wy?ne, Zaborów, Nowa Wie?, Pstr?gowa, Wola Czudecka i Przedmie?cie Czudeckie. Gmina po?o?ona jest w pn. cz??ci powiatu (zaledwie 20 km od Rzeszowa), na rozwidleniu wa?nych szlaków drogowych z Rzeszowa do Barwinka i Krosna oraz Strzy?owa i Jas?a. Z miastami tymi wi??e j? tak?e po??czenie kolejowe. Obszar gminy zamyka od pó?nocy wa? wzniesie? Kamie?ca (442 m n.p.m.), Wielkiego Dzia?u (404 m n.p.m.) i Krzemionki (402 m n.p.m.) przez które na wschód prze?amuje si? Wis?ok, tworz?c tzw. Bram? Babick?. Si?gaj?ce 400 m n.p.m. wzgórza rozci?gaj? si? tak?e na granicy z gmin? Strzy?ów (pi?kne punkty widokowe) oraz w zakolu Wis?oka ko?o Czudca (G. Zamkowa 336 m n.p.m.). Wi?kszo?? z nich porastaj? bogate gatunkowo lasy ze starodrzewem bukowym. Ich fragment (71 ha) obj?to w 1997 r. ochron? w rezerwacie. "Wielki Las" (na pó?nocny-zachód od Czudca). Ciekawe krajobrazowo s? tak?e pozosta?e tereny gminy, urozmaicone pasami wzniesie? oddzielaj?cych sie? krótkich dolin rzecznych, m.in. potoku Pstr?gówka i Gwo?nica. Urocze tereny Pogórza zach?caj? do weekendowych w?drówek a zim? umo?liwiaj? uprawianie narciarstwa (wyci?g orczykowy w Babicy). Dogodnym miejscem rekreacji s? tak?e brzegi Wis?oka, zw?aszcza popularne Zawis?ocze.
Bogata jest przesz?o?? historyczna Czudca i okolic oraz obrazuj?ce j? zabytki architektury. Sam Czudec po?o?ony na prawym brzegu Wis?oka, si?ga swymi korzeniami XII w., a pierwsze wzmianki o nim pojawiaj? si? w latach 1279 i 1282. Najstarsze informacje o Babicy, która posiada?a a? dwa dwory i kilka za?cianków szlacheckich si?gaj? XIV w. W po?. XIV w. nad czudeck? osad? górowa? obronny zamek (rozebrany w XVII w.) a w 1427 r. król W?adys?aw Jagie??o nada? jej magdeburskie prawa miejskie. W 34 lata pó?niej Strzy?owscy, b?d?cy w?a?cicielami miasta, przenie?li je na lewy brzeg rzeki i nadali nazw? Nowogród, która jednak nie przyj??a si? i z biegiem czasu zanik?a. Czudec stanowi? przez wieki lokalny o?rodek handlu i rzemios?a, zw?aszcza p?óciennictwa. Nie omin??y go jednak, podobnie jak i pobliskich wsi, zawieruchy wojenne (m. in. najazd Tatarów w 1624 r. i przemarsz wojsk Rakoczego w 1657 r.), zarazy i po?ary, które przyczynia?y si? stopniowo do upadku miasta. Pewne o?ywienie gospodarcze przynios?a z ko?cem XIX w. linia kolejowa, ale nie starczy?o to do utrzymania statusu miasta po I wojnie ?wiatowej. Lokalne znaczenie miasteczka uleg?o jednak zatraceniu, a po II wojnie ?wiatowej wzmocni?o si? dzi?ki utworzeniu liceum ogólnokszta?c?cego, zespo?u szkó? zawodowych i drobnych zak?adów produkcyjnych, m.in. firmy "Instal" (urz?dzenia wentylacyjne). Na obszarze gminy dzia?a dzi? ponad 400 jednostek zarejestrowanych w systemie REGON a do jej najwi?kszych atutów zaliczy? nale?y, prócz dogodnego po?o?enia i walorów historyczno-przyrodniczych, tak?e dobrze rozwini?t? ju? infrastruktur? komunaln? i telekomunikacyjn?.
Czudec liczy dzi? 2,8 tys. mieszka?ców i zachowa? wiele ze swej miejskiej przesz?o?ci: m.in. uk?ad urbanistyczny z centralnie po?o?onym rynkiem, w pobli?u którego znale?? mo?na liczne jeszcze drewniane domy mieszcza?skie z prze?omu XIX i XX w. oraz synagog? ?ydowsk?, w której obecnie mie?ci si? biblioteka gminna. Cennym zabytkiem jest ko?ció? parafialny ?wi?tej Trójcy, wzniesiony w stylu barokowym w latach 1713-34 i otoczony w 1752 r. murkiem z dwiema bramkami. Wewn?trz na szczególn? uwag? zas?uguj? bogato zdobione o?tarze boczne z XVIII w. i XIX w. o?tarz g?ówny z cudownym obrazem M.B. ?askawej. Interesuj?cy jest tak?e otoczony parkiem dawny zespó? pa?acowy Grabie?skich (dzi? szko?a), w którym oprócz XVIII w. pa?acu znale?? mo?na jeszcze oficyn? zwan? skarbcem - prawdopodobnie wcze?niejszy dwór z XVI w., a na starym cmentarzu ko?ció? ?w. Marcina z XV w. Dawny dwór Jarochowskich z prze?omu XIX i XX w. zachowa? si? tak?e w otoczeniu parku w Babicy, a w Nowej Wsi Czudecklej odnale?? mo?na pozosta?o?ci dworu Wasilewskich z po?owy XIX w. i urocz? XIX w. kapliczk? ?w. Jana Nepomucena. Ten sam ?wi?ty uwieczniony w XV w. rze?bie spogl?da z wysokiego coko?u na Pstr?gow? - wie? za?wiadczaj?c? o tragicznych losach tej ziemi w czasach II wojny ?wiatowej (pomnik ofiar pacyfikacji dokonanej w 1943 r.).

Gmina Frysztak
Najdalej na zach. wysuni?ta gmina Powiatu Strzy?owskiego po?o?ona jest u zbiegu dróg ??cz?cych Jas?o, Krosno i Strzy?ów. Jej terytorium przylega do doliny Wis?oka w miejscu malowniczego prze?omu rzeki przez pas najwy?szych wzniesie? Pogórza Strzy?owskiego i Dynowskiego. Pasmo Klonowej Góry z Bardem (534 m n.p.m.) i Che?mem (528 m n.p.m.) oraz pasmo Jazowej, wchodz?ce w sk?ad Czarnorzecko-Strzy?owskiego Parku Krajobrazowego, zajmuj? ok. 40 % powierzchni gminy Wysoko wznosz? si? tak?e po?udniowe obrze?a gminy, si?gaj?ce w obr?bie tzw. Dzia?u Gogo?owskiego 455 m n.p.m. Jasne wydaje si? wi?c, ?e wielk? szans? dla tego rolniczego regionu jest rozwój us?ug agroturystycznych i rozbudowa bazy rekreacyjnej. Podobnie zreszt? jak intensyfikacja i unowocze?nienie produkcji rolnej. Historycznie udokumentowane dzieje Frysztaka i okolic bior? swój pocz?tek w XII w., kiedy tereny te wesz?y w sk?ad uposa?enia klasztoru cystersów z Koprzywnicy. W 1352 r., na gruntach istniej?cej ju? wsi Kobyle, lokowana jest osada Wis?ok (prawa miejskie od 1366 r.) - potem Frysztak. Dobrze rozwija?y si? tak?e okoliczne miejscowo?ci, m.in. St?pina, Cieszyna, Kobyle, po?o?one w s?siedztwie ruchliwego szlaku handlowego i strze?one od XIII w. przez warowny zamek w Twierdzy (rozebrany w XIX w.). Centrum handlu i rzemios?a, zw?aszcza p?óciennictwa i tkactwa, pozostawa? Frysztak. Z biegiem czasu nabiera? on tak?e znaczenia administracyjnego, pocz?tkowo jako siedziba tzw. s?du le?skiego (od 1375 r.) a w po?. XIX w, powiatu s?dowego. Niestety liczne po?ary (m.in. w 1890 r.). kryzys gospodarki w okresie zaborów oraz zniszczenia I wojny ?wiatowej spowodowa?y degradacj? miasteczka i utrat? praw miejskich w 1934 r. Wielkich strat ludno?ciowych (zag?ada ?ydów) i materialnych do?wiadczy?a ta ziemia tak?e w czasie II wojny ?wiatowej. Szansy na rozwój upatrywano jeszcze w eksploatacji z?ó? ?elaza odkrytych w 1937 r. ko?o St?piny, okaza?y si? one jednak zbyt ubogie. Dzi? Frysztak liczy niespe?na 900 mieszka?ców i czyni starania, by sta? si? lokalnym o?rodkiem ruchu turystycznego.
Do odwiedzenia gminy zach?caj? urocze tereny parku krajobrazowego (niebieski szlak turystyczny) oraz kilka ciekawostek architektury. Nale?? do nich: drewniany ko?ció? ?w. Katarzyny w Gogo?owie - jednonawowa zr?bowa ?wi?tynia z wie?? o konstrukcji s?upowej, wybudowana w 1672 r. i wyposa?ona w stylu baroku i rokoko w XVII w. i XVIII w. oraz pó?noklasycystyczna kaplica grobowa na pobliskim cmentarzu (1868) i grób powsta?czego genera?a Ignacego M. Kruszewskiego; ciekawy architektonicznie ko?ció? parafialny z 1927 r. we Frysztaku, kryj?cy w swym wn?trzu barokowe o?tarze z wcze?niejszej ?wi?tyni, a tak?e cmentarz ?ydowski z 2 po?owy XVIII w.; drewniany ko?ció? ?w. Miko?aja (XV/XVI w.) w Lubli wyposa?ony w stylu pó?nego baroku: otoczony parkiem zespó? dworski (1922-23) w Kobylu oraz, by? mo?e najbardziej intryguj?cy, zespó? schronów i betonowy tunel o d?. ok. 500 m ko?o St?piny. Ten kompleks budowli wzniesiony z latach 1940-41 jako tzw. "Obiekt Po?udniowy F?hrera" by? miejscem spotkania Hitlera z Mussolinim w lipcu 1941 r.

Gmina Niebylec
Gmina po?o?ona we wschodniej cz??ci powiatu, wzd?u? mi?dzynarodowej trasy z Warszawy i Rzeszowa do Koszyc oraz jej odga??zie? do Strzy?owa i Krosna. ?atwy st?d równie? dojazd malowniczymi drogami do Przemy?la przez Dynów oraz Sanoka i w Bieszczady przez Brzozów. Czyni to gmin? Niebylec dogodnym punktem na odpoczynek przed wyborem dalszej drogi, tym bardziej, ?e powi?za? mo?na go z poznaniem ciekawych zabytków i przyrodniczych walorów tej ziemi. Przyrodniczym atutem gminy jest malownicze po?o?enie w dolinach pogórskich potoków (Stobnicy i Gwo?nicy z dop?ywami), rozdzielonych zalesionym pasem wzniesie?: G. Kamieniec (442 m n.p.m.) i obrze?onych od pó?nocnego-wschodu grzbietem Patrii (506 m n.p.m.), sk?d podziwia? mo?na rozleg?? panoram? Pogórza Dynowskiego. Zgromadzone na tym obszarze pami?tki przesz?o?ci dokumentuj? kilkusetletni? histori? osadnictwa. Pierwsze wzmianki o tutejszych miejscowo?ciach si?gaj? XIV w. (Po?omia. Lutcza 1390, w której wg tradycji osadzono szwedzkich je?ców i szkockich imigrantów) i XV w. (Gwo?nica 1462, Niebylec 1485). Na gruntach ostatniej z wymienionych wsi powsta?o w 1509 r. miasteczko Jawornik, które z czasem przyj??o star? nazw? Niebylec i wyros?o na lokalny o?rodek rzemios?a i handlu. W XIX w. znane by?o zw?aszcza z wielkich targów koni, ale nie pozosta?o na tyle mocnym, by utrzyma? swe miejskie przywileje po I wojnie ?wiatowej. Dzi? potwierdza swym uk?adem urbanistycznym miejskie za?o?enie, nad którym góruje wzniesiony w latach 1936-43 ko?ció? parafialny, kryj?cy w swym wn?trzu cz??? XVII w. wyposa?enia wcze?niejszej ?wi?tyni (m.in. o?tarze, chrzcielnic?). Warta uwagi jest tak?e XIX w., ?ydowska bo?nica (obecnie Gminny O?rodek Kultury) z zachowanymi fragmentami polichromii oraz po?o?ony na wzniesieniu dwór szlachecki z pocz. XVI w. (przebudowywany w XVIII i XIX w.). Szczególnie cennymi zabytkami gminy s? jednak: gotycki ko?ció? ?w. Miko?aja w Po?omii, wzniesiony z kamienia w 1577 r., zdobiony XVI/XVII w. portalami, barokowym i rokokowym wyposa?eniem z XVIII w. oraz cennym, malowanym tryptykiem z ok. 1500 r.: drewniany, niegdy? obronny i gotycki w stylu, ko?ció? parafialny w Lutczy - ?wi?tynia, wzniesiona ok. 1464 r., rozbudowana w XVI w. i zrekonstruowana cz??ciowo po po?arze w wieku XVII, kryje w swym wn?trzu g?ównie XVII i XVIII-w. wyposa?enie oraz fragmenty polichromii (XVIII w.); drewniane cerkiewki grekokatolickie (XVIII w.) w Gwo?dziance i Bliziance oraz pochodz?cy z 2 po?. XVIII w. dwór w Baryczce. W Gwo?nicy Dolnej, gdzie urodzi? si? i wychowa? poeta Julian Przybo? (1901-70), zaprasza do odwiedzenia jego muzeum biograficzne urz?dzone w starej zagrodzie pogórza?skiej (XIX w.). W s?siedniej Gwo?nicy Górnej znajduje si? grób poety, ale te? drewniany ko?ció? parafialny z 2 po?owy XIX w.

Gmina Wi?niowa
Najmniejsz? z gmin powiatu strzy?owskiego tworzy 13 wsi po?o?onych w dolinie Wis?oka oraz wzd?u? jego pó?nocnych i po?udniowych dop?ywów. Zachodni? granic? gminy stanowi naturalny fragment Pogórzy: Strzy?owskiego i Dynowskiego, uj?ty granicami parku krajobrazowego. Na po?udnie od doliny Wis?oka jest to zalesione pasmo Jazowej z Czarnówk? (491 m n.p.m.) i Krowi? Gór? (469), na pó?noc za? cz??? masywu Barda i Góra Che?m (528 m n.p.m.) z rezerwatem (155 ha), w którym chroniony jest naturalny kompleks lasów bukowych i bukowo-jod?owych.
Przez obszar gminy przebiega droga z Rzeszowa i Strzy?owa do Jas?a i Krosna (nr 988) oraz jej odga??zienie do Ropczyc (nr 986). Dolin? Wis?oka biegnie tak?e linia kolejowa Rzeszów - Jas?o, podobnie jak czyni? to w przesz?o?ci szlak handlowy prowadz?cy ku Prze??czy Dukielskiej. Jemu to zawdzi?cza? po cz??ci nale?y wczesne osadnictwo tych ziem. W 1279 r. pojawiaj? si? pierwsze wzmianki o Ko?uchowle a w 1366 r. o Wi?niowej. W okresie tym teren dzisiejszej gminy nale?a? zapewne do rodu Bogoriów, potem za? m.in. do bogatych rodzin Odrow??ów, Bonerów, Jab?onowskich a od po?. XIX w. - Mycielskich. Ci ostatni stworzyli z Wi?niowej swoist? mekk? krakowskiego ?wiata artystycznego i politycznego prze?omu wieków. Józef Mehoffer, Jan Cybis, Tytus Czy?ewski i inni, wielokrotnie go?cili w murach tutejszego pa?acu. Dzi? obiekt ten, wybudowany na pocz?tku XVII w. i przebudowany w 2 po?owie wieku XVIII i XIX (wg proj. F. Pokuty?skiego) stanowi jedn? z najwi?kszych atrakcji gminy. Towarzysz? mu liczne zabudowania podworskie, w tym oficyna b?d?ca niegdy? obronnym dworem (XVI - XX w.) oraz neoroma?ska kaplica grobowa Mycielskich z 1901 r. (wewn?trz cenne XV w. rze?by w?oskie) a otoczenie stanowi rozleg?y park (11 ha). Z innych zabytków gminy, na uwag? zas?uguj? tak?e ko?cio?y w: Niewodnej p.w. ?w. Anny z 1923 r. z trójnawowym wn?trzem ozdobionym wspó?czesn? ornamentowo-figuraln? polichromi?, a tak?e pochodz?cymi z XVIII w. trzema o?tarzami, ambon?, chrzcielnic? oraz chórem; i w Koz?ówku p.w. ?w. Doroty z 1877 r. z zachowanym barokowym prospektem organowym z poprzedniej ?wi?tyni i gotyck? rze?b? ?wi?tej z ok. 1460 r.; oraz neoroma?ska dawna cerkiew grekokatolicka z 1912 r. w Oparówce, za?wiadczaj?ca o rusi?skiej przesz?o?ci regionu. Rzadkie ju? w Polsce wiatraki obejrze? mo?na w Kalembinie i Szufnarowej, w której znajduje si? skansen "Jak ?yli i pracowali nasi przodkowie".
Prócz turystów gmina zaprasza te? przedsi?biorców, którzy zechc? wesprze? jej rozwój, bazuj?c cho?by na ugruntowanej tu tradycji produkcji rolnej, w tym upraw porzeczek, truskawek i fasoli. Dzia?alno?? wesprze zapewne rozwijana infrastruktura komunalna (wodoci?gi, gazyfikacja), przychylno?? dla ekologicznych inwestycji i dogodne po?o?enie.


.: Zobacz także

Administracja
Atrakcje turystyczne
Beskid Niski
Informacja Turystyczna
Kolejki w?skotorowe
Media podkarpackie
Muzea
Parki i rezerwaty
Prezentacje Gmin i Powiatów
Roweromania
Szlaki turystyczne
Twierdza Przemy?l
Uzdrowiska
Zamki Podkarpacia
Zielone granice
ZZ Biegi
Podkarpackie
Bilety Autobusowe
Bilety Lotnicze RyanAir
Bilety Lotnicze WizzAir
Ciekawe linki! Zg?o?/Dodaj
Hej! Na Grzyby!
Jaki namiot?
Mapy, Mapa OnLine
O ikonie s?ów kilka
Tanie Bilety Lotnicze
Turystyczna Piosenka
Wyci?gi, warunki narciarskie, pokrywa, temp.
Zamek w ?a?cucie
Księga gości
Forum
Galeria zdjęć
Szukaj...
Apartamenty Rzeszów
Autokar Europa
Bieszczady
Jazda Konna, Konie
Mapa Podkarpacia
Og?oszenia Motoryzacyjne
Portal Rolniczy
Login:

Hasło:

Zapomniałem hasło

Oferty Agroturystyka | Apartamenty | Biura turystyczne | Domki letniskowe i wypoczynkowe | Hotele i Motele | O?rodki wczasowe i wypoczynkowe | Pensjonaty i Pokoje Go?cinne, Kwatery | Pola namiotowe | Przewodnicy i Piloci | P?ywalnie i Baseny | Restauracje i Gastronomia | Sanatoria | Schroniska | Sklepy sportowe i turystyczne | Stadniny koni | W?dkarstwo | Wyci?gi narciarskie | Wypo?yczalnie i inne us?ugi turystyczne | Muzea | Parki | Roweromania | Szlaki turystyczne | Zamki | Grzyby | Uzdrowiska
SERWISY WSPÓŁPRACUJĄCE
         
         
Jeżeli jesteś zainteresowany współpracą z nami napisz do nas.
Copyright © Podkarpacki Portal Turystyczny & kwiateek & gate.cd 2003 - 2021 Wszelkie prawa zastrzeżone
Czas generowania strony: 0.009 secs